VODA_030_04

Eh… tussen Mo… tussen Montfort en eh… Sint Joost, op een half uurtje afstand van Montfort, stond vroeger een… een huis. En nog vroeger stond daar een watermolen en een boerderij. Dat is allemaal verdwenen. Maar de laatste man, en dat is eh… zeker waar, die laatste man die daar op woonde die heette Nol. En omdat daar nog lang een sluis gestaan heeft, en die is ook al lang verd… nu verdwenen, heette die man ‘sloezer Nol’, dus ‘Nol bij de sluis’. Die woonde daar eh… op ’t laatste nog maar met z’n vrouw alleen, omdat ’t huis zo afgelegen was en eh… boerderijen was d’r niet veel nabij, gingen de kinderen in ’t dorp wonen. En eh… met Kerstmis, z’n vrouw was ziek, maar hij wou toch naar de nachtmis gaan. En dan moest hij dus eer…, als hij van… van eh… ‘de sloes’ naar Montfort moest, dan kwam hij een weg die liep tussen de Boortmoor, dat vroeger ’t Borchmeer heette, dus ’t ‘meer bie d’r borcht’, bij d’r… bij… wat nu de ruïne is, daar behoorde dat allemaal bij. En dat was een… een omgeving waar vroeger de vuurman huisde en waar ’t spookte. Dat had je rechts van je en links had je de Galgeberg. Dat was de gerechtsplaats van eh…, dus van ’t gerecht, want vroeger de drossaard die op ’t kasteel woonde die… dus die daar veroordeeld werden die werden op de Galgeberg berecht. En dat was een… waren allemaal plaatsen die werden een beetje bij donker geschuwd.
Maar Nol die was daar gewoon aan en hij was niet bang en hij ging naar de nachtmis en Nol kon eigenlijk niks overkomen. Maar toen hij daar ongeveer bij die Galgeberg kwam, ’t was… ’t sneeuwde nog een beetje en af en toe kwam de maan zo tussen de wolken door, maar niet helemaal zo, en ’t hele veld was één sneeuw en tegen die flank van die Galgeberg, zo’n heuvel van een meter of vijf, zes hoog, daar lag ook de sneeuw, toen zag hij daar links van zich, daar tegen die flank van die Galgeberg, daar zat een geweldige hond. Zo’n grote had hij nog nooit gezien, zo’n geweldige hond was dat. En hij zag al direct dat ’t geen gewone hond was. Z’n ogen die schenen zo vurig en daar kwam damp uit z’n bek en groot was hij en hij gromde en… Naarmate hij dichter bij die plaats kwam, kwam die hond dichter naar het pad toe. Maar toen werd Nol toch wel een beetje bang. Hij was al aan ’t denken: als ik nu tijd genoeg had, ging ik aan de andere kant. Maar dan moest hij weer langs die Galgeberg en dan langs de Duivelsbaant en hij dacht: nou, als ’t hier spookt, dan zal ’t daar ook wel spoken.
Nol begon bang te worden. Hij durfde niet verder. Hij probeerde een stap in de richting, maar eh… dan begon dat dier weer harder te grommen en keek ‘m zo woedend aan en liet z’n tanden zien en die tanden die blikkerden. Nou, hij dacht: teruggaan, dan krijg je geen nachtmis en de vrouw die ligt daar ziek en je wou nog eens bidden voor je vrouw en… en… hoe moet dat nu allemaal?
Tot op ’n gegeven moment daar ging die… die wolken gingen uiteen en die maan scheen heel helder en toen zag hij over die Galgeberg heen in de verte dat kruis op de toren, dat blonk in de maneschijn. Hé, dacht-ie, als die nu naar dat kruis keek, want hij was overtuigd dat dat de duivel was, dan zou hij wel vertrekken. En meteen dat-ie dat zo dacht, daar begonnen die klokken voor die nachtmis te luien. Een machtig klokgelui. En eh… die hond die begint te huilen, keek om waar dat geluid vandaan kwam, ziet ’t kruis en gaat met een geweldige gehuil, gaat-ie over de weg heen ’t moeras in. En eh… hij heeft van de hond niets meer gezien en hij is doorgegaan naar de nachtmis. Dat was ’t avontuur van ‘sloezers Nol’ toen die naar de nachtmis ging.

SINSAG 0945 - Andere Begegnungen mit dem Teufel.    SINSAG 0945 - Andere Begegnungen mit dem Teufel.   

SINSAG 0333 - Spuktier erschreckt Wanderer (und begleitet ihn).    SINSAG 0333 - Spuktier erschreckt Wanderer (und begleitet ihn).   

Een man woonde nogal afgelegen. In de kerstnacht wilde hij naar het dorp gaan om de nachtmis bij te wonen. Zijn vrouw was ziek en kon niet mee.
Onderweg naar het dorp kwam hij langs de Galgenberg en op de helling zag hij een enorm grote hond met vurige ogen staan, een duivel. Het dier gromde. De man was bang en durfde niet verder, maar hij wilde ook niet terug naar huis gaan en de nachtmis missen, want hij wilde bidden voor zijn zieke vrouw.
Opeens brak de maan door de wolken en in het maanlicht zag de man in de verte het kruis op de kerktoren blinken. De kerkklokken begonnen te luiden voor de nachtmis. De grote hond begon daarop te huilen. Het beest keek om om te zien waar dat lawaai vandaan kwam en zijn oog viel op het kruis. Met een geweldige gehuil stak de duivelshond de weg over en verdween in het moeras.

Radio-uitzending Vonken onder de As (NOS)

G303.3.3.1.1 - Devil in form of dog.    G303.3.3.1.1 - Devil in form of dog.   

G303.16.3.1 - Devils driven away by cross.    G303.16.3.1 - Devils driven away by cross.   

Zie ook: VODA_030_04a
---
Voor achtergrondinformatie over sloezer Nol, de (inmiddels verdwenen) watermolen en het gebied zie:
https://li.wiktionary.org/wiki/sloezer
https://www.molendatabase.org/molendb.php?step=details&nummer=15524
https://hubvanpol.com/hoofdstuk-8

De verteller van dit verhaal is waarschijnlijk Johannes (Hannes) Kempkens (1906 - 1980) die op twee van de bovenstaande websites ook als bron wordt genoemd. Hij was in Montfort bekend als dichter en heemkundige en jarenlang lid van het gemeentebestuur.
(zie: https://li.wikipedia.org/wiki/Joh._Kempkes)
---
Bij het "Mofers Woardebook" van Dr. Pierre Bakkes (Montfort : Stichting Mofers Waordebook, 2007) zit een losse kaart van Montfort e.o. van voor de ruilverkaveling van 1955. Hierop zijn de Galgeberg, het Boortmoor en de Duivelsbaant (op de kaart: d'n Duvelsbaantj) te vinden.
---
In het document dat bij dit geluidsbestand hoort staat "boek" met de hand erbij geschreven. Wellicht is dit verhaal dus ook gepubliceerd in een boek.

sloezer Nol    sloezer Nol   

de Galgeberg    de Galgeberg   

het Boortmoor    het Boortmoor   

het Borchmeer    het Borchmeer   

Duivelsbaant    Duivelsbaant   

Montfort    Montfort   

Sint Joost    Sint Joost   

Montfort    Montfort