Hoofdtekst
G: meneer Groot
M: Theo Meder
G: "Ik dacht dat het wel eens leuk was, als het nageslacht kon zien, hoe deze boerderij vroeger was. Dat zijn de loden vorsten, die zitten er nog op, op 't huis. Daar staat de zwaan ook, op 't kruis."
M: "'t Is gelijk ook een weerhaan?"
G: "Ja. Nou een beetje fantasie [haalt het dak van de maquette]. Daar ziet u die kast staan, en ik heb gezegd: daar zit een buitendeur achter. Dat is dus deze deur. Dat raam is dat raam. En dit raam en dat raam, dat is de oude toestand, zoals het vroeger was. In 1785 is 'ie gebouwd. Als je bij mij op visite kwam, dan kwam je door deze deur binnen, in de stal. Hier heb je de stal met een twee drie vier... negen vakjes, waar twee koeien in ieder vakje stonden, met hun kop naar buiten. Dus je kwam door die deur hier binnen, en dan kwam je door die deur in deze kamer. En dan zat hier een bedstee en daar een bedstee. Boven de bedstee zat een opbergkastje. En de kast die daar staat, die staat nu achter uw rug. Die heeft altijd hier in deze kamer gestaan. Dat was de ouwe schouw, met blauwe tegeltjes en blauwe borden op die rand. Dat was dus de schoorsteen. Een open vuur met een ijzeren plaat. Via een deur hier, kwam je hier in een alkoofje: de groene kamer noemden we 't. Met hier een deur: die deur werd alleen gebruikt om de bruid binnen te halen en de afgestorvenen uit te dragen."
M: "Dat was de dooddeur?"
G: "Ja. En bij mijn weten is 'ie alleen gebruikt in de watersnood 1916. Toen stond de boel onder water, zo hoog dat hier het blad van de tafel nog gedreven heb, maar dat is een moment geweest. Voor de rest stond het zo diep onder water, en hadden ze loopbeunen gemaakt over de straten, en van de straat naar die deur liep een beun dat je hier binnen kon. Als je in dit kamertje was, dan zie je daar een rond gaatje. En daar zat het raam beneden. Uit de kamer vandaan door die deur kwam je beneden in de kelder. En d'r zat een opkamer boven die kelder. In die opkamer zat een bedstee. Door dat lichtgat viel er licht in die bedstee. Via die kamer kwam je in - wat je noemt - de voorkamer. Daar een bedstee, daar een kast en daar een kast. En via een deur naar die stal. In die stal stonden zeven maal twee is veertien koeien, plus in de hoek een paardestal. En in het achterste deel stonden nog acht koeien. En dit is natuurlijk de hooiberg. Maar dit is nou de oude boerderij, zoals 'ie was, zoals 'ie gemaakt is."
M: "Zou ik daar een foto van mogen maken?"
G: "Kan dat?"
M: "Ik heb een fototoestel bij me."
G: "Dan moet ik dat bolletje d'r maar effe uithalen... Kijk, het paard stond dus zo."
M: "Stond daar ook echt het paard?"
G: "Ja... De voorkant, ziet u, is groen. Dit is blauwachtig wit. Dat werd ieder voorjaar met kalk en een beetje blauwsel d'r in, zo'n lichtblauwe kleur gemaakt. Die kant is grijs, de achterkant is groen. [...]"
M: "Is dit nu Broeker groen of Broeker grijs?"
G: "Er wordt wel eens gesproken over Broeker grijs."
M: "Ja."
[...]
G: "Misschien zijn er [vroeger] wel huizen geweest die het rustig in de grondverf hebben gezet en dachten: 'Ik vind het wel goed zo'. En dat daardoor het grijs ontstaan is. Maar dat weet ik niet. Er wordt nogal wat grijs geschilderd. Nou ja, en u heb 't wel gezien in 't dorp wat voor kleuren d'r zitten. Eigenlijk van alles, maar ja. Die oorspronkelijke boerengroene kleur die daar op zat, dat hoorde d'r eigenlijk op. Maar omdat wij het zelf niet mooi vonden, hebben wij die kleur d'r op gezet. En tot m'n geluk en verwondering keurde de Monumentenzorg, die keurde het goed. Maar ik heb dat gedaan: d'r komt een tijd dat er niemand meer is, die ooit gezien heb, hoe dat de boerderij vroeger was. En hij is nu dus in tweeën bewoond. Dit schot is precies de helft: dus aan die kant zit evenveel als aan deze kant. We hebben een brandvrije muur laten bouwen, geheel van de nok tot de grond; zo'n brandvrije muur. Ja, als een toén nieuw procédé. Dat hadden ze gebruikt bij een of ander overheidsgebouw, gekeurd en goed bevonden als brandvrij. En dat is hier toegepast en dat heeft twee voordelen. In de eerste plaats, dat eh... Drie voordelen. Het is brandvrij, geluiddempend... Als wij hier de televisie aan hebben, horen de buren niks. En als wij hier schreeuwen, dan horen ze niks. Kijk, als zo'n buitendeur dichtklapt, wat aan het schot verbonden is, dat hoor je wel. Dat zijn twee voordelen, en het derde voordeel is, dat 'ie van materiaal gebouwd is... Hij moest dus dwars ook door die hooiberg heen. Die heb u gezien, die hooiberg middenin. Daar moest die muur ook dwars doorheen, ook door de midden. En dat is een gewone grond: aarde, die bodem van die hooiberg. Daar hebben ze een betonvloertje ingestort, maar dat ken op dit laagveen, dat gaat zo èh... Je moet hier hijen, met palen van 15 meter. Die berg is niet gehijd, daar hebben ze een betonvloer ingegooid, en die muur d'r opgebouwd, en hij zakt niet. Omdat hij zo licht van materiaal is, dat 'ie niet zakt. Dat was toen een goeie vinding geweest. Ja. En naast mij woont nu professor Brandts. Dat is min of meer een bekende historicus aan de universiteit in Amsterdam. Hij komt nog wel eens voor televisie. Voor dat twaalf-uur-programma, hoe heet dat... Zo'n debat-programma..."
M: "Ik zie dat natuurlijk bijna nooit."
G: "Tot ons grote geluk, dacht ik. Ik liep op een zondagmiddag hier met de kinderen, en er liepen twee dames en twee heren: toen stond die helft te koop. En die bleken interesse te hebben. 'Zou ik 't eens zien mogen? Woont u hier?' Ik zeg: 'Ja, ik woon in deze helft'. Zij gekeken. Toen kwam ik binnen, ik zeg tegen m'n vrouw: 'Als deze mensen het huis kopen, krijgen we beste buren.' En ze kochten het. En dat was dus een professor, die hooggeleerd is, bij een boer, die weinig geleerd heb. En die uren met mekander kennen praten. En hij gaat op mijn niveau staan, en hij heb ontzettend veel te vertellen. Maar er zijn ook dingen, dat hij luistert naar wat ik te vertellen heb. Als 'ie in zijn gazon een mol heb, dan pak ik hem. En als er een spijker rechtgeslagen moet worden, dan doe ik dat. Want dat kan hij niet. En we hebben een best leven met mekander, en onze vrouwen die hebben het prima. Dus dat is een geluk. Maar wilde u meer weten?"
M: "Ja. [...]"
M: Theo Meder
G: "Ik dacht dat het wel eens leuk was, als het nageslacht kon zien, hoe deze boerderij vroeger was. Dat zijn de loden vorsten, die zitten er nog op, op 't huis. Daar staat de zwaan ook, op 't kruis."
M: "'t Is gelijk ook een weerhaan?"
G: "Ja. Nou een beetje fantasie [haalt het dak van de maquette]. Daar ziet u die kast staan, en ik heb gezegd: daar zit een buitendeur achter. Dat is dus deze deur. Dat raam is dat raam. En dit raam en dat raam, dat is de oude toestand, zoals het vroeger was. In 1785 is 'ie gebouwd. Als je bij mij op visite kwam, dan kwam je door deze deur binnen, in de stal. Hier heb je de stal met een twee drie vier... negen vakjes, waar twee koeien in ieder vakje stonden, met hun kop naar buiten. Dus je kwam door die deur hier binnen, en dan kwam je door die deur in deze kamer. En dan zat hier een bedstee en daar een bedstee. Boven de bedstee zat een opbergkastje. En de kast die daar staat, die staat nu achter uw rug. Die heeft altijd hier in deze kamer gestaan. Dat was de ouwe schouw, met blauwe tegeltjes en blauwe borden op die rand. Dat was dus de schoorsteen. Een open vuur met een ijzeren plaat. Via een deur hier, kwam je hier in een alkoofje: de groene kamer noemden we 't. Met hier een deur: die deur werd alleen gebruikt om de bruid binnen te halen en de afgestorvenen uit te dragen."
M: "Dat was de dooddeur?"
G: "Ja. En bij mijn weten is 'ie alleen gebruikt in de watersnood 1916. Toen stond de boel onder water, zo hoog dat hier het blad van de tafel nog gedreven heb, maar dat is een moment geweest. Voor de rest stond het zo diep onder water, en hadden ze loopbeunen gemaakt over de straten, en van de straat naar die deur liep een beun dat je hier binnen kon. Als je in dit kamertje was, dan zie je daar een rond gaatje. En daar zat het raam beneden. Uit de kamer vandaan door die deur kwam je beneden in de kelder. En d'r zat een opkamer boven die kelder. In die opkamer zat een bedstee. Door dat lichtgat viel er licht in die bedstee. Via die kamer kwam je in - wat je noemt - de voorkamer. Daar een bedstee, daar een kast en daar een kast. En via een deur naar die stal. In die stal stonden zeven maal twee is veertien koeien, plus in de hoek een paardestal. En in het achterste deel stonden nog acht koeien. En dit is natuurlijk de hooiberg. Maar dit is nou de oude boerderij, zoals 'ie was, zoals 'ie gemaakt is."
M: "Zou ik daar een foto van mogen maken?"
G: "Kan dat?"
M: "Ik heb een fototoestel bij me."
G: "Dan moet ik dat bolletje d'r maar effe uithalen... Kijk, het paard stond dus zo."
M: "Stond daar ook echt het paard?"
G: "Ja... De voorkant, ziet u, is groen. Dit is blauwachtig wit. Dat werd ieder voorjaar met kalk en een beetje blauwsel d'r in, zo'n lichtblauwe kleur gemaakt. Die kant is grijs, de achterkant is groen. [...]"
M: "Is dit nu Broeker groen of Broeker grijs?"
G: "Er wordt wel eens gesproken over Broeker grijs."
M: "Ja."
[...]
G: "Misschien zijn er [vroeger] wel huizen geweest die het rustig in de grondverf hebben gezet en dachten: 'Ik vind het wel goed zo'. En dat daardoor het grijs ontstaan is. Maar dat weet ik niet. Er wordt nogal wat grijs geschilderd. Nou ja, en u heb 't wel gezien in 't dorp wat voor kleuren d'r zitten. Eigenlijk van alles, maar ja. Die oorspronkelijke boerengroene kleur die daar op zat, dat hoorde d'r eigenlijk op. Maar omdat wij het zelf niet mooi vonden, hebben wij die kleur d'r op gezet. En tot m'n geluk en verwondering keurde de Monumentenzorg, die keurde het goed. Maar ik heb dat gedaan: d'r komt een tijd dat er niemand meer is, die ooit gezien heb, hoe dat de boerderij vroeger was. En hij is nu dus in tweeën bewoond. Dit schot is precies de helft: dus aan die kant zit evenveel als aan deze kant. We hebben een brandvrije muur laten bouwen, geheel van de nok tot de grond; zo'n brandvrije muur. Ja, als een toén nieuw procédé. Dat hadden ze gebruikt bij een of ander overheidsgebouw, gekeurd en goed bevonden als brandvrij. En dat is hier toegepast en dat heeft twee voordelen. In de eerste plaats, dat eh... Drie voordelen. Het is brandvrij, geluiddempend... Als wij hier de televisie aan hebben, horen de buren niks. En als wij hier schreeuwen, dan horen ze niks. Kijk, als zo'n buitendeur dichtklapt, wat aan het schot verbonden is, dat hoor je wel. Dat zijn twee voordelen, en het derde voordeel is, dat 'ie van materiaal gebouwd is... Hij moest dus dwars ook door die hooiberg heen. Die heb u gezien, die hooiberg middenin. Daar moest die muur ook dwars doorheen, ook door de midden. En dat is een gewone grond: aarde, die bodem van die hooiberg. Daar hebben ze een betonvloertje ingestort, maar dat ken op dit laagveen, dat gaat zo èh... Je moet hier hijen, met palen van 15 meter. Die berg is niet gehijd, daar hebben ze een betonvloer ingegooid, en die muur d'r opgebouwd, en hij zakt niet. Omdat hij zo licht van materiaal is, dat 'ie niet zakt. Dat was toen een goeie vinding geweest. Ja. En naast mij woont nu professor Brandts. Dat is min of meer een bekende historicus aan de universiteit in Amsterdam. Hij komt nog wel eens voor televisie. Voor dat twaalf-uur-programma, hoe heet dat... Zo'n debat-programma..."
M: "Ik zie dat natuurlijk bijna nooit."
G: "Tot ons grote geluk, dacht ik. Ik liep op een zondagmiddag hier met de kinderen, en er liepen twee dames en twee heren: toen stond die helft te koop. En die bleken interesse te hebben. 'Zou ik 't eens zien mogen? Woont u hier?' Ik zeg: 'Ja, ik woon in deze helft'. Zij gekeken. Toen kwam ik binnen, ik zeg tegen m'n vrouw: 'Als deze mensen het huis kopen, krijgen we beste buren.' En ze kochten het. En dat was dus een professor, die hooggeleerd is, bij een boer, die weinig geleerd heb. En die uren met mekander kennen praten. En hij gaat op mijn niveau staan, en hij heb ontzettend veel te vertellen. Maar er zijn ook dingen, dat hij luistert naar wat ik te vertellen heb. Als 'ie in zijn gazon een mol heb, dan pak ik hem. En als er een spijker rechtgeslagen moet worden, dan doe ik dat. Want dat kan hij niet. En we hebben een best leven met mekander, en onze vrouwen die hebben het prima. Dus dat is een geluk. Maar wilde u meer weten?"
M: "Ja. [...]"
Beschrijving
De verteller toont aan de hand van een zelfgemaakte maquette hoe de oude staat van zijn boerderij was.
Bron
n.v.t. (interview, band archief Meertens Instituut)
Commentaar
28 november 1996
Onder Beeld een kleurenfoto van de maquette van de boerderij van veehouder P. Groot.
Naam Overig in Tekst
Broeker grijs
Broeker grijs 
Monumentenzorg
Monumentenzorg
Brants
Brants
Naam Locatie in Tekst
Amsterdam
Amsterdam
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:21