SAMSTE10 - Spokenjacht

SPOKENJACHT

"En op de Ouwe Schans,
Daar hei je de Spokendans;
En aan de overzij,
Daar zijn de meisjes blij."

In het jaar 1833 zag men 's nachts aan de stille zijde van de Oude Schans, bij de pakhuizen, witte gedaanten zweven. Daar de Amsterdammers van nature nieuwsgierig zijn, kwamen duizenden mensen naar de spokendans kijken. "'t Was er zo druk als bij kermis op de Botermarkt," verhaalde later een ooggetuige. Sceptische mensen meenden dat, met behulp van een toverlantaarn, nevelachtige schimmen op de donkere pakhuizen werden geworpen. Die toverlantaarn zou beurtelings op de Houtkopersgracht, in de Joden Houttuinen en op de Oude Schans zijn geplaatst en om dat te ontdekken roeiden politieagenten in een bootje door de gracht, terwijl de commissaris wijselijk op de wallekant bleef staan. Inderdaad zou de grappenmaker toen zijn ontmaskerd. Een kwart eeuw later heette de oostzijde van de Oude Schans echter nog de Spokendans.
Twintig jaar later was er weer een merkwaardige spokerij. In het huis "Het Verdoolde Schaep", op de Zeedijk, waren de twee dochters van een leerlooier beiden verliefd op dezelfde varensgezel. De oudste van de twee zusters, Helena, vermoordde haar mededingster en zij trouwde met de zeeman. In 1753 stierf Helena en ze bekende op haar sterfbed dat zij haar zuster had omgebracht. Maar daarmee was de zaak nog niet afgelopen. Na haar dood, in de maand juli, kwam Helena, die geen rust kon vinden, weerom en ze spookte in een huis op de Zeedijk. Een eeuw later, in de zomer van 1853, spookte zij weer. Duidelijk hoorde men haar kreunen en klagen in het huis, dat toen door twee gezinnen werd bewoond. "Maandenlang," zo vertelt Justus van Maurik, "zijn er grote mensenmenigten op straat om het spook te horen dat in een huis, links van de Nieuwmarkt gerekend, rumoerde." Duizenden mensen schijnen inderdaad nachtenlang op de Zeedijk te hebben rondgezworven om het spook Helena te horen of te zien, zodat er twintig politieagenten nodig waren om de orde een beetje te bewaren. Agenten klommen op de daken en kropen in de schoorstenen, maar tevergeefs. Helena bleef onzichtbaar en verdween eerst toen de julimaand ten einde liep.

SINSAG 0450 - Andere Tote spuken.    SINSAG 0450 - Andere Tote spuken.   

De oostzijde van de Oude Schans in Amsterdam heet de "Spokendans," omdat men daar in 1833 zwevende witte gedaanten heeft gezien. Waarschijnlijk was er echter een grappenmaker aan het werk, die de schimmen maakte met behulp van een toverlantaarn.
In een huis op de Zeedijk heeft een meisje eens haar zuster vermoord, omdat zij beiden verliefd waren op dezelfde zeeman. Op haar sterfbed kreeg ze spijt. Honderd jaar na haar dood heeft de geest van de moordenares een maand lang door het huis gespookt.

J.R.W. Sinninghe: Spokerijen in Amsterdam en Amstelland. Zaltbommel 1975. p. 18-19

Andere Tote spuken

Oude Schans    Oude Schans   

Joden Houttuinen    Joden Houttuinen   

Spokendans    Spokendans   

Het Verdoolde Schaep    Het Verdoolde Schaep   

Helena    Helena   

Justus van Maurik    Justus van Maurik   

Amsterdam    Amsterdam   

Botermarkt    Botermarkt   

Houtkopersgracht    Houtkopersgracht   

Zeedijk    Zeedijk   

Nieuwmarkt    Nieuwmarkt   

2013-03-01 14:46:20