SAMSTE25 - Heksen voor het gerecht

HEKSEN VOOR HET GERECHT
Te Amsterdam werd in 1542 een vrouw, Engel Dirks geheten, ter dood veroordeeld, omdat zij God had verzaakt, met een boze geest een verbond had gesloten en had getoverd. Meyns Cornelis van Purmerend, die in de sprokkelmaand van 1555 op de Dam werd verbrand, had bekend dat ze twintig jaar lang door heksekatten was geplaagd. Later waren deze katten in vrouwengedaanten bij haar gekomen, hadden haar betoverd en bij de duivel gebracht, een mooie jonge man die Roel heette. Roeltje had haar eerst mishandeld, maar nadat zij zich aan hem volledig had onderworpen had hij haar de macht gegeven om mensen, schapen en koeien te betoveren, wat zij ook had gedaan. In hetzelfde jaar moesten ook de toveres Anna Jansdochter en haar dochters Lysbeth en Jannetje er aan geloven.
Het laatste heksenproces dat met de dood van de beschuldigde eindigde vond in 1564 plaats. Het merkwaardige was dat het hier geen vrouw betrof die, zoals gebruikelijk, door de buren was aangeklaagd. Zij lag in het gasthuis en had daar in ijlkoortsen gebazeld over de duivel en over toverheksen. Daarom werd ze, nog voor ze was hersteld, gevangen gezet. Nadat ze flink was gegeseld, bekende zij dat ze zeven jaar lang met een duivel, die ze Pollepel noemde, had geleefd. Hij was tot haar gekomen als een mooie jonge man, "maer koud van nature". Van hem had zij toveren geleerd en daarop had ze vaak storm en onweer verwekt, schepen op verre afstand doen vergaan, mensen ziek gemaakt en geld in paardevijgen veranderd. Zij herriep haar bekentenis, waarop zij op de beide volgende dagen opnieuw werd gepijnigd en werd ondervraagd, zonder dat men haar rust gunde. Op de vierde dag werd zij ter dood veroordeeld, maar het vonnis kon niet worden voltrokken, omdat zij de dag daarop in de gevangenis stierf. Haar lijk werd door de beul tot as verbrand.
De tijden veranderden snel. Gijsbertgen Jans, een vrouw van bij de zeventig, werd in 1573 vrijgesproken, hoewel zij eerst was verhoord en gepijnigd.

TM 3101 - Heks maakt kind (mens, dier) ziek    TM 3101 - Heks maakt kind (mens, dier) ziek   

Voorbeelden van heksen die zijn veroordeeld.

J.R.W. Sinninghe: Spokerijen in Amsterdam en Amstelland. Zaltbommel 1975. p. 34-35

Heks maakt kind (mens) ziek

Engel Dirks    Engel Dirks   

God    God   

Meyns Cornelis    Meyns Cornelis   

Roel    Roel   

Anna Jansdochter    Anna Jansdochter   

Lysbeth    Lysbeth   

Jannetje    Jannetje   

Pollepel    Pollepel   

Gijsbertgen Jans    Gijsbertgen Jans   

Amsterdam    Amsterdam   

Purmerend    Purmerend   

Dam    Dam   

2013-03-01 14:46:20