Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

LIJST034

Een sage (vragenlijst), dinsdag 17 augustus 1954

Hoofdtekst

I. De duivel
1. Zijn U verhalen bekend over mensen, die de duivel gezien hebben of omgang met hem hebben gehad (met hem gedanst hebben, met hem kaart hebben gespeeld), of kent U andere verhalen, waarin de duivel een rol speelt?
Gelieve elk verhaal te noteren op een afzonderlijk blad papier en in elk verhaal duidelijk aan te duiden hoe de duivel voorgesteld wordt (met bokshorens, bokspoten, paardenhoeven, sik, staat enz.).

Bijlage
Omstreeks 1870 woonde bij de Fam. Schellekens te Goirle (grootmoeder van de verteller) een dienstbode wiens zonderling gedrag rede tot bezorgdheid was van de huisvrouw.
Zij deed bv. allerlei averechtse handelingen. Als ze het haardvuur moest uitkruien, "krooi" ze de asse weer naar binnen, en turf en hout kruide ze weer naar buiten in plaats van er het vuur mee bij te vullen.
Als ze zand moest strooien op de geschrobde vloer, kwam ze binnen met een volle kruiwagen en gooide met volle (batsen) schoppen de vloer onder. Ze was zoals de volksmond dit noemde: van de koai haand geròkt.
De huisvrouw raadpleegde Zaterdag's als ze ging biechten den priester, doch deze weerde af en zei: "het zal wel zo'n vaart niet lopen." Doch de vrouw bleef aanhouden over de vreemde dingen die de meid uithaalde. Zelf sprak de meid met haar meesteres erover "dat ze vreemd was, dat het was of iemand met haar speelde en ze niet kon wat ze zelf wilde. Opnieuw klaagde de vrouw haar nood bij de priester, die toezegde zondags na de laatste H. Mis te zullen komen.
Hij kwam brevier biddend het erf op. Plots zag de meid hem en riep uit: Mie, 'k wor ineens aanders, ik bè wel 'n joar zièk gewist, of 'k weet nie, nè k mankeerde, maar naar is 't beter. De Pastoor kwam badend in het zweet en dat bij een uitzonderlijke vriestemperatuur over de drempel.
Anderen vertelde me dit met slot dat de pastoor 3x geprobeerd had binnen te komen en dat de 4e keer voorom ging en toen wèl binnen kon omdat de duivel door de achterdeur nog buiten vloog. Dat hij dus 3 maal had moeten aanleggen en biddend en zwetend de duivel uit te drijven.
Hier verscheen de duivel dus in de vorm van een m i [mijns inziens] geesteszieke dienstmaagd.

Onderwerp

SINSAG 0945 - Andere Begegnungen mit dem Teufel.    SINSAG 0945 - Andere Begegnungen mit dem Teufel.   

TM 3117 - De kwade hand (het boze oog)    TM 3117 - De kwade hand (het boze oog)   

Beschrijving

Dienstmeisje verricht averechtse handelingen, waarop de huisvrouw de priester om hulp vraagt. Die komt op zondag na de mis, maar kan al biddend pas na drie pogingen via de voordeur naar binnen komen, want de duivel verdwijnt door de achterdeur.

Bron

Volkskundevragenlijst 18 (1954) formulier K184p (Archief Meertens Instituut)

Motief

G303.16.2 - Devil’s power over one avoided by prayer.    G303.16.2 - Devil’s power over one avoided by prayer.   

N846.2 - Priest as helper.    N846.2 - Priest as helper.   

Commentaar

Publicatie van de sage uit de VVB door Norbert de Vries in ‘Rond de schutsboom’, periodiek van Heemkundige Kring De Vyer Heertganghen, met antwoord van Jef van Gils. "Zoals gesteld, vroeg ik Jef van Gils wie Van Hooft was. Hij antwoordde me: “Wat betreft de vraag over Piet van Hooft, dit moet zijn Petrus Johannes Josephus (Piet) van Hoof, die geboren werd te Tilburg op 20 maart 1904. Hij was landbouwer van beroep. Zijn ouders waren landbouwer Hendrikus Nicolaas Adrianus (Drik) van Hoof (1875-1963) en Johanna Cornelia (Jans) Schellekens. Zij werd geboren te Goirle op 27 februari 1874 en overleed te Tilburg in 1925. Zij trouwde Drik van Hoof te Goirle op 27 april 1903. Haar ouders, dus de grootouders van Piet van Hoof, waren landbouwer Peer Schellekens en Mie Vermeer. Zij woonde op een boerderij aan de Dorpsstraat (rechts van de Kloosterstraat). Voorheen was deze boerderij van de familie Van Hest en kwam Thomas van Diessen er bijeen met brave Goirlese jongelieden. De familie Van Hoof-Schellekens woonde in een boerderij aan de Nieuwe Goirleseweg 311 (nu Stappegoorstraat), die bekend stond als "de Keel". De laatste eigenaar was Piet van Hoof. In 1969 is deze boederij gesloopt. Overigens stond deze boerderij bekend om zijn spoken. Vooral rond 1872 moet het er danig tekeer gegaan zijn, totdat de pastoor, naar oud gebruik, 2 gewijde medailles onder de dorpel van de voordeur begroef".” (email 21 december 2016)

Naam Overig in Tekst

Schellekens    Schellekens   

Mie    Mie   

Naam Locatie in Tekst

Goirle    Goirle   

Plaats van Handelen

Goirle    Goirle   

Kloekenummer in tekst

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:22