LIJST067 - De duivel en de Dom

De duivel en de Dom
Tijdens de regeringsperiode van Keizer Karel de Grote, dus ± 800 na Chr. werd in Aken de Dom gebouwd. Met de bouw was men al een heel eind gevorderd toen op een gegeven de bouwkas leeg was. De bouwheren hadden zoveel geld besteedt aan de transportkosten van kostbaar marmer uit Italië, dat per ossenwagen over de Alpen moest vervoerd worden, dat voor de verdere afbouw te weinig geld aanwezig was. Maar de grote keizer stond erop dat de Dom afgebouwd moest worden, hoe dan ook. Goede raad was duur! Tijdens een der vele vergaderingen der bouwheren om de hachelijke toestand te bespreken, verscheen ineeens de Duivel in hun midden, in gedaante van een mens met paardehoeven. Hij luisterde een poosje naar de beraadslagingen die maar niet tot een bevredigend resultaat voor de bouwheren wilden komen Met een duivels lachje deed hij de heren toen een voorstel. Hij, de duivel, stelde hun voor, dat hij het geld voor de verdere afbouw van de Dom wilde voorschieten, onder een voorwaarde: dat de eerste ziel die de Dom betrad indien deze klaar was, voor hem zou zijn. Na enig heen en weer gingen de bouwheren met des duivels voorstel accord. De Dom werd nu met spoed voltooid, er was immers geld genoeg. Maar de bouwheren waren allen goede gelovigen, die wel van des duivels geld gebruik wilden maken, maar hem toch geen mensenziel gunden. Afgesproken werd, dat als de Dom klaar was en de duivel zijn loon kwam opeisen zij in plaats van een mens een wolf de Dom zouden injagen. Zo gezegd, zo gedaan. Toen dan de dag van voltooing was aangebroken, en de duivel om zijn loon kwam, joegen de bouwheren een wolf de Dom in. De duivel in woede ontstoken dat ze hem te slim waren afgeweest, scheurde met duivels geweld die wolf zijn ziel uit zijn lichaam (zie op bijgevoegde foto gat in de borst van de wolf.) Na deze daad sloeg hij met zo'n geweld een van de drie deuren van de ingang achter zich dicht dat hij er met een duim tussen raakte, (op deze deur is nu nog de duivelse duimafdruk zuiver te zien.)
Maar de duivel zwoer wraak. Hij zou de Dom onder een enorme hoop zand bedelven, zodat hij voor altijd begraven zou zijn. Hij ging naar zee en vulde daar een enorme zak met zand, deze wierp hij over zijn schouder zodat de grootste helft van achteren en de kleinste van voren was. Daarmee beladen trok hij terug naar Aken. Dagen en dagen was hij met zijn zware vracht voortgesukkeld. Hij was dood- en doodmoe en kwam haast niet meer vooruit. Op een goede dag ontmoette hij een oud vrouwtje die zulk een paar kapotte schoenen aan had, dat de tenen erdoor staken: "Moedertje, is het nog ver naar Aken?" vroeg haar de duivel. "Kijk naar mijn schoenen heer", antwoorde het vrouwtje, "toen ik in Aken wegging waren deze schoenen nieuw, maar nu steken mijn tenen erdoor, Aken is nog zo ver dat je er een paar schoenen op verslijt." En de duivel was toch al zo moe daar hij van zo ver kwam, dat hij met zijn zandbulten de stad niet meer bereikte om de Dom te bedelven. Mismoedig en woedend gooide hij de zak van zijn schouder. Waar deze neergegooid was zijn twee heuvels, de "Loresberg" en de "Salvator" berg. (Zie bijgevoegde foto). De Loresberg is de grootste en de Salvatorberg de kleinste helft van de zak zand. (Deze twee heuvels liggen nu op ±2 à 2,5 km van het centrum). Dus de duivel kon de Dom niet begraven.
Hij vervloekte hem daarom voor altijd, dat hij nooit klaar zou komen!
En dat is waar, tot heden is dit machtige bouwwerk nog niet voltooid. Des duivels vloek heeft tot op de huidige dag steeds restauraties aan of in het gebouw noodzakelijk gemaakt.
(Bovenstaand verhaal volgens eigen idee naverteld uit de verkregen gegevens)

SINSAG 0852 - Der Brückenbau; wer als erster über die Brücke geht, gehört dem Teufel. Ein Hund über die Brücke gejagt.    SINSAG 0852 - Der Brückenbau; wer als erster über die Brücke geht, gehört dem Teufel. Ein Hund über die Brücke gejagt.   

SINSAG 0881 - Der Teufelsvertrag. Mann schliesst einen Vertrag mit dem Teufel, welcher ihm bei seiner Arbeit Hilfe leistet.    SINSAG 0881 - Der Teufelsvertrag. Mann schliesst einen Vertrag mit dem Teufel, welcher ihm bei seiner Arbeit Hilfe leistet.   

SINSAG 0893 - Die Teufelsprägung    SINSAG 0893 - Die Teufelsprägung   

SINSAG 0894 - Teufel werfen mit Steinen (Abdruck von Teufelsfingern).    SINSAG 0894 - Teufel werfen mit Steinen (Abdruck von Teufelsfingern).   

TM 2601 - Hoe het dorp (de stad, heuvel, straat, een plek of het stuk land) aan z'n naam is gekomen    TM 2601 - Hoe het dorp (de stad, heuvel, straat, een plek of het stuk land) aan z'n naam is gekomen   

Rol van de duivel bij de bouw van de Dom in Aken. Geldschieter op voorwaarde dat de eerste die de voltooide kerk binnengaat, in zijn macht komt; list van de bouwheren; woede van duivel leidt tot afdruk duim; duivel staakt poging om wraak te nemen door de kerk te begraven, waardoor twee heuvels ontstaan; vloek van de duivel leidt er toe dat steeds aan de kerk wordt gewerkt.

Volkskundevragenlijst 18 (1954) formulier Q222p (Archief Meertens Instituut)

A972.2.2 - The devil’s footprint.    A972.2.2 - The devil’s footprint.   

G303.4.5.3 - Devil has horse’s foot.    G303.4.5.3 - Devil has horse’s foot.   

G303.16.19.4 - Devil (Satan) flees when cock is made to crow.    G303.16.19.4 - Devil (Satan) flees when cock is made to crow.   

M210 - Bargain with devil.    M210 - Bargain with devil.   

M218 - Contract with the devil destroyed.    M218 - Contract with the devil destroyed.   

M219 - Other devil contract motifs.    M219 - Other devil contract motifs.   

Karel de Grote    Karel de Grote   

Duivel    Duivel   

Dom    Dom   

Aken    Aken   

Alpen    Alpen   

Italië    Italië   

Loresberg    Loresberg   

Salvatorberg    Salvatorberg   

Aken    Aken   

2013-03-01 14:46:22