Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

LIJST087

Een sage (vragenlijst), dinsdag 10 augustus 1954

Hoofdtekst

1. Zijn U verhalen bekend over mensen, die de duivel gezien hebben of omgang met hem hebben gehad (met hem gedanst hebben, met hem kaart hebben gespeeld), of kent U andere verhalen, waarin de duivel een rol speelt?
Gelieve elk verhaal te noteren op een afzonderlijk blad papier en in elk verhaal duidelijk aan te duiden hoe de duivel voorgesteld wordt (met bokshorens, bokspoten, paardenhoeven, sik, staat enz.).

Fraech 1.
'k Haw hjoed by myn omke west dy 't yn dizze kontreijen berne is, en sahwat syn hiele libben hjir ombodzje hat, hat oan 't fortellen wert.
Dit is hwat ik der fan bigrepen haw en hwat ek myn âlden wol fortelden ± 80 jier ald wiene hja.
Doe 't hja jong wiene, waer den der in protte spoekforhalen forteld. Hja sieten noflik by 't kacheltsje of by de fjurpot en mar fortelle, it iene forhael wie al moaijer as it oare, dêr roan in bigge op 'e wei, mar men him krije soe wie der wei, dêr brânde altyd in ljocht op itselde plak dan seach men wer in man rjocht by de moarre opstean, mar as men der kaem wie der neat.
Dan seach men juffers mei pearsen jakken oan dy't hjir altyd op 'e ikkers om hûsmannen.
Hjir in âlde fuorman in jier of 10 forlyn is der forstoarn roan nea op 'e midden fan 'e wei by jountiid, hwant as der in lykstaesje lâns kaem, waerd men sa sûnder perdon yn 'e barm of yn 'e sleat smiten. In dei of hwat letter stoar der dan yn 't doarp in persoan.
Ek fan persoanen, dy 't kaertspilen, en sûpten, waerd der forteld dat de bern fan kaertspilers hielendal om 't gesicht tekene wiene mei kaerten. En sûpers foaral makken kennis mei de Boaze, as hja troch de lannen oer de paden nei hús moasten trape de dúvel har op 'e hakken en op in batsje oer in sleat rekken hja dan deilis, en waerden yn 'e sleat smiten.
Fan âlde frouljue dy 't tsjoensters wiene, waerd forteld dat 't hja der nachts op útgiene, as in syperse kater, as in witte kat, en as men har dan efternei siet, slûpten hja gau troch de hinnerin nei binnen, dy 't eartiids ûnder yn 't bûthûs boppe de stallen wie. Krige hja dan in tik, dan lei Beppe de oare dei dea op bêd, as roan mei in blau each om.
Ek wiene der bern dy 't net groeije woene, en dan moasten hja nei in dúvelbanner om dy to freegjen hoe en hwat. Eartiids wenne hjir Alde Wopke ik mien yn Kûkherne dy 't der foar bikend stie, mar my tinkt hy hat mear wûnderdokter west.
Der sieten kransen yn 'e kjessens hwer 't sa 'n bern op lei to sliepen, en as men dat iepenmakke, siet dêr fan alles yn, guod dêr 't men de deis mei oan 't naeijen west hie, sieten snipels fan yn, en wit ik hwat al maer. Us mem sei altyd lit de luije frouljue, de kjessens mar better opskodzje.
Dit binne wol de fornaemste forhalen fan tsjoenderij en spoekerij dy 't hjir de rounte diene, en dogge fan sa'n fyftich jier lyn.

Onderwerp

SINSAG 0481 - Leichenzug gesehen    SINSAG 0481 - Leichenzug gesehen   

SINSAG 0478 - Andere Erlebnisse; unbeschreibbare Spukerscheinungen.    SINSAG 0478 - Andere Erlebnisse; unbeschreibbare Spukerscheinungen.   

SINSAG 0486 - Andere Todesvorzeichen.    SINSAG 0486 - Andere Todesvorzeichen.   

SINSAG 0640 - Hexentier verwundet: Frau zeigt am folgenden Tag Malzeichen.    SINSAG 0640 - Hexentier verwundet: Frau zeigt am folgenden Tag Malzeichen.   

SINSAG 0945 - Andere Begegnungen mit dem Teufel.    SINSAG 0945 - Andere Begegnungen mit dem Teufel.   

TM 3109 - Heksenkrans in kussen    TM 3109 - Heksenkrans in kussen   

Beschrijving

Korte opmerkingen over gevallen van spokerij, voorloop dood, door kaarten getekende gezichten van kinderen van kaartspelers, drinkers die de duivel ontmoeten, vrouwen die 's nachts als kat rondlopen, naar duivelbanner met zieke kinderen, stofresten in opengemaakt kussen.

Bron

Volkskundevragenlijst 18 (1954) formulier B064a (Archief Meertens Instituut)

Motief

G303.6.2 - People to whom the devil appears.    G303.6.2 - People to whom the devil appears.   

G303.9.6.1 - Devil fights with man.    G303.9.6.1 - Devil fights with man.   

G211.1.7 - Witch in form of cat.    G211.1.7 - Witch in form of cat.   

G275.12 - Witch in the form of an animal is injured or killed as a result of the injury to the animal.    G275.12 - Witch in the form of an animal is injured or killed as a result of the injury to the animal.   

Naam Overig in Tekst

Boaze    Boaze   

Boze    Boze   

Alde Wopke    Alde Wopke   

Wopke    Wopke   

Naam Locatie in Tekst

Kûkherne    Kûkherne   

Kuikhorne    Kuikhorne   

Plaats van Handelen

Drogeham    Drogeham   

Kloekenummer in tekst

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:22