GVERD0052_0053_11452

D: Maar de voornaamste (heks) was uiteraard Ma Coene. Ma Coene, dat is de grote heks van Lauw geweest. H: Ah ja, da’s juist ja. D: Maar die heeft men dus hier, vanboven op de hoek van de straat verbrand. G: Hier voor de kerk of wat?D: Neenee, hoger, een kruispunt verder.G: Oh ja.D: De staak heeft nog tientallen jaren gestaan. En er is nog een stuk grond dat gewijd is aan Ma Coene staak. H: Jaja, dat veld daarginds zo aan de staak. G: Oh ja. En zijn er verhalen van die Ma Coene, over wat die uitgestoken had?D: Ja, ik kan wel wat uit mijn hoofd ophalen […] in Rutten, in het dorpje hiernaast, als je dat graag wil weten, daar heeft men een heksenjacht ontketend. En als je dan gemarteld werd, dan…die vrouw was een heks en die werd dan gemarteld en dan…ze bekenden alles wat je wilde op het ogenblik dat je gemarteld werd.G: Jaja D: En die en die en die werd aangegeven en op een bepaald ogenblik gaat men Ma Coene ook aangeven. En zij gaat dus in eerste instantie ontkennen en dan gaat zij dus voor tortuur à la vieille gehangen worden, dus dan gaat men haar aan een ladder met uw armen zo (de informant houdt beide polsen tegen elkaar achter de rug) omhoog gebonden en dat moet een helse pijn geven in de schoudergewrichten. Ik veronderstel het wel, ik heb het nooit gedaan, en dan gaat ze dus over tot bekentenissen, dus dat ze omgang heeft met de duivel. Haar duivel, die noemde Mon. En ze heeft verschillende keren vleeslijke gemeenschap gehad, zo staat het in ieder geval in de archieven geschreven. Zijn lid, dat voelde aan als een ijskegel. En hij had graantjes, die kon men dan rechtop laten drijven en een verzwering uitspreken en dan kon men dus paarden laten sterven, koeien laten droogstaan [onverstaanbaar]. Dan heeft ze nog eens een kom soep gevraagd aan één van de geburen en die hadden dan ook geweigerd, en dan heeft ze die haar kinderen behekst, die zijn dan gestorven en... oneindig veel verhaaltjes dat ze daar bekend heeft. En ze heeft het moeten bekopen, hier in het dorp met de vuurdood. Die anderen, die werden dus gewoonlijk in Tongeren verbrand, op het Vrijthof, of in Luik, we zitten dan nog altijd in het Prins-Bisdom Luik hier hé.G: Jaja. En zijn er misschien nog namen of verhalen van die heksen die in Rutten hebben geleefd? D: Ja ook.

SINSAG 0580 - Andere Hexenkünste    SINSAG 0580 - Andere Hexenkünste   

In Lauw woonde een heks die verbrand werd aan een stok. Het stuk grond waarop die stok stond, werd genoemd naar de heks. In Rutten werd de heks gefolterd 'à la vieille'. De heks werd dan met de polsen achter haar rug aan een ladder gebonden, waardoor ze verschrikkelijke pijn in haar schoudergewrichten had. Tijdens die foltering bekende de heks dat ze betrekkingen met de duivel had gehad. Zijn lid voelde aan als een ijspegel. De duivel kon graantjes rechtop laten drijven. Door een formule uit te spreken kon hij dan paarden laten sterven of ervoor zorgen dat koeien geen melk meer gaven. De heks bekende ook dat ze de kinderen van de buren had behekst omdat die mensen haar een kom soep hadden geweigerd.

G. Verdickt, Leuven, 2002

2.1 Heksen

limburgs (zuiden)

L8

fabulaat

Ma Coene    Ma Coene   

Ma Coene-staak    Ma Coene-staak   

Lauw    Lauw   

Lauw    Lauw