OMATT0154_0155_18599 - Gezette ratten op een boerenhof.

‘k Ga u ne keer iets vertellen over ratten zetten. G’ het daar toch wel al van gehoord zekre. Ewel ok (als ik) in ’t eerste op de Gevaarts ware, in ’99 gelove’k, han me veel werkvolk. Da wil zeggen ze vrochten voor ’t eten en wa drinkgeld. En aan tafle wierd er geklapt over fikfak (allesdaags dingen), en ook over een boerderije, d’er was daar een boerinne en haar dochtre… en ze klaptigen dander daar ratten gezet waren en ’t ware just gelijk temme (tamme). ‘k Zeie: "’k Gelove ’t niet." Zo een beetje d’erachtre, d’er zat nie (niet) veel in mijn schure, en gedomme d’er zaten ratten. Ze zeggen tegen mij: "Ge zijt ze gezet." Zo dat waren gewone ratten, zo van die blauwe. Maar ‘k hat goede katten en ‘k zie daar ene achter een ratte lopen. Né wat is datte? ‘k Zie daar een ratte spelen en die katte d’erachtre. Maar die ratte mettige (verplaatste) haar niet en ot (als) die katte nog ne metre d’ervan is die katte keert haar omme en liet ze zitten. En pertang (nochtans) waren da beste katten. Zo ‘k moeste wel geloven danze gezet waren. En die ratten jong binst den avond ot (als) de mane scheen spelen en hanekrotten (spelen). ‘k Zegge tegen twee peirdeknechten: we gaan tulkbrokken (aarden stukken) brengen en smijten. Zo me deden dat maar m’en koten ze nie passen hé. En omme d’er dichte tegen smeten zaten ze ne sekond of vijve te rusten en te loeren en niet bougeren (bewegen). En wete wat daje ook kost zien. Ot enige dagen geregend had, zaten ze mee elder (hun) kopken door de pannen en ’t krioeldige en gingde binnen, zagde niets. En da was nog aardig. Die ratten waren eerst gezet op ’t hof van Meleken Van den Bon en nu waren ze weg. Zo da was nen km van mijnent en d’er lag nog een boerderijtje tussen. Zo da was toch wel aardig (eigenaardig) dat da just op mijn hof was. Zo ’t zaten enigste vruchten boven mijnen dorsvloer en da wierd hoest (oogst) en me moesten stroo steken, in de schuurwinkle. ‘k Zegge me gaan ze gauwe afdessen (afdorsen). Zere afgedossen mee twee, drie man en tons kwam nog ’t schoonste van al. Omme op ’t lege (gelijkvloers) … kwamen zeg ik: "Eh, ’t leeft dare… ‘eh ’t zitten daar ratten!" On (als) de vruchten d’eruit waren zaagde, da leefdige (bewoog). ‘k Zegge me gaan ’t hier ne keer anders gaan doen en me gaan dienen bicht (brol) hier ne keer ommesmijten." Zo me deden da just gelijk iemand die spit mee een spa. D’eerste steken kwamen er enigste uit maar effenaf dat (gelijk) er ene omhoge kwam klaverdige wierd ze kapot gemaakt. En omme aan ’t einde zaten leefdige dat achter ons allemale. Ze waren zelder altijd maar achteruit gekropen. ‘k Zegge: "’t Zit hier gekrioeld." En tons hemme d’er daar geslegen mee ne riek, nen stok en mee erweterijs (erwtenrijsthout). M’han d’er dichtaan (bijna) een gehele peirdemande (mand). Zo ze moesten toch gezet zijn hé.

SINSAG 0582 - Hexe schickt Läuse, Flühe, Mäuse.    SINSAG 0582 - Hexe schickt Läuse, Flühe, Mäuse.   

Op een boerderij waar niet veel in de schuur stond, had men te kampen met een rattenplaag. De schuur zat helemaal vol tamme ratten. Toen de kat naar één van de ratten liep, bleef de rat rustig zitten. Vreemd genoeg draaide de kat zich om en kwam teruggelopen. 's Avonds bij maneschijn zaten de ratten altijd te spelen. De boer en zijn knecht gooiden stukjes aardewerk naar de ratten, maar de dieren lieten zich niet verjagen. Wanneer het geregend had, zag men de ratten met hun kop boven de dakpannen zitten. Zodra men in de schuur ging kijken, was er echter niets te zien. De ratten hadden eerst in een andere boerderij een kilometer verderop gezeten. Tussen die boerderij en de boerderij waar ze nu zaten, stond nog een boerderij, die vreemd genoeg gespaard was gebleven van de plaag. Toen de mannen op een dag klaar waren met dorsen, gingen ze de ratten met een spade, een mestvork, een stok, en erwtenrijshout te lijf tot ze een hele paardenmand vol hadden. Daarna zagen de mannen achter zich opnieuw ratten zitten. Iemand moet die ratten naar de boerderij hebben gezonden.

O. Mattheeuws, Leuven, s.d.

2.1 Heksen

west-vlaams (grens oost- en zeeuws-vlaanderen)

227

1899

memoraat

Beernem    Beernem