ACORN0236_0240_12235 - Van de voerman en O.L.Heer

Ewêl da was ook in de tieden van de bargen, van die voerman. Mo (de barge) dien dienst tusschen Ostende en Brugge wier nie allène verzekerd deur ’n barge mor ook deur de zwoare wagens, da j’ ook nog geweten êt misschien, ter liepen der nog voo veertiene, ier en doar èèn, mid ’n zwoare basche over en twi zwoare pêerden en da stationeerdig’ier op ’t Oazegras. Mo da was hèèl in ’t begun van d’achtiende eeuwe, o Napoleong nog de schepter zwoaide. Enne die vint, den voerman was gekommen van Brugge, vulgeloan, en aad ier gelost in Ostende en ze pêerden ier op ’t Oazegras doen eten. En os ’t azo oalf weg d’achternoene was in de wienter, wasten were geloan mê nieuwe marchandieze, die van Ostende no Brugge most, no Brugge ee. En ’t was koed en slicht were en je stoendie van voren oender ze zil, rechte up zen wagen, zwoare vapeurwagens woaren dadde, zein ze dao tegen tegen die stoaschewagens. An de blauwe slüze, ’t cafeetje stoa ter nog, ’t is messchien al wel ’n bitje verbouwd, doar nog ’n druppeltje gedroenken en were op zen wagen.Mo jüste over ’t brugsje van de blauwe slüze, begist dien èènzamen weg, ‘k weet nie o je da nog geweten êt, mid oge bomen en ’n dêerlik kasschietje, mor ’n doenkeren, doenkeren, èènzamen weg, woa dat er ier en doa r ’n ül zat te roepen in de nacht: “Dood! Dood!”, die üls. Mor osten ’n bitje verbie de blauwe slüze is, gletst zen achterwiel van da slich kasschietje of in d’êerde. En je trekt en je sleurt mê se pêerden van lienks en rechs en oe mèèr datten wroetelt oe dieper da dat achterwiel doar in grakt, zoverre datten nog ’n kittienk brak van zen zwiengel. Dat erstêld en da garrangeerd en nog eki geprobeerd, zodoanig datten doar al ’n eure zat te wroetelen en ’t was al dimster.Enne ... amedekèèr, je was ie doar allène: “Wa moenk ik ier doen” zegten “were no de blauwe slüze goan, ter kad’ier iemand kommen die hèèl me marchandieze steelt, ‘k zien verantwoordelijk der voren. ‘k Moen ik ier van de nacht mi da koed were in die wagen slapen”.Je was zodoanig op zen zenuwen datten an ’t vloeken gienk lik ’n ketter. Mo ter kom toar ’n oed voadertje: “Mo me brave man toch” zegten “azo vloeken, ‘k oren’ van ’n oalve kilometer verre” zegten. “In plekke van op God te peizen” zegten “die in de miserie zit” zegten. “Om de wêreld van Gotte toch” zegten “azo vloeken”. “Ja mo voader” zegten “je zoedt eki moeten in me plekke zien” zegten “wa moet’k ik ier doen,” zegten “gin mêns die me kand’êlpen, ke kunnen der nie van weg, ze zoen me tüg stelen. ’t Kand’ier iemand kommen en me tüg stelen, ‘k zitten ik ier voe hèèl de nacht.”“Kom” zeg ta voadertje “’k gon ik ’n andje geen”. “Mo voadertje, ’n andje geen” zegten, “’k werken ik ier a twi euren, mi zukke pêerden” zegten, “’t zien de beste pêerden van ’t omliggende”.“Go no je pêerden” zegten “en ment ze lik gewente, ‘k gon ik ier e düwtje geen an da wiel”. De voerman doe tadde mor ê toa nie vele gin ope op en da voadertje licht in schien, e bitje an da wiel en die karre is doa üt, die wagen is doar üt.“Ewê, dat zien wê toeren” zeg de voerman tegen da voadertje “en ‘k en zoen nie weten wa dank je zoen moeten geven voe je te bedanken. Kom” zegten, “spriengd in me wagen, woa moe je gie zien?”“En ‘k moen ik nievers zien” zeg ta voadertje. “’k Weten ik nie woarüt of woarin.”“Oe je wit gie niet woarüt of woarin? Ewê go ton mee mi mien, me zien in roete!”Mo van die neure sjouwen en wroetelen van die pêerden, de bèèsten woaren of, t’ enden. En osten doa, tusschen die blauwe Slüze en Brugge komt, an die ofspannienge, de strooien Oane, die doar ook nog assan is, de strooien Oane bestoa nog, da was ’n ofspannienge in den oeden tied ee, je zeg: “’k Gon nie no Brugge rien, me bèèsten zien of.” Je goa toa binnen en zegten tegen de knecht: “Stik mo me pêerd in ’t stal” zegten “’k gon ier blüven toe mornuchtend”. En zegten tegen de bazinne ... “Ja mo” zeg ta voadertje èèst tegen em: “Go je gie ier slapen?” “Ja, jaa’k” zegten “en gie ook”. “Ni nèèn” zegten “z’ên ier vandachternoene onk gepassèèrd zien, ê tie vrouwe me weggejoagen en verdrèègd van den oend los te loaten, on’k nie wilden goan, en z’ê gezeid: lusoard tegen me”.“’k Goan ier nie slapen” zeg voadertje.“Madame” zegt de voerman “ik gon ier slapen en voadertje bie mien, in ’t zelfste bedde”.“Ja mo, ni nèèn” zeg se. “En osten ie vüligheid lat, wa goat er doa mee gebeuren?”“’k Gon ik da betalen” zegt de voerman, “’t accoord” zeg se.Nog e bitje geten en gedroenken, in d’ofspannienge en voadertje en de voerman e bitje verteld van d’orloge, ’t was in de tied van Napoleong ee.Enne nor euder kamer gegoan, no boven, no de mansarde ee, oender ’t dek en ze sliepen tegoare.En de voerman klapte nog ’n bitje van ze zeune die opgeroepen was, bie Napoleon ee. En voadertje zeg: “Vriend” zegten “binnen e weke of drieë”, zegten, “go ’t zère veranderen den orloge” zegten.“Ja voadertje” zegten “je wit gie doa verzekers nie vele van, zowêl of ik”.“Ewêl”, zegten, “je mag me goed geloven da ’t woar is” zegten “en ’t is zo woar” zegten “dat er mid e moand, je zeune go thüs zien, vast en zeker.”“Voadertje” zegten “je klap gie stief roare, mor enfin” zegten.“Geloof je me nie” zegten “’t is woar” zegten “of dat er morgen nuchtend, die bazinne van d’ofspannienge van de strooien oane mid eur joengste kiend go dood zien!”Die voerman droai se rik: “Voadertje slap wêl” zegten. Je peis: “Voadertje is getikt!”Ze slapen zieder mo ’s nuchtes voa da ’t dag was oren ze zieder ’n els laweit en ’n leven beneen. De voerman kom wakker: “Zeg voadertje” zegten “oor je dadde? Wat is da?” zegten.“’k Gon eki kieken”. De boas stoa toa van d’ofspannienge mi zen oarmes in de lucht: “Me vrouwe is gestorven en me klèèn kiend!”De kienders stoan doar al te blêten, hèèl da kot overoop.“Wê” zegt de voerman, dat oed vintje ê mien da gezeid: “da ta gieng gebeuren en ‘k mènen da ta vintje zot was.”Je vliegdie no boven no de kamer voe da te zeggen tegen da vintje da ta in werkelijkheid gebeurd was en in de plekke da ta vintje doar is, ’t lig doar e kruschefix in da bedde, enne ’t vintje was verdwenen. En da was d’istorie van de voerman.

Een voerman uit Brugge had iets naar Oostende gebracht en hij had zijn paarden op 't Oazegras laten eten. Daarna vertrok de man opnieuw naar Brugge. Onderweg reed de kar voorbij de blauwe sluis echter vast op een eenzame donkere weg. De man durfde niet terug naar de blauwe sluis te gaan uit angst dat iemand ondertussen zijn lading zou komen stelen. Omdat de man wanhopig was, begon hij te vloeken als een ketter. Plots kwam er een oude man voorbij, die zei: "Maar brave man toch, ik hoor je vloeken vanop een halve kilometer afstand. Je zou beter aan God denken!" De oude man bood aan de voerman te helpen. Hoewel de voerman al verschillende keren vergeefs had geprobeerd de kar los te trekken, moest de oude man maar één keer tegen de kar duwen en het probleem was opgelost. Dankbaar liet de voerman de oude man meerijden. Omdat de paarden doodmoe waren, besloot de voerman in de 'strooien Oane' (strooien Haan?) te overnachten. Hoewel de herbergierster de oude man eerder op de dag al had weggestuurd omdat ze hem vies vond, wist de voerman haar te overtuigen ook de oude man in dezelfde kamer te laten overnachten. De voerman vertelde over zijn zoon die moest gaan vechten in het leger van Napoleon. Daarop sprak de oude man: "Over een week of drie zal er iets belangrijks veranderen in de oorlog. Ik weet dat zo zeker als morgenvroeg de bazin van de herberg en haar kind zullen dood zijn". De volgende ochtend ging de voerman naar beneden omdat hij gestommel hoorde. De herbergierster en haar kind waren inderdaad gestorven. De voerman haastte zich naar boven om het de oude man te vertellen. Op de plaats waar de oude man had gelegen, lag een kruisbeeld in het bed.

A. Cornelis, Gent, 1958

5. Sagen - Legenden

west-vlaams (kust)

212

Ten tijde van Napoleon

fabulaat

Napoleon    Napoleon   

strooien Oane (tussen Oostende en Brugge)    strooien Oane (tussen Oostende en Brugge)   

Oazegras (tussen Oostende en Brugge)    Oazegras (tussen Oostende en Brugge)   

Onze Lieve Heer    Onze Lieve Heer   

Oostende    Oostende   

strooien Oane (tussen Oostende en Brugge)    strooien Oane (tussen Oostende en Brugge)   

Oostende    Oostende   

Oazegras (tussen Oostende en Brugge)    Oazegras (tussen Oostende en Brugge)   

Brugge    Brugge