FBECK0060_0060_40 - Onttoveren door contact met de heks

Hekserij? Daarover heb ik een geval gehoord. Dat waren mensen die veel ongeluk hadden in hun stal en ze gingen naar de man van de Bilzerpoort te Tongeren en die deed hen de darmen en de ingewanden van een koe die kapot gegaan was in een fornuis koken. Toen ze dat goed gestookt hadden dampte dat fel en in die damp zagen ze de heks door de schouw afkomen. Toen kenden ze de heks, het was Metje. En ze hebben haar doen vastzetten en toen hebben ze haar 'leeftig' verbrand.

SINSAG 0580 - Andere Hexenkünste    SINSAG 0580 - Andere Hexenkünste   

Een boer die veel ongeluk had met de dieren in zijn stal, ging naar een man die bij de Bilzerpoort in Tongeren woonde. Die man zei dat ze de darmen en ingewanden van een gestorven koe op het fornuis moesten koken. In de damp die boven de kookpot uitsteeg, zagen de boer en de boerin de heks door de schoorsteen verdwijnen. De boer was verschrikt toen hij de heks herkende: het was Metje. Vervolgens heeft men Metje gevangen genomen, waarna ze levend werd verbrand.

F. Beckers, Leuven, 1947

2.1 Heksen

zuid-limburgs

Onttoveren door contact met de heks (2)

fabulaat

Deze sage werd gepubliceerd door O.R. in Limburg, VII, 1926, p,64 onder de titel "Metje de Heks van Millen". Het verhaal werd daar wel sterk opgesmukt:

Boer G. op de Grote Hoeve bezat een mooie paardenstal en enkele paarden van het beste ras. Sinds anderhalf jaar had de boer echter voortdurend ongeluk; vier van zijn paarden waren binnen die tijd om een onverklaarbare reden gestorven. Toen ook de beste hengst van de boer door ziekte werd geveld, was de man ten einde raad. De boerin was ervan overtuigd dat er hekserij in het spel was. Daarop hing de boer een grote ketel boven het vuur, met daarin de ingewanden van het paard dat pas was gestorven. Rond het vuur zaten vier jonge mannen, elk met een jonge eik in de hand. Een zekere Paul had de boer ervan verzekerd dat door de uitvoering van dit ritueel de heks stipt om middernacht langs de schoorsteen in het huis zou neerdalen. Toen de klok twaalf uur sloeg, verscheen Metje, de moeder van rode Peter, één van de mannen die met een eik rond het vuur waakte. Toen Peter ontzet uitriep: "Jezus, Maria, Jozef, ben jij dat, Metje?", verdween de heks onmiddellijk. De volgende ochtend had men rode Peter in zijn zondagse kleren het dorp zien verlaten; de schande om de zoon van een heks te zijn, was hem teveel geworden. Twee dagen later werd de heks door een gerechtsdienaar gevangen genomen en naar Tongeren gebracht. Er werd een streng onderzoek ingesteld, waarbij tweeëntwintig getuigen ouder dan twaalf jaar, werden opgeroepen. Op die manier kwamen diverse misdrijven aan het licht, waardoor Metje werd veroordeeld tot de brandstapel. De straf zou worden uitgevoerd in Paters Hagen langs de oude weg naar Tongeren. De man die Metje naar deze plaats zou brengen, mocht onder geen beding met de heks praten, tenzij hij een spitsvondig antwoord kon bedenken, dat haar onmiddellijk de mond zou snoeren. Sinds de dag dat Metje op de brandstapel belandde, kreeg de plaats de naam 'Metje Paters Hagen'. Toen enkele mannen een paar weken later voorbij deze plaats wandelden, kwam er stipt om middernacht een vlam uit de grond.

Jozef    Jozef   

Metje    Metje   

Maria    Maria   

Jezus    Jezus   

Paters Hagen    Paters Hagen   

Metje Paters Hagen    Metje Paters Hagen   

Grote Hoeve    Grote Hoeve   

Millen    Millen   

Paters Hagen    Paters Hagen   

Bilzerpoort    Bilzerpoort   

Metje Paters Hagen    Metje Paters Hagen   

Millen    Millen   

Tongeren    Tongeren