HSCHA0087_0088_45634

A A: Ja, Wiske Croes, de moeder van Frans Croes de kunstschilder, heeft mij iets verteld over die Wiske van den Beet. Ze heeft die gekend toen ze nog op school zat, die was ouder dan haar. En Wiske Croes die is er nu 94. Die Wiske zou in 1895 geboren zijn. En die overleesde de mensen als die zweren hadden en zo. Want vroeger waren daar zoveel doktoors niet hé, toen was er één doktoor voor vier gemeenten. Dat was dokter Van Asch, en die kwam met de kar naar het dorp. Maar vele mensen gingen dus naar Wiske, voor dingen gelijk als zweren en voor een borstvalling*. Daarvoor gaf ze een bruin papier mee met kaarsriet en kruidnoot op om op de borst te leggen. En die sprak dan ook bezweringen uit. De biechtvader in de kerk vroeg eens aan haar welke woorden ze gebruikte als ze de mensen overlas. Maar ze wou die woorden natuurlijk niet zeggen. De mensen zegden ook dat haar dochter gestorven was door haar schuld. Die was ziek en Wiske dacht dat ze haar zelf wel kon genezen en die was tegen de doktoors en ze is dan gestorven. Ze was maar 26 jaar. Ze wilde haar kunst aan haar dochter doorgeven, maar die stierf dus en dan heeft ze het aan haar man doorgegeven toen ze zelf stierf. Ik: En weet ge ook waar die mensen gewoond hebben?A: Jaja, dat was in de Brouwerijstraat, dat heette daar vroeger de Nijverheidsstraat. Op de rechterkant als ge van hier komt, er is nu een coiffeuse. Dat huis is wel een beetje veranderd, dat stond vroeger alleen.Ik: En haar echte naam, weet ge die ook.A: Ja, dat heb ik ook gevraagd, dat was Wiske Symons en die dochter noemde Josephine Symons. Ik: Haar meisjesnaam weet ge niet?A: Nee, vroeger als ge trouwde dan kreeg je de naam van je man en dan kende iedereen je zo. Ik: En Wiske zou geboren zijn zo eind vorige eeuw. Weet ge ook wannneer ze is gestorven?A: Wiske Croes zei dat haar graf zo'n twee jaar geleden ontgraven is. En dat kunnen ze pas doen na 50 jaar, geloof ik. Ik: Dan zal ze rond 1950 getorven zijn zeker. Ze was ook niet oud dan, zo een goeie 50 jaar. En haar man, weet ge of die nog bezweringen deed, aangezien hij haar kunsten had overgenomen?A: Nee, daar heb ik niks van gehoord. Naar 't schijnt was dat een klein ventje, die zo'n beetje een bult had. Wiske den Beet zelf was ook nogal klein. Maar een heks was ze niet, zei Wiske Croes. De mensen kwamen naar haar omdat er te weinig doktoors waren. Soms duurde het meer dan een dag voor de doktoor kon komen. Ge kunt dat niet meer vergelijken met nu. ... (ze heeft het over de dokters van vroeger, die met de kar langskwamen, over kinderziekten, over de bedevaart naar Onze Lieve Vrouw in Leest (2e paasdag) die de kinderen hielp genezen)

Een vrouw die in 1895 geboren was, overlas de mensen wanneer ze zweren hadden of aan een andere ziekte leden. Wanneer de mensen een bronchitis of een longonsteking hadden, gaf de genezeres hen een bruin blad met kaarsriet en kruidnoot mee om op hun borst te leggen. Ze sprak dan ook bezweringen uit. De biechtvader in de kerk had de vrouw eens gevraagd welke woorden ze gebruikte tijdens de overlezingen, maar dat wilde ze natuurlijk niet zeggen.
Het stoffelijk overschot van die genezeres zou omstreeks 1998 ontgraven zijn.

H. Schallenbergh, Leuven, 2000

antwerps (mechelen en omstreken)

18A

fabulaat

Mechelen    Mechelen