PKNAB0290_0293_6661 - Historische Sage: het verzoek van de Heikanters aan de bisschop om bij de parochie Mechelen te blijven

Jà, dat is toen in dèin tijd gewèis, dat den Heikant gegangen gezat woor mèt de parochie Grummie, in dèin tijd is dat gewèis. Anders waor den Heikant en de Böscherstraot waor mèt de prochie hie in Mechelen, hé, ze waoren al iërder d'bij, bij Grummie mèt de gemeinte hé, mer mèt de perochie dat is iërs laterheer (daarna) gekómmen. In dèin tijd, jà, dów zijn ze mèt e man of zeven-ach nao Luuk nao de bisschop gewèis, veur mèt de perochie bij Mechelen te blijven, bij Mechelen te blijven, en dao is mij vader zaliger ouch nog mèt gewèis, nao Luuk nao de bisschop mèt e man of zeven-ach. En dów, toen dèi perteer (portier) dao bij de bisschop buiten stóng, aan de ... aan de ... aan de dinge, de poort dan, dèi wisj (wist) toen al woëveur dat ze keemen, dèi wisj dat, dat ze daoveur keemen. 'Es ger nów 't geluk hebt, zag er, dat Schaolmeisters (Mgr. Schoolmeesters) neet hie is, dat dèi weg is, dan zou 't uch kènnen good goon', zag dèi, 'dat-der (ge) blijft bij eur perochie, bij Mechelen, woë-der (ge) altijd gewèis zeet, mer es dèi hie is', zèit er, 'zeet der (ge) veur niks (ge)'komen', zag er. Toen waor dao, in Luuk, bij de bisschop, dèi Schaolmeisters, dat waor hie ene broor van 't aud zjuske (juge-ke), wat iërder hie in Mechelen waor, dao ene broor van, dèi waor vicaris bij de bisschop. En dèi waor bij ós achter in den Heikant, mèt de pestoër van Grummie, dèin eigenste (die zelfde), mèt de pestoër en mèt de burgemeister van Grummie, bij ós achter, en hie 't aud zjuske wat toen nog hie waor, dat ollemaol kómmen naokijken, dao achter, wie dat dat dao gelegen lâg, dat 't aan Grummie vaslâg, en dat 't zoë wijd van Mechelen gelegen laog. En toen woor dat verangerd, toen waor 't bij Grummie (ge)'komen mèt de perochie. Toen waoren die anderen, wie ze bij de bisschop bènnenwaoren, toen ehh, es de bisschop allein haw (ge)'bleven, ... 'Zouw-der (zoudt ge) nów liever, zag de bisschop, blijven woë-der (ge) altijd gewèis zeet? bij de perochie van Mechelen?' 'Mer jao', zagten de luj, ós auwers zijn dao gestorven en dao begraven, en van ós zijn al kènger (kinderen) gestorven, zijn in Mechelen begraven, en zoë...' 'Jà...' zag de bisschop, ee haw 't gelaoten wie 't waor, dèi bisschop. Mer opins kump dich dèi Schaolmeisters bènnengevlogen, dèi broor van dat aud zjuske hie, dèi bij ós dat ollemaol waor kómmen naokijken, mèt Zoë e pak (gebaar) breeven ónder z'nen ärm. Dów spraok de bisschop neet miër, toen leet er Schaolmeisters daomèt. Toen zag de bisschop niks miër, leet Schaolmeisters geweeren (geworden) daomèt. Toen zag de bisschop niks miër, leet er Schaolmeisters geweeren (geworden). 'Ich zal uch alles, ich zal uch alles zèggen', zag ee (Sch) toen, 'wat ger te doon hebt: en veu de miërss ('t overschot) kènt ger 't gans jaor nao de kerk goon woë-t-geer wilt', zag er, 'hoof ger in Grummie neet te goon', zag er , zag er toen, 'kènt geer goon, nao de kèrk goon woë-t-geer wilt: TROUWEN', zag er, 'moot gebeuren in de perochie; de kènger hun kemunie laoten doen: moot gebeuren in de perochie; kènger DÖÜPEN, moot gebeuren in de perochie; STERVEN (sic): moot gebeuren in de perochie en PAOSCHEN hauwen moot gebeuren in de perochie; en veur de miëres (rest)', zag er, 'kènt geer 't gans jaor goon, nao de kèrk woë-t-geer wilt. En ' -en toen heel (hield) ee zoë zijn ärm (armen: gebaar van resoluut armen naar omneer slaan) - 'en 't IS bij Grummie, en 't BLIJF bij Grummie', zag er toen; ''t IS beslis en 't BLIJF beslis', zag er toen.Kosjten (konden) die man of zeven op heivers aan kómmen van Luuk. (...) Jao, dat waor hèivig in dèin tijd. Jao, dao waor... Uubke, Huubke Wärsóng (Warson) dat waor zoëget ene viëkoupman, en dat haw ene jóng, dèi móssj z'n kemunie goon doen, zijn kemunie doen. En good, toen waor Huubke hie in Mechelen nao den deken (ge)'komen dèin deken dèi dów hie waor, euver zene jóng, dat dèi 't gansjaor hie waor nao de kattekismes 'komen, 'en es ger hem hie neet zijn kemunie laot doen', zag er tegen den deken, 'dan laot ich ze hem neet doen', zag Huubke. 'Jao mer, jao mer', zag den deken. En dów, dèin dâg dat ze hie in Mechelen hun kemunie mósjten doen, dów bestèlde Huubke in Rèikem e koppel, 'n fetuur (voiture) mèt e koppel pèird in, en es mörges de jóng bij hun oplaajen, en zoë door Grumme-n opgevaren aan de Kluijt (Kleuth) um; aan de kèrk um, veur de luj te laoten kijken dat zijn jóng hie z'n kemunie deeg (deed). In dèin tijd waor dat zoë. Jà, in dèin tijd!!

Zeven of acht mensen die op de Heikant woonden, zijn naar de bisschop van Luik geweest met het verzoek om bij de parochie Maasmechelen te mogen blijven. De portier van de bisschop sprak tot de gasten: "Als Meneer S., de vicaris van de bisschop, er niet is, dan zouden jullie weleens geluk kunnen hebben". De vicaris had immers al eerder samen met de pastoor en met de burgemeester van Opgrimbie vastgesteld dat Heikant ver van Maasmechelen verwijderd lag, en dus logischerwijze bij de parochie Opgrimbie werd gevoegd. De bisschop vroeg aan de vier mannen: "Zouden jullie liever zoals het altijd is geweest, bij de parochie Maasmechelen blijven?" "Jazeker", antwoordden de mannen, "Onze ouders en sommige van onze kinderen zijn daar immers al gestorven en begraven". Net toen de bisschop het verzoek wilde aanvaarden, kwam S. binnen. Omdat de bisschop de zaak verder aan S. overliet, kreeg het viertal te horen: "Heikant hoort nu bij Opgrimbie, en zo zal het ook blijven! Het huwelijk, de Communie van de kinderen, het doopsel, de begrafenis en de viering van Pasen moet gebeuren in de eigen parochie. Voor het overige mogen jullie naar de kerk gaan waar jullie willen". Veehandelaar Huubke W. wilde dat zijn zoon in Maasmechelen zijn Communie zou doen. Huubke sprak tot de deken: "Mijn zoon is hier het hele jaar naar de catecheseles geweest! Als u niet toestaat dat hij hier zijn Communie doet, dan doet hij zijn Communie helemaal niet!" Uiteindelijk heeft Huubke zijn zoon laten ophalen met een grote paardenkar, zodat iedereen kon zien dat hij in Maasmechelen zijn Communie deed.

P. Knabben, Leuven, 1970

4. Historische sagen

limburgs (maasvallei)

O/XI/185

Vader van de informant

fabulaat

Bandopname

Huubke W.    Huubke W.   

Communie    Communie   

Plechtige Communie    Plechtige Communie   

Pasen    Pasen   

Opgrimbie    Opgrimbie   

Maasmechelen    Maasmechelen   

Luik    Luik   

Heikant (Opgrimbie)    Heikant (Opgrimbie)