LOMBO349

TM: "Een tijdje geleden, bij Salaam Lombok, heeft u dus iemand ontmoet [= Margreet Dorleijn], bij het museum, en daar heeft u uw naam aan opgegeven, want u zei: ik kan nog wel wat vertellen..."
AM: "Nou, het ouwe Lombok zeker."
TM: "Ja. Wat is uw mooiste herinnering aan de wijk van vroeger?"
AM: "Ja, het spannendste was: de oorlogsjaren, hè? Vooral de hongerwinter. Toen werkte ik bij de LUBRO en 's nachts [...] de zaak leegroven..."
[De telefoon gaat. Mevrouw Molenaar neemt hem op en loopt ermee de kamer uit.]
AM: "... bij die moffen."
TM: "Ja? Kunt u daar eens wat uitgebreider over vertellen? Wat u daar gedaan hebt?"
AM: "Ja, je lacht misschien, maar... Mijn moeder was overleden in de hongerwinter. In oktober '44. Had ik een kussensloop om m'n lijf heen. Ging ik 's nachts drie, vier keer vanuit huis koffie of thee halen. Maar dat ging niet voor die thee, maar dat ging... Had ik hier een kussensloop met bloem tussen m'n riem enne... Zodoende hadden we met de kerst 44 oliebollen. Hadden we gepikt bij de moffen. Want toen zaten al die moffen bij de LUBRO d'r in."
TM: "Die zaten daar in toen?"
AM: "Ja. Die was in beslag genomen. Die hadden allemaal Duitse kuch. Daar kreeg ik ook niks voor gelde."
MD: "Moest je voor niks werken?"
AM: "Een Duitse kuch per dag."
MD: "Maar kreeg je wel te eten van hun?"
AM: "Ja. Een bakkie soep 's nachts en dan 's morgens ging je naar huis en dan kreeg je Duitse kuch mee."
MD: "Dat was je loon, eigenlijk?"
AM: "Ja. Je lacht erom, maar het was toen een hoop geld, hoor. [...]"
MD: "En die Duitse kuch, dat was gewoon heel stevig brood?"
AM: "Ja, dat was... Dat was een maand oud, eerder ging het de deur niet uit, hè?"
MD: "Dus het was heel hard?"
AM: "Ja."
MD: "En je moest het soppen?"
AM: "En d'r zat geen gist in. Wat de speciale procedure was, dat weet ik niet meer. [...] Het moest dan een nacht, moest het staan. En dan ging het door het bloem heen. En daar kreeg je dat zure Duitse brood van. Dat vind ik nou nog lekker."
MD: "Ja, ik ook."
(Verteld op 4 november 1999 te Lombok, Utrecht, aan Theo Meder en Marie van Dijk)

In de oorlog werkte de verteller als jongen in de LUBRO-bakkerij. De bakkerij was gevorderd door de Duitsers; hier werd Duitse kuch gemaakt. Tijdens de hongerwinter ging de verteller in de LUBRO 's nachts bloem stelen, in een kussensloop om zijn middel. Daar hebben ze met de kerst oliebollen van gebakken. Als bakker kreeg hij in de bakkerij 's nachts soep en Duitse kuch als beloning. De verteller houdt nu nog steeds van die kuch.

bandopname vraaggesprek met Theo Meder en Marie van Dijk (archief Meertens Instituut)

4 november 1999

Salaam Lombok    Salaam Lombok   

Margreet Dorleijn    Margreet Dorleijn   

LUBRO [Luxe Broodbakkerij]    LUBRO [Luxe Broodbakkerij]   

Molenaar    Molenaar   

Duitsers    Duitsers   

Tweede Wereldoorlog    Tweede Wereldoorlog   

2013-03-01 14:46:21