CJ017315

By de Hoantsjetún (yn 'e buert fan 'e Lauwers, tusken Surhústerfean en Grinzer Pein) dêr wenne myn omke, dy't klompmakker wie. 't Wie dêr altyd fleurich. Hja kaertspilen dêr elke joun en as der gjin stuollen genôch wienen, dan gongen se op 'e turfbak sitten.
Op in joun kom der in dikke siperske kat yn. Heit kriget de kat en seit: "Dû der út!"
Even letter, dêr is de kat wer. Hy wurdt der opnij útbrocht.
"Duvel," seit Brant-om, "dat is âlde Janke. Dy kin har yn alle dieren foroarje. Men mat foarsichtich wêze mei katten fanwege de bern. Der kin fan alles gebeure troch katten. Ik goai him oer de wyk yn 'e Leijen (= lân)."
Dat woardde dien. De kat rint in eintsje it lân yn, giet op it gat sitten en wasket even mei de poatsjes en giet dan op 'e feart yn. Dan bliuwt er stil sitten. De mannen kaertspylje wer.
Mar foar de trêdde kear komt de kat nòch us yn 'e keamer. Willem kriget de âlde tromblazer (in gewear, laden mei in laedstok) en doe woarde de kat op in klompebeam set.
"Bist klear?"
"Ja."
Doe skeat Willem op 'e kat en rekke him. De kat naeide út en der wie in lûd as hienen se op in houten petroaljetonne sketten.
Mar der wie neat gebeurd oan 'e kat. Dy kat, dat wie âlde Janke. In pear jounen letter gebeurde itselde wer.
Bearn hie nei 't café west. Dêr hied er sein: "Ik bin foar de duvel net bang." Dat wie dryst praet fansels. Doe't er út it café weikaem, moest er in reedtsje del en dêr moete er by de Lauwers in rûch swart hountsje. It kom út 'e pomp fan 'e Lauwers.
Bearn wie net bang. Hy wie healwei de Hoantsjetún. It hountsje kaem by him.
Bearn sie lulk: "Pak op, ding, hwat ha 'k my dy noadich?" 't Hountsje springt him nei de skouders en smyt him wol twa roeden de Hoantsjetún yn, dêr't er op 'e rêch lizzen bliuwt. Hy krûpt op 't lêst mei lijen wer oerein. Mar hy is net fan 't hountsje ôf. It hountsje wachtet op him. Bearn fotselt fuort, hy is bot achter de pûst. Deabinaud komt er by beppe en seit: "Antsje, hwat ha 'k nou bileefd." En dan fortelt er alles.
Heit seit: "Sille wy in bom cognac ha?" Dat gong oan. Sy rekken mei har fjouweren oan 't kaerten en der woarde praet oer spûkerije.
Beppe sei: "Ho ris even. Bistû net bang foar de duvel?"
Bearn sei: "Stjerrend binaud. Wie 'k mar thús. Ik doar net nei hûs ta."
Under 't kaertspyljen kaem deselde siperske kat der wer yn. Willem sei: "Dêr hast it gedonder al."
"Dan sille wy him nou better neisjen", sei Bearn.
"It hat him de foarige kear neat hindere."
Doe dienen se ynpleats fan hagel rogge yn 't gewear. Doe woarde de kat goed rekke.
De oare deis seach Janke Smook, Bearn syn mem, der raer út. It wie krekt as hie se de mûzels. Har kop wie sangeneblau en alhiel tobiten, krekt as hienen de flieën en mychhimmelders oer har gear west. Net oars. En sy wie der siik by.
Bearn seach och sa swart.
Beppe sei tsjin him: "Hoe is it jonge, kinst net bêst mei jimme mem?"
Bearn sei: "Us mem, dat is in tsjoenster. As ik wiste dat dy âlde duvel it wie, dan soe 'k mei har ôfweve!"

SINSAG 0640 - Hexentier verwundet: Frau zeigt am folgenden Tag Malzeichen.    SINSAG 0640 - Hexentier verwundet: Frau zeigt am folgenden Tag Malzeichen.   

Bij een klompenmaker wordt altijd flink kaartgespeeld. Bij herhaling komt er een kat naar binnen. Of ze de kat nu naar buiten zetten, gooien of schieten, het helpt niets. Op een avond wordt een kaartspeler, die zegt voor de duivel niet bang te zijn, aangevallen door een hondje. Bij de klompenmaker thuis, durft hij niet meer naar huis. Dan komt ook de kat weer naar binnen. Ze laden ditmaal het geweer met rogge, en dat heeft effect. De heks blijkt de volgende dag gewond te zijn.

Collectie Jaarsma, verslag 173, verhaal 15 (archief MI)

30 juli 1966

Hexentier verwundet: Frau zeigt am folgenden Tag Malzeichen; TM 3103, Heilige rogge; SINSAG 0916, Kampf mit dem Teufel.

Hoantsjetún    Hoantsjetún   

Grinzer Pein    Grinzer Pein   

Brant-om [oom Brant]    Brant-om [oom Brant]   

âlde Janke [oude Janke]    âlde Janke [oude Janke]   

Willem    Willem   

Antsje    Antsje   

Janke Smook    Janke Smook   

Lauwers    Lauwers   

Surhústerfean [Surhuisterveen]    Surhústerfean [Surhuisterveen]   

Bearn    Bearn   

2013-03-01 14:46:21