Hoofdtekst
JB: Jaap Brand
S: dhr. Smit
O: onbekend
S: En zoe kómen d’r mier wel, zo as mien ome. Dae ging ’s marges ouk ’s marges vruug weg, dae werkde bee daen boer. Toen kwaam e ‘ne kier ‘s.. ’s maondags ’s marges.. Jan Straot neumen ze die, Jan Straot, dao mós dae komen. En zat ’n zwarte kat op e waeg, hè, op zien pedje, hè, zoot op ’n pedje. Nu schöpt e die kat e-weg. “Gao weg, zwarte heks,” zaet e. Ja wo.. binnen een minuut mós e maar zoe op-e gronk gaon liggen, die heien um de ougen oetge.. waren d’r wal hóngerd.
O: Hóngerd katten dus.
S: Waal hóngerd katten.
O: Zwarte katten.
S: Zwarte.
JB: O ja.
O: Ah.
S: Waal hóngerd. Eén kat. En doe schöpt e die weg. “Weg,” zaet e,..
JB: Ja, ja.
S: ..“zwarte heks.” En doe kwamen d’r zoë drek waal hóngerd, zag e. En die.. die.. krabden ‘m op e kop en euveral. H’mós de ouge toe houden, zoe gaon liggen, anders heien ze ‘m de ouge oetgekrabd.
JB: Dus heksen konden zich veranderen in katten?
S: Jao.
JB: Ja, ja.
S: Overal. Die kósten zich in katten veranderen. En in.. in.. in.. in eh.. in hennen. En in ‘ne hónk. Die veranderen zich. En die vlogen mei [= soms]…
O: Oa, ouk in hennen?
S: ..die vlogen mei op ‘nen bessemsteel
O: Ja.
S: ‘ne Bessem, dae kint ge.
O: O.
JB: Ja, ja, ja, ja.
S: Dao zaten ze mei op, op ‘nen bessem, en dan vlogen weg. Hiel zeker. En as de.. die binnen waren en doe leet ze.. en des se ’t wós, den kós se ze ouk binnen ho’n. Kwamen ze dao nimmer oet.
O: Ja? Wat deed ge dan?
S: Hé? [lacht] Ein kruutske maken veur de deur, een gezaegend palmstekske door de deur, den hoof ze neet bang te zien, hè.
JB: Nee, nee.
S: En.. den zaet..
O: Kós ze d’r nimmer oet?
S: Nae, dan kwaam ze d’r neet oet, want den hebben ze op.. ens op enne lang hei, bee.. bee [Peule?] Piet, dae waas enne mins dae hei eh.. en ópen bein, en die was da schuld van, en die kwaam al daag kieken, al aoves kwaam die kieken, maar later kregen ze in de gater. Och, en..en die lemateerde altied det dae mins dao mós blieve zitten met det ópen bein en det woord neet heil.
JB: Aah.
O: Dus die kwam ‘m beklagen?
S: ‘m Beklagen,..
JB: Ja.
S: ..en noe kwamen ze d’r achter, hè. Noe hebben ze ‘m.. “Vanaovend z..”, haaien die gezag, hè, “zullen we ze toch ens kriegen.” Lagten ze palmstekske veur de deur. Maar ier d’r naor hoes toe gaon, zeg: “Laat ‘r mich toch oet,” zaet e.
“E, gank d’r oet, gank d’r oet.”
“Laat d’r mich oet,” zag ze alweer.
“Gank d’r oet.”
“Ja, ich kan d’r neet oet,” zag ze.
En doe die achterheer, hè. “En now morgenaovend mót ’t toe zien en anders laoten we d’r óch neet oet, hè.” Maar toen waas ’t toe, hè.
O: Die wóng? Die wóng van het bein?
S: Jao, dao waas ’t scheif, hè. Die he.. die kós d’r neet oet.
O: Dus die heel de…
S: Kós d’r neet oet.
O: …heel de genaezing van det bein taegen.
JB: Tegen.
S: Jao, die heel de taegen, hè.
JB: Ja?
S: Det is ouk hiel zeker,..
JB: Ja,ja.
S: …want dae mins dae laef nog.
JB: Huh.
S: Dae laef nog. Dae zal ouk waol zes-, zevenentach.. Nae, hee woent dae, dae laef nog.
O: Jao.
S: dhr. Smit
O: onbekend
S: En zoe kómen d’r mier wel, zo as mien ome. Dae ging ’s marges ouk ’s marges vruug weg, dae werkde bee daen boer. Toen kwaam e ‘ne kier ‘s.. ’s maondags ’s marges.. Jan Straot neumen ze die, Jan Straot, dao mós dae komen. En zat ’n zwarte kat op e waeg, hè, op zien pedje, hè, zoot op ’n pedje. Nu schöpt e die kat e-weg. “Gao weg, zwarte heks,” zaet e. Ja wo.. binnen een minuut mós e maar zoe op-e gronk gaon liggen, die heien um de ougen oetge.. waren d’r wal hóngerd.
O: Hóngerd katten dus.
S: Waal hóngerd katten.
O: Zwarte katten.
S: Zwarte.
JB: O ja.
O: Ah.
S: Waal hóngerd. Eén kat. En doe schöpt e die weg. “Weg,” zaet e,..
JB: Ja, ja.
S: ..“zwarte heks.” En doe kwamen d’r zoë drek waal hóngerd, zag e. En die.. die.. krabden ‘m op e kop en euveral. H’mós de ouge toe houden, zoe gaon liggen, anders heien ze ‘m de ouge oetgekrabd.
JB: Dus heksen konden zich veranderen in katten?
S: Jao.
JB: Ja, ja.
S: Overal. Die kósten zich in katten veranderen. En in.. in.. in.. in eh.. in hennen. En in ‘ne hónk. Die veranderen zich. En die vlogen mei [= soms]…
O: Oa, ouk in hennen?
S: ..die vlogen mei op ‘nen bessemsteel
O: Ja.
S: ‘ne Bessem, dae kint ge.
O: O.
JB: Ja, ja, ja, ja.
S: Dao zaten ze mei op, op ‘nen bessem, en dan vlogen weg. Hiel zeker. En as de.. die binnen waren en doe leet ze.. en des se ’t wós, den kós se ze ouk binnen ho’n. Kwamen ze dao nimmer oet.
O: Ja? Wat deed ge dan?
S: Hé? [lacht] Ein kruutske maken veur de deur, een gezaegend palmstekske door de deur, den hoof ze neet bang te zien, hè.
JB: Nee, nee.
S: En.. den zaet..
O: Kós ze d’r nimmer oet?
S: Nae, dan kwaam ze d’r neet oet, want den hebben ze op.. ens op enne lang hei, bee.. bee [Peule?] Piet, dae waas enne mins dae hei eh.. en ópen bein, en die was da schuld van, en die kwaam al daag kieken, al aoves kwaam die kieken, maar later kregen ze in de gater. Och, en..en die lemateerde altied det dae mins dao mós blieve zitten met det ópen bein en det woord neet heil.
JB: Aah.
O: Dus die kwam ‘m beklagen?
S: ‘m Beklagen,..
JB: Ja.
S: ..en noe kwamen ze d’r achter, hè. Noe hebben ze ‘m.. “Vanaovend z..”, haaien die gezag, hè, “zullen we ze toch ens kriegen.” Lagten ze palmstekske veur de deur. Maar ier d’r naor hoes toe gaon, zeg: “Laat ‘r mich toch oet,” zaet e.
“E, gank d’r oet, gank d’r oet.”
“Laat d’r mich oet,” zag ze alweer.
“Gank d’r oet.”
“Ja, ich kan d’r neet oet,” zag ze.
En doe die achterheer, hè. “En now morgenaovend mót ’t toe zien en anders laoten we d’r óch neet oet, hè.” Maar toen waas ’t toe, hè.
O: Die wóng? Die wóng van het bein?
S: Jao, dao waas ’t scheif, hè. Die he.. die kós d’r neet oet.
O: Dus die heel de…
S: Kós d’r neet oet.
O: …heel de genaezing van det bein taegen.
JB: Tegen.
S: Jao, die heel de taegen, hè.
JB: Ja?
S: Det is ouk hiel zeker,..
JB: Ja,ja.
S: …want dae mins dae laef nog.
JB: Huh.
S: Dae laef nog. Dae zal ouk waol zes-, zevenentach.. Nae, hee woent dae, dae laef nog.
O: Jao.
Onderwerp
SINSAG 0604 - Die vermehrten Katzen
SINSAG 0604 - Die vermehrten Katzen
TM 3101 - Heks maakt kind (mens, dier) ziek
TM 3101 - Heks maakt kind (mens, dier) ziek
Beschrijving
Verhalen over heksen.
Een man schopte naar een zwarte kat die op het pad zat en zei: "Ga weg, zwarte heks." Vervolgens verschenen er wel honderd zwarte katten die hem de ogen probeerden uit te krabben.
Heksen vlogen soms op bezemstelen.
Je kunt een heks opsluiten d.m.v. een kruisje en een gezegend palmtakje door de deur. Dan kan ze niet meer naar buiten.
Een vrouw kwam elke avond op bezoek bij een man met een open been om hem te beklagen. Op een gegeven moment besefte men dat zij een heks was en de genezing van het been tegenhield. Ze werd opgesloten in het huis d.m.v. een palmtakje door de deur en moest beloven het been te laten helen. De volgende avond was de wond op het been dicht.
Een man schopte naar een zwarte kat die op het pad zat en zei: "Ga weg, zwarte heks." Vervolgens verschenen er wel honderd zwarte katten die hem de ogen probeerden uit te krabben.
Heksen vlogen soms op bezemstelen.
Je kunt een heks opsluiten d.m.v. een kruisje en een gezegend palmtakje door de deur. Dan kan ze niet meer naar buiten.
Een vrouw kwam elke avond op bezoek bij een man met een open been om hem te beklagen. Op een gegeven moment besefte men dat zij een heks was en de genezing van het been tegenhield. Ze werd opgesloten in het huis d.m.v. een palmtakje door de deur en moest beloven het been te laten helen. De volgende avond was de wond op het been dicht.
Bron
Radioprogramma Vonken onder de as (NOS)
Motief
G211.1.7 - Witch in form of cat.
G211.1.7 - Witch in form of cat.
A1337.0.3 - Disease caused by witchcraft.
A1337.0.3 - Disease caused by witchcraft.
Commentaar
Jaar van opname is niet zeker, maar zal waarschijnlijk 1972 of eerder zijn. Een aantal verhalen van deze verteller lijkt op 15 nov. 1972 te zijn uitgezonden op de radio.
---
De plaats (van vertellen en waar het verhaal zich afspeelt) is niet zeker, maar zou Maasbree of omgeving kunnen zijn. Verteller noemt in verschillende verhalen locaties, waaronder Eerselsberg, Koningslust en tussen Helden en Venlo. In de bijgeleverde documentatie wordt alleen De Peel genoemd.
---
De plaats (van vertellen en waar het verhaal zich afspeelt) is niet zeker, maar zou Maasbree of omgeving kunnen zijn. Verteller noemt in verschillende verhalen locaties, waaronder Eerselsberg, Koningslust en tussen Helden en Venlo. In de bijgeleverde documentatie wordt alleen De Peel genoemd.
Naam Overig in Tekst
Jan Straot
Jan Straot
Peule Piet
Peule Piet