VRIES002101 - ONRUSTIGE TIJDEN IN " 't HEILIGE LAND."

Ongeveer 1½ kilometer Oostelijk van de hoofdweg H ulst-Perkpolder ligt het "kerkdorp" Lamswaarde, deel uitmakend van de uitgestrekte gemeente Hontenisse. Of het te danken is aan de nu nog stille rustige sfeer die ge hier als het ware kunt aanvoelen, dan wel aan de devotie van haar bewoners? Ik zou het U niet kunnen zeggen, maar U bent hier in een gedeelte van het "Land van Hulst", dat in de volksmond nog steeds "het Heilige Land" wordt genoemd.
"Maar," zegt me Joossen, een rustend landbouwer, "ondanks al de heiligheid rondom ons, was het in de buurt van Lamswaarde in de tachtiger jaren van de vorige eeuw een tijdlang zeer onrustig. Moeder kon ons als kinderen daar zo mooi over vertellen en al geloofde ik er later geen woord meer van, ik verzeker U, dat het toen voor ons wel echt en degelijk allemaal was gebeurd."
"'t Was dan omstreeks het jaar 1880, dat de streek tussen Lamswaarde en Kruispolder (een gehucht onder de zeedijk richting Walsoorden) onveilig werd gemaakt. Sommige mensen werden in het avondlijk duister bedreigd door wat men noemde: den Ossaert! Dat was naar men geloofde een soort van spookhond, die de mensen van achteren besprong, die niet was af te schudden en die men soms een tijdlang op de schouders moest meedragen!
Nu deed zich hier in onze streek het nog vreemder verschijnsel voor dat "den Ossaert" onder verschillende vormen optrad. Nu eens was het een hond, dan weer een gedrochtelijke mensenfiguur, soms ook een wit paard. Een al wat bejaarde vrouw, die bij mijn moeder als werkvrouw diende op de boerderij, keerde op een late winternamiddag terug van een bezoek bij familie in Kruispolder. Met het oog op de vroeg invallende duisternis en niet minder om de vreemde verhalen die de ronde deden, was ze al vrij vroeg, tegen vieren, vertrokken, om net voor de donker - 't was een uurtje gaans - in Lamswaarde te kunnen zijn.
Maar hoe ze zich ook repte, het geleek wel of ze haar bestemming niet kon bereiken; want sinds lang was de duisternis ingevallen en nog steeds was ze onderweg. Dan ziet ze, nu eens vóór haar, dan achter haar een vreemde gedrochtelijke figuur, die als het ware steeds kleiner wordende kringen rond haar beschrijft en tenslotte naast haar komt lopen.
Dodelijk beangst wil ze wegrennen maar ze voelt dat dit haar niet mogelijk is.
"Wijs mij," zegt het vreemde ding met menselijke stem, "waar de rijkste man van Lamswaarde woont, dan zal je geen verder kwaad geschieden!" 't Is haar niet mogelijk, hierop de antwoorden en ze vreest het ergste. Maar dan komt aan deze verschrikking voor haar een plotseling eind, want onder het uiten van een rauwe kreet verdwijnt de gedaante en ziet ze dat ze de eerste huisjes van Lamswaarde heeft bereikt. Bleek en bevend komt ze bij moeder binnen, waar ze nog natrillend haar schrikkelijk wedervaren vertelt.
Deugnieterij?Verbeelding?Wie zal het zeggen!
Maar al spoedig daarop werd op menige stille dijk of polderweg rond Lamswaarde meermalen in het schemerdonker of in de zeer vroege morgen een wit paard opgemerkt, dat onhoorbaar verscheen en verdween.
Achter het hof van Remoortele (nu woont daar een vanderWiele) lag een weiland, waar na het dagwerk in de regel enkele paarden liepen. Als de knechts 's ochtends in de vroegte de beesten kwamen ophalen zagen ze altijd een paard meer, dan ze er den avond tevoren hadden ingebracht en dat was dan "het" witte paard!
Zodra ze echter het damhek openden en de wei ingingen was er van het geheimzinnig paard niets meer te bespeuren.
Moeder wist te vertellen, dat deze geheimzinnigheden, onverklaarbaar als ze waren, op even onverklaarbare wijze toch weer zijn verdwenen, maar die U merkt het al, meneer, toch nog in de herinnering der ouderen zijn blijven voortleven!
Naar ik moet aannemen niet voor lang meer, want 't is dat U er mij naar hebt gevraagd, maar wie vandaag de dag met jongeren over deze oude histories praat, loopt kans te worden uitgelachen, of erger nog er op te worden aangezien, dat de ouwe baas toch wel erg op sukkel is geraakt!

SINSAG 0252 - Plagegeist lässt sich tragen    SINSAG 0252 - Plagegeist lässt sich tragen   

SINSAG 0256 - Plagegeist (in Tiergestalt) erschreckt späten Wanderer (und begleitet ihn).    SINSAG 0256 - Plagegeist (in Tiergestalt) erschreckt späten Wanderer (und begleitet ihn).   

SINSAG 0478 - Andere Erlebnisse; unbeschreibbare Spukerscheinungen.    SINSAG 0478 - Andere Erlebnisse; unbeschreibbare Spukerscheinungen.   

SINSAG 0801 - Werwolf lässt sich tragen.    SINSAG 0801 - Werwolf lässt sich tragen.   

Ossaert in vorm van hond, mens of wit paard laat verdwalen en maakt angstig.

Collectie De Vries, verslag 21, verhaal 1 (Archief Meertens Instituut)

Heilige Land    Heilige Land   

Ossaert    Ossaert   

Remoortele    Remoortele   

Van der Wiele    Van der Wiele   

Lamswaarde    Lamswaarde   

Hontenisse    Hontenisse   

Kruispolder    Kruispolder   

Walsoorden    Walsoorden   

Lamswaarde    Lamswaarde