Hoofdtekst
Kwade hand:
Het volgende heb ik zelf meegemaakt:
In mijn jonge jaren woonde ik op Koningslust bij een der weinige boeren, die een paard hielden. De boer zelf kon slecht met dit paard opschieten. Hij sloeg alles stuk en ging op de loop. Ik heb met dit paard nooit last gehad. Als hij een keer voor de boer op de loop ging, hoefde ik maar te roepen, en hij kwam naar me toe.
In dit gezin waren een paar kinderen ziek. Ze sliepen niet, schreeuwden ’s nachts veel, en gingen sterk achteruit.
Op zekere dag droeg de boer mij op, dat ik met hem en zijn vrouw en de 2 kinderen uit moest varen. Verder werd ik over het doel niet ingelicht. De huifkar werd voorzien van beddegoed, leeftocht voor mens en paard, en we gingen voor dag en dauw op weg. De boer met zijn gezin bleef onder de huif, terwijl ik moest rijden. Behalve de 2 zieken ging er ook nog een zuigeling mee.
De reis ging naar Oirlo-Venray op bezoek bij de pastoor. Ik moest bij het paard blijven. Het bezoek duurde wel een paar uur, en werd gevolgd door een lang bezoek aan de kerk. Het bleek een bedevaart. ’s Morgens, toen ik in de buurt van Koningslust een weg door een pas gekapt bos moest passeren, kreeg ik een zware tak tussen de spaken. Ik had het hout van de weg gesleept. De hele dag had ik me erg beklemd gevoeld, mede door de geheimzinnigheid van de tocht.
Toen we in de late avond weer het gekapt bos moesten passeren, stapte ik van de kar, om het paard bij de teugel te nemen, ingeval er weer hout op de weg zou liggen. Toen ik, het bos gepasseerd, weer over de tred, die voor aan de boom “bij de hand” bevestigd was, de kar besteeg, schoot deze tred los, en ik viel achterover voor het wiel. Ik riep het paard halt toe, doch het wiel was al tussen mijn benen, en ik gooide mijn hoofd opzij, om weg te komen. Het paard hield op dit moment stil, en ik kwam er ongedeerd af. Toen we thuis waren, en de kinderen van de kar haalden, voelde ik opeens de beklemming wijken. De boer ging ’s anderendaags mee de tred zoeken en vertelde me toen, dat zijn kinderen door de kwade hand geraakt waren, en dat daarom de tocht gemaakt was.
Verslag 46, Omzetting in Heldens dialect van de verhalen, verteld door Johannes Joosten, Helden, opgenomen onder no. L291-8. Helden 15-2-1969. [Collectie Engels, verslag 8]
Kwade hand:
Wat ich nou vertèl, heb ik zelf mèt gemakd.
Dao woren op Keuningsleust kinjer, die dor de “kwao hangk” wore gerakd bei enne nabber van os. De kinjer woren onraostig en zeek, en ze gonge langszaam aochteroet. Ich weit nag, tet ich negentieën waas. Ich wonde’n as knèècht op Keuningsleust bei ein van de winnig booren, die e pèèrd d’r op nao heele. D’n boor zelf koos niks mèt det bieëst aanvange. ’t Sjloog öm alles kepot, en ging öm neet zeldje’n op te klater. Ich hei dao noeët gènne laost mèt. Wie det mèt tie kinjer an de hangk waas, sjteurde mienen baas mich op enne vreuge mergen nao dè nabber, öm mèt de hieël femilie nao Oelder ter bèèvaart te gaon mèt te hoef-kèr. Dao woord mich as jong neet gezaogd, wie en wat.
De mins, mèt zien vrouw en drei kinjer gingen de kèr op. Twieë woren d’r zeek, mèr ’t klein mos aug mèt. Dao waas ’n bèd op te kèr gesjprèdj. ’t Waas kaod en naat. ’t Waas mich niks nao de zin, en ich vulde mich d’n hieëlen tied onreustig. In Oelder bei de kèrk mos ich oetsjpanne. De femilie ging mèt te pesjtoeër in de kèrk, mèr ich woord trök gehaoë. ’t Doorde’n enne langen tied, en we kwomen in d’n duusjtere nao hoes. Kort bei hoes waas ich s’jmerges op ennen aafgedaonen boos opgehaoën, dor dèt ic hennen dennentak tössen de sjpeike kreeg. In d’n duusjtere mos ich dao wèr door, en ledje’n ’t pèèrd. Wie ich d’r door hèèn waas, woo ich wèr de kèr opsjpríngen over d’n trèèd. Allebei de sjluipe sjprongen d’r oet, en ich veel aochterover. ’t Kèrraad kwaam tösse mien bein te sjtaon, want ’t pèèrd bleef sjtaon. Ich daoch zeker det ich onger de kèr kwaam. Ich kroop zoeë de kèr op, en makden dèt ich wèg kwaam. Ich loo ’t hieële sjtèl aaf, en voor nao hoes. Op èns vulde’n ich mich wèr monter, wie ich mien vraocht kwiet waas. s’Zangerendaags gong dè nabberman mèt mich op d’n boos nao d’n trèèd zeuke. Hè zaoch mich toe, dèt zien kinjer dor de kwao hangk gerakt wore.
Het volgende heb ik zelf meegemaakt:
In mijn jonge jaren woonde ik op Koningslust bij een der weinige boeren, die een paard hielden. De boer zelf kon slecht met dit paard opschieten. Hij sloeg alles stuk en ging op de loop. Ik heb met dit paard nooit last gehad. Als hij een keer voor de boer op de loop ging, hoefde ik maar te roepen, en hij kwam naar me toe.
In dit gezin waren een paar kinderen ziek. Ze sliepen niet, schreeuwden ’s nachts veel, en gingen sterk achteruit.
Op zekere dag droeg de boer mij op, dat ik met hem en zijn vrouw en de 2 kinderen uit moest varen. Verder werd ik over het doel niet ingelicht. De huifkar werd voorzien van beddegoed, leeftocht voor mens en paard, en we gingen voor dag en dauw op weg. De boer met zijn gezin bleef onder de huif, terwijl ik moest rijden. Behalve de 2 zieken ging er ook nog een zuigeling mee.
De reis ging naar Oirlo-Venray op bezoek bij de pastoor. Ik moest bij het paard blijven. Het bezoek duurde wel een paar uur, en werd gevolgd door een lang bezoek aan de kerk. Het bleek een bedevaart. ’s Morgens, toen ik in de buurt van Koningslust een weg door een pas gekapt bos moest passeren, kreeg ik een zware tak tussen de spaken. Ik had het hout van de weg gesleept. De hele dag had ik me erg beklemd gevoeld, mede door de geheimzinnigheid van de tocht.
Toen we in de late avond weer het gekapt bos moesten passeren, stapte ik van de kar, om het paard bij de teugel te nemen, ingeval er weer hout op de weg zou liggen. Toen ik, het bos gepasseerd, weer over de tred, die voor aan de boom “bij de hand” bevestigd was, de kar besteeg, schoot deze tred los, en ik viel achterover voor het wiel. Ik riep het paard halt toe, doch het wiel was al tussen mijn benen, en ik gooide mijn hoofd opzij, om weg te komen. Het paard hield op dit moment stil, en ik kwam er ongedeerd af. Toen we thuis waren, en de kinderen van de kar haalden, voelde ik opeens de beklemming wijken. De boer ging ’s anderendaags mee de tred zoeken en vertelde me toen, dat zijn kinderen door de kwade hand geraakt waren, en dat daarom de tocht gemaakt was.
Verslag 46, Omzetting in Heldens dialect van de verhalen, verteld door Johannes Joosten, Helden, opgenomen onder no. L291-8. Helden 15-2-1969. [Collectie Engels, verslag 8]
Kwade hand:
Wat ich nou vertèl, heb ik zelf mèt gemakd.
Dao woren op Keuningsleust kinjer, die dor de “kwao hangk” wore gerakd bei enne nabber van os. De kinjer woren onraostig en zeek, en ze gonge langszaam aochteroet. Ich weit nag, tet ich negentieën waas. Ich wonde’n as knèècht op Keuningsleust bei ein van de winnig booren, die e pèèrd d’r op nao heele. D’n boor zelf koos niks mèt det bieëst aanvange. ’t Sjloog öm alles kepot, en ging öm neet zeldje’n op te klater. Ich hei dao noeët gènne laost mèt. Wie det mèt tie kinjer an de hangk waas, sjteurde mienen baas mich op enne vreuge mergen nao dè nabber, öm mèt de hieël femilie nao Oelder ter bèèvaart te gaon mèt te hoef-kèr. Dao woord mich as jong neet gezaogd, wie en wat.
De mins, mèt zien vrouw en drei kinjer gingen de kèr op. Twieë woren d’r zeek, mèr ’t klein mos aug mèt. Dao waas ’n bèd op te kèr gesjprèdj. ’t Waas kaod en naat. ’t Waas mich niks nao de zin, en ich vulde mich d’n hieëlen tied onreustig. In Oelder bei de kèrk mos ich oetsjpanne. De femilie ging mèt te pesjtoeër in de kèrk, mèr ich woord trök gehaoë. ’t Doorde’n enne langen tied, en we kwomen in d’n duusjtere nao hoes. Kort bei hoes waas ich s’jmerges op ennen aafgedaonen boos opgehaoën, dor dèt ic hennen dennentak tössen de sjpeike kreeg. In d’n duusjtere mos ich dao wèr door, en ledje’n ’t pèèrd. Wie ich d’r door hèèn waas, woo ich wèr de kèr opsjpríngen over d’n trèèd. Allebei de sjluipe sjprongen d’r oet, en ich veel aochterover. ’t Kèrraad kwaam tösse mien bein te sjtaon, want ’t pèèrd bleef sjtaon. Ich daoch zeker det ich onger de kèr kwaam. Ich kroop zoeë de kèr op, en makden dèt ich wèg kwaam. Ich loo ’t hieële sjtèl aaf, en voor nao hoes. Op èns vulde’n ich mich wèr monter, wie ich mien vraocht kwiet waas. s’Zangerendaags gong dè nabberman mèt mich op d’n boos nao d’n trèèd zeuke. Hè zaoch mich toe, dèt zien kinjer dor de kwao hangk gerakt wore.
Onderwerp
TM 3117 - De kwade hand (het boze oog) 
TM 3117 - De kwade hand (het boze oog) 
Beschrijving
Betovering door de kwade hand van kinderen, paard en wagen; bedevaart naar pastoor en kerk ter afweer.
Bron
Collectie Engels, verslag 8, verhaal 12 (Archief Meertens Instituut)
Naam Locatie in Tekst
Koningslust
Koningslust
Oirlo-Venray
Oirlo-Venray
Plaats van Handelen
Koningslust
Koningslust