Hoofdtekst
6a.
De was is een jong gewes, die had de koe motte huje. Op 't les harre tege zien moeder gezeid: "Ik gaoj de weald ien". "Wat moj ien de weald?" "Ik wil wat zien". "Loop jong", zei de moeder. "Gauw druut, de koe huje". "Moeder", harre geantwoord, "ak weer 'e eigeste droom, dan gao'k". De volgende nach drome hi'j weer datte de weald ien mos. Geld har zien moeder niet gehad. Hi'j kreeg mao vijf cente van eur met.
De jong lup den helen dag en krieg honger en dös. Bi'j een boer vrug e een schep kennemelk. De meid gaf 'm een schep en vroeg 'm watte doen ging. "Ik gao de weald ien um wat te zien en um werk te zuke dat mien aansteet. Mao kan'k hier vannach nie slaope?" "Jaowel", her die meid gezeid, "gi'j könt vannach her ook wel slaope".
's Aoves gavve ze 'm een bod pap. En toe 't tied was brochte ze 'm nao de slaopkamer waor de beide meide sliepe. "Waor is mien bed?" vroeg e. "Gi'j mot bi'j ons slaope", zei de ene meid. "Zo", had de jong gezeid. Mor hoe mosse slaope? 't Ledekant har veur 'n groot raam gestaon daj op kon schoeve. "Gi'j mot nèven 't raam en gi'j mot ow alles uuttrekke bis op 't hemp".
"Wat", had de jong gezeid. "Jao, jao, want anders könne wi'j niet ligge". Hi'j trik zich nakend uut, kruup ien bed en geet neaven 'n dean ligge, mao veur 'r raam. Toe zi'j 'n hötje gelègen harre zei de meid: "Schik op". Een hötje later zei ze weer: "Vruut, schik op, ik kan haos nie ligge". Hi'j schikke weer wat op. Mao de dadde kier dat de meid zeit "schik op" en hi'j 't wol doen, toe vilt e deur 't raam en steet met de nakende kont buutte. Hi'j der vandeur. Hi'j lup en lup. Enkeltied zutte licht Hi'j op 't lich aan. 't Was van 'n boer die op de deal bi'j lich aan 't werk was. "Gi'j komp mien krek van pas", had de boer gezeid. "Wach mor efkes, ik zal ow dalijk kleer brenge, diej aan könt trekke". Ien die tied was ter belasting op gewes aj 'n varke slachtte en dén boer wol 't doen zonder belasting te betale. Hi'j brink een jas, een boks, een fes en wiejer kleer zo 't betreurt. En toe giffe 'm een biel en zeit: "Gao met de biel buutte veur 't varkesschotsdeurke staon. At 't varke nao bute kump, dan slaoj 'm beduzeld datte niet schreawe kan". "'s Goed", zeit de jong. Hi'j steet met de biel klaor. 't Varke was een grote zog gewest. De boer har alleen de mach niet gehad um de kop van de zog deur de deur te stèke. Nao 'n half uur wasse nog niks wiejer gekomme. Toe denk de boer: "Lao 'k is kieke of de jong de nog wel steet". Hi'j stik de kop uut 't deurke. Medeen sleet de jong toe en hi'j slug den boer hatstikke dood. "Da's 't tweede ongeluk", denk de jong, en hi'j weg. Endelijk kumpe bi'j 'n darp waor 'n old muderke op de weg steet te klage en te griene. "Wat schèèlt ow, moeder?" vroeg de jong. "Och mien lieve jong", her ze gezeid. "De vrouw die mot ien 't kinderbed en d'r is gin mins tuus. De hebam woont wel een uur van hier, en ik bun 'n mins op jaore".
"Wes mao stil moeder, ik zal de hebam wel hale".
"Jong", zei 't olde muderke, "daor het een put gestaon, mor 't boavegrondse is unt mekaar gevalle. Wes veurzichtig daj niet ien de put terech komp. Alles leit vol steen". "Maak ow mor gin zörg".
De jong liep op 'n draf nor 't darp. De hebam was 'n old minske dat vuutje veur vuutje liep. "Dat geet niet", zei de jong. "Gi'j mot mao schri'jlings op mien scholders gaon zitte". De hebam deej dat. Mao de jong doch niet meer aan de steen. Bi'j de eerste steen de beste strukelde hi'j; de hebam schoat 'm oaver de kop en regelrech ien de put. "Da's 't dadde ongeluk", had de jong gezeid. En hi'j der mao weer vandeur. Vlak veur 't volgende darp von e een dubbeltje. "Hoe kan'k daor now een breudje veur kope?" Kumpe veurbi'j een bakker. Hi'j d'r ien. Een vrouw hielp 'm daor. "Vrouw, ik het een dubbeltje gevonne, en daor mok een dubbeltjeswittebrood veur hemme, want ik het honger". "Zo, hei dat dubbeltje gevonne". De jong lei 't dubbeltje op de taovel en de bakkersvrouw 't wittebrood. De vrouw zei daorbi'j: "Now kwiek, of èèt ze niet; wie 't wiedste kan springe, die het 'm vediend". "'s Goed", had de jong gedoch, "ik spring wiejer as zi'j". De bakkersvrouw har eers motte springe. Zi'j sprong van den dörpel tot half op de weg. De jong nom 'n aanlöp en sprong zowat oaver de weg. Hi'j ha gewonne, mao de vrouw sloeg de deur dicht En hi'j ha gin dubbeltje en gin wittebrood. "Das 't vierde ongeluk", doch de jong.
Hi'j weer op reis. Löpte een end en vindt twee dikke cente. "Now", denkte, "das vijf cente. Daor kan'k toch wat veur kope". Hi'j heurt een kael schreawe die pekkelhering vekup. "Vier volle hering veur een dubbeltje! Vier volle hering veur een dubbeltje!" Hi'j der hen. "Hoevöl krieg ik ter veur vijf cente?" "Twee", zei de pekkelheringskeal. "Mao hoe mok die gebruke", want hi'j har nog nooit hering gebruuk. Toe zeit de pekkelheringskeal: "As ze vuur zien, dan zon ze gaar". En de jong zeit al lopend de hele middag: "Aj vuur ziet zuj gaar. Aj vunr ziet zuj gaar". 's Aoves kumpe nèven een kleermaker. Die steet aan de weg en het ien huus de lamp aan. "Ha", harre gedoch, "daor is vuur". En hi'j hult de hering veur 't raam.
"Aj vuur ziet zuj gaar". Dat heurt de kleermaker en dén denkt: "Was tat?" Hi'j nimp een goeie knuppel eÄn jong der oaver. "Mao gi'j de boel hier op komme röchele?" harre gezeid. Van schrik viele de jong de pekkelhering uut de vingers. Hi'j grep ter weer nao en kreeg toe toevallig twee kikvös ien de hand. Die begonne ien zien vuns te spattele. Mao de jong zei: "Of ie pips of drits, gi'j mot èvewel gefresse worre". En toe harre de kikvös veur de pekkelhering op gesmous.
De was is een jong gewes, die had de koe motte huje. Op 't les harre tege zien moeder gezeid: "Ik gaoj de weald ien". "Wat moj ien de weald?" "Ik wil wat zien". "Loop jong", zei de moeder. "Gauw druut, de koe huje". "Moeder", harre geantwoord, "ak weer 'e eigeste droom, dan gao'k". De volgende nach drome hi'j weer datte de weald ien mos. Geld har zien moeder niet gehad. Hi'j kreeg mao vijf cente van eur met.
De jong lup den helen dag en krieg honger en dös. Bi'j een boer vrug e een schep kennemelk. De meid gaf 'm een schep en vroeg 'm watte doen ging. "Ik gao de weald ien um wat te zien en um werk te zuke dat mien aansteet. Mao kan'k hier vannach nie slaope?" "Jaowel", her die meid gezeid, "gi'j könt vannach her ook wel slaope".
's Aoves gavve ze 'm een bod pap. En toe 't tied was brochte ze 'm nao de slaopkamer waor de beide meide sliepe. "Waor is mien bed?" vroeg e. "Gi'j mot bi'j ons slaope", zei de ene meid. "Zo", had de jong gezeid. Mor hoe mosse slaope? 't Ledekant har veur 'n groot raam gestaon daj op kon schoeve. "Gi'j mot nèven 't raam en gi'j mot ow alles uuttrekke bis op 't hemp".
"Wat", had de jong gezeid. "Jao, jao, want anders könne wi'j niet ligge". Hi'j trik zich nakend uut, kruup ien bed en geet neaven 'n dean ligge, mao veur 'r raam. Toe zi'j 'n hötje gelègen harre zei de meid: "Schik op". Een hötje later zei ze weer: "Vruut, schik op, ik kan haos nie ligge". Hi'j schikke weer wat op. Mao de dadde kier dat de meid zeit "schik op" en hi'j 't wol doen, toe vilt e deur 't raam en steet met de nakende kont buutte. Hi'j der vandeur. Hi'j lup en lup. Enkeltied zutte licht Hi'j op 't lich aan. 't Was van 'n boer die op de deal bi'j lich aan 't werk was. "Gi'j komp mien krek van pas", had de boer gezeid. "Wach mor efkes, ik zal ow dalijk kleer brenge, diej aan könt trekke". Ien die tied was ter belasting op gewes aj 'n varke slachtte en dén boer wol 't doen zonder belasting te betale. Hi'j brink een jas, een boks, een fes en wiejer kleer zo 't betreurt. En toe giffe 'm een biel en zeit: "Gao met de biel buutte veur 't varkesschotsdeurke staon. At 't varke nao bute kump, dan slaoj 'm beduzeld datte niet schreawe kan". "'s Goed", zeit de jong. Hi'j steet met de biel klaor. 't Varke was een grote zog gewest. De boer har alleen de mach niet gehad um de kop van de zog deur de deur te stèke. Nao 'n half uur wasse nog niks wiejer gekomme. Toe denk de boer: "Lao 'k is kieke of de jong de nog wel steet". Hi'j stik de kop uut 't deurke. Medeen sleet de jong toe en hi'j slug den boer hatstikke dood. "Da's 't tweede ongeluk", denk de jong, en hi'j weg. Endelijk kumpe bi'j 'n darp waor 'n old muderke op de weg steet te klage en te griene. "Wat schèèlt ow, moeder?" vroeg de jong. "Och mien lieve jong", her ze gezeid. "De vrouw die mot ien 't kinderbed en d'r is gin mins tuus. De hebam woont wel een uur van hier, en ik bun 'n mins op jaore".
"Wes mao stil moeder, ik zal de hebam wel hale".
"Jong", zei 't olde muderke, "daor het een put gestaon, mor 't boavegrondse is unt mekaar gevalle. Wes veurzichtig daj niet ien de put terech komp. Alles leit vol steen". "Maak ow mor gin zörg".
De jong liep op 'n draf nor 't darp. De hebam was 'n old minske dat vuutje veur vuutje liep. "Dat geet niet", zei de jong. "Gi'j mot mao schri'jlings op mien scholders gaon zitte". De hebam deej dat. Mao de jong doch niet meer aan de steen. Bi'j de eerste steen de beste strukelde hi'j; de hebam schoat 'm oaver de kop en regelrech ien de put. "Da's 't dadde ongeluk", had de jong gezeid. En hi'j der mao weer vandeur. Vlak veur 't volgende darp von e een dubbeltje. "Hoe kan'k daor now een breudje veur kope?" Kumpe veurbi'j een bakker. Hi'j d'r ien. Een vrouw hielp 'm daor. "Vrouw, ik het een dubbeltje gevonne, en daor mok een dubbeltjeswittebrood veur hemme, want ik het honger". "Zo, hei dat dubbeltje gevonne". De jong lei 't dubbeltje op de taovel en de bakkersvrouw 't wittebrood. De vrouw zei daorbi'j: "Now kwiek, of èèt ze niet; wie 't wiedste kan springe, die het 'm vediend". "'s Goed", had de jong gedoch, "ik spring wiejer as zi'j". De bakkersvrouw har eers motte springe. Zi'j sprong van den dörpel tot half op de weg. De jong nom 'n aanlöp en sprong zowat oaver de weg. Hi'j ha gewonne, mao de vrouw sloeg de deur dicht En hi'j ha gin dubbeltje en gin wittebrood. "Das 't vierde ongeluk", doch de jong.
Hi'j weer op reis. Löpte een end en vindt twee dikke cente. "Now", denkte, "das vijf cente. Daor kan'k toch wat veur kope". Hi'j heurt een kael schreawe die pekkelhering vekup. "Vier volle hering veur een dubbeltje! Vier volle hering veur een dubbeltje!" Hi'j der hen. "Hoevöl krieg ik ter veur vijf cente?" "Twee", zei de pekkelheringskeal. "Mao hoe mok die gebruke", want hi'j har nog nooit hering gebruuk. Toe zeit de pekkelheringskeal: "As ze vuur zien, dan zon ze gaar". En de jong zeit al lopend de hele middag: "Aj vuur ziet zuj gaar. Aj vunr ziet zuj gaar". 's Aoves kumpe nèven een kleermaker. Die steet aan de weg en het ien huus de lamp aan. "Ha", harre gedoch, "daor is vuur". En hi'j hult de hering veur 't raam.
"Aj vuur ziet zuj gaar". Dat heurt de kleermaker en dén denkt: "Was tat?" Hi'j nimp een goeie knuppel eÄn jong der oaver. "Mao gi'j de boel hier op komme röchele?" harre gezeid. Van schrik viele de jong de pekkelhering uut de vingers. Hi'j grep ter weer nao en kreeg toe toevallig twee kikvös ien de hand. Die begonne ien zien vuns te spattele. Mao de jong zei: "Of ie pips of drits, gi'j mot èvewel gefresse worre". En toe harre de kikvös veur de pekkelhering op gesmous.
Onderwerp
AT 1680 - The Man Seeking a Midwife 
AT 1680 - The Man Seeking a Midwife 
ATU 1680 - The Man Seeking a Midwife.
ATU 1680 - The Man Seeking a Midwife.
Beschrijving
Een jongen trekt de wijde wereld in. 's Avonds komt hij bij een boer, waar hij te eten, te drinken en een slaapplaats krijgt. Maar het bed staat voor een raam en omdat hij van de meiden steeds moet opschuiven valt hij 's nachts door het raam heen. Om de boer niet wakker te maken gaat hij maar een eind lopen. Bij een andere boerderij is een boer illegaal 's nachts een varken aan het slachten, om de belasting te ontlopen. De jongen moet de boer helpen, maar hakt daarbij per ongeluk diens hoofd af. Vervolgens komt hij bij een huisje, waar een vrouw staat te huilen omdat de vroedvrouw bij haar dochter moet komen. De jongen gaat haar halen en vindt haar bij een put. Ze kan niet lopen, dus de jongen draagt haar. Hij laat haar per ongeluk in de put glijden. De jongen vlucht. Hij vindt op straat een dubbeltje en doet met een bakkersvrouw een wedstrijd verspringen om een brood. Het is een list en de bakkersvrouw houdt het brood en het dubbeltje. Later vindt hij vijf cent, waar hij twee haringen voor koopt. Deze zullen gaar zijn, zodra ze vuur zien. De jongen houdt ze daarom voor het raam van een huis, waar hij vuur ziet. Hij laat de haringen vallen Als hij ze weer oppakt zijn het niet zijn haringen, maar twee kikkers, die de jongen per ongeluk levend opeet.
Bron
Vertellers uit de Liemers samengesteld door A. Tinneveld, Wassenaar 1976, p.30-31
Commentaar
ca. 1946
The Man Seeking a Midwife
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20