TINNEV161

148.
25 april 1964 op de Steeg.
W. van der Heyden: Ien de Smachhoek daor wiere de minse gesmach, vehongerd; daor wiere ze, gleuf ik, vasgeleit. De Smakmigoor, zeie ze wel is. Daor was ook de Zondaarsweg.
M. Hendriksen: Geleuf gi'j dan ien vuurkeals?
Van de Schimmelruiterlaan hemme ze vroeger veteld, daor kwam 's nachs tusse twalef en één een schimmel gereje met een man die had 't hoof deraf; die zat zo derop, en één had e aan de staart; die man sleepte hi'j na. En die ging van de poort van de Bievank zo rech hier die Schimmelrijderlaan doar, dan bi'j Bolk door 't Ulegat hen en op 't Peesken aan. Die zou daor elke nach heen komme tusse twalef en één. Mao ik het um noait gezien.
W. van der Heyden: Ik het dag en nach op de weg gelége, mao noait wat gezien.
M. Hendriksen: Mao gi'j hét op de Hoef toch is een pead gezien dat taor ston!
W. van der Heyden: Jao. Toe kwam ik 's aoves laat van Elten. Toe docht ik daor steet een pead met een völlen ien de wei. En daor was niks. Toe 't ter op aan kwam toe was 't niks. Mao ja, de kan wel wat gestaon hemme.
M. Hendriksen: Hi'j hèt altied beweerd dat e wat gezien hét en now wet e op één kier niet meer wat.
Daor hemme ze altied gezeid: Daor spoek 't. Daor hét zich vroeger is een diensbode opgehange die moeilijkhede had. Later zeie ze: Daor spoek 't. Mao wie weet wat waor is.
W. van der Heyden: Daor hemme ze toch wel beweerd dat schaope ien dat hok allemaol veuraan nao dat hok liepe.
M. Hendriksen: Onröstig was 't ter altied gewees. Dat was vroeger een grote schaapskooi.
W. van der Heyden: Ik hét noait wat gezien. As ene kier eoe mos ik 's aoves de pead nao de wei brenge; 't was taor bi'j de Braompse mole. Toe was ik zowat bi'j de wei en toe begon 't pead op de neuzegate te blaozen, en toe liepte zo weerum. Toe liepte een end weerum en toe kwamme weer ien stilstand. Ik mos um nao de wei brenge. Mor ik hét niks gezien. Dat was omstreeks 1900.
M. Hendriksen: Willem is al van 1898 af hier.
De familie van Peter Meisters is vanaf 1822 rentmeester oaver de Bievank gewes. Peter zien grootvader is veur 1822 beheerder van huus Aardt gewes. Ien 1839 is de toenmalige eigenaar van de Bievank, baron van de Renne, naar Constanz gevluch. Daordat ie uit 't raam van de Bievank gesprongen is is ie kreupel geworre. Later werd wel eens verteld: "De oude Oswald is ter ook weer gewees, want ter staat overal weer een stip met een teei".
Aover den Uivesboom hemme ze 't ook altied oaver gehad. A ze geslach harre dan ginge ze altied bi'j den Benzel boekweite- en weitemèèl hale, en van alles. 's Aoves isse nao de Möl gegaon nao den Benzel um daor van alles te hale. En toe is e teruggekome tot ongeveer de Julianalaan, toe mot daor een binnenpad gelopen hemme nao de Uivesboom. Toe had e op ene kier niet meer verder gekund. En toe had e alle moeite gedaon om verder te trappe met de krujwage, mao toe hatte niet meer gekund. En toe hatte op 't laats gezegd: "A'k 't dan niet krujje kan, dan wik 't ien godsnaam drage". En toe hatte zien pak op de pokkel gepak en toe nao de Bievank toe. Dat is de ouwe Van Rossum gewees. Toe isse op 't kesteel gekomme; toe had zien broer Toon gezeg: "Zeg mien jong, wat hei toch?" "O", had e gezeid, "daor is mien now wat oaverkomme, zo is 't mien noait oaverkomme". En hi'j had gezweet, van alle kante. Toe had zien bruur gezegd: "Daor gao we drek kijken wat ter is". "Nee, veur de hele weald niet. Daor is 't niet zuver". Den anderen dag 's morgens zun ze der samen is heengegaon. Toe harre ze kunne zien waor hi'j met de klompe ien de grond getrap had. En dat ie nog voor 't kruiwagerad gekrab had. Daor had e niet verder gekund. Tenminste dat hétte altied verteld. Mao later had e gezegd: "Had ik mao gezegd: 'Ak 't ien godsnaam mao krujje kan.' Dan was 't misschien nog goed gegaon".
Deze ouwe Enno van Rossum was een oom van Meisters. Hi'j hét ook gezegd dat 't boven op de Bievank spookte. En dat daor 's nachts de ketting gerammeld had. En at de deuren open waren gegaan. Den olden van de Renne hét wel rare dinge vroeger gedaan, heb ik wel is gehoord.
Zo zun de nog wel heel wat dingen te vertellen, is niet Willem?

Gesprek tussen W. van der Heyden en M. Hendriksen over de Smachhoek, waar mensen gesmacht oftewel verhongerd werden, de vuurkerel en de schimmelruiter van de Schimmelruiterlaan, die daar elke nacht reed van 12 tot 1. Ze hebben echter nooit wat gezien. Wel weten ze van de oude Enno van Rossum, dat hij eens met de kruiwagen niet meer verder kon nabij de Julianalaan en de spullen op zijn rug genomen had en zwetend bij zijn broer Toon was aangekomen. Hij had echter moeten zeggen: "Als ik het in godsnaam maar kruien kan!" Ook had hij kettinggerammel gehoord en gingen deuren open nabij de Bievank, waar het spookt.

Vertellers uit de Liemers samengesteld door A. Tinneveld, Wassenaar 1976, p.96-97.

25 april 1964

Smakmigoor    Smakmigoor   

Bolk    Bolk   

Ulegat    Ulegat   

Peesken    Peesken   

Braompse Molen    Braompse Molen   

Willem    Willem   

Peter Meisters    Peter Meisters   

Bievank    Bievank   

Baron van der Renne    Baron van der Renne   

Constanz    Constanz   

Oswald    Oswald   

Uiversboom    Uiversboom   

Enno van Rossum    Enno van Rossum   

Toon    Toon   

Benzel    Benzel   

Smachhoek    Smachhoek   

Zondaarsweg    Zondaarsweg   

Schimmelruiterlaan    Schimmelruiterlaan   

Hoef    Hoef   

Elten    Elten   

Julianalaan    Julianalaan   

Möl    Möl   

2013-03-01 14:46:20