kul044 - Van een meidenvisite naar een klapscheet. (1: een meidenvisite)

Van een meidenvisite naar een klapscheet.

Een keer in het jaar ging Kulhannes naar Ome Sjef in Best. Ome Sjef was geen gemakkelijke man. Hij kon te keer gaan als 'nen blêkke emmer en was stom van geleerdheid. Daarom ging Kulhannes er niet graag heen. Liever toepelde hij naar een meidenvisite.
"Ge hâ in Liempt", zo vertelde Kulhannes, "'n kaoienvisite, 'n êrrepelfooi en 'n meidenvisite. Zo'n meidenvisite waar 'n fist van jong meiden. D'r kwamen niks ês aonkommende durskes. In 't leegst van d'n têd, ês 't nie druk waar in d'êkker of op 't veld, zo nao Paose en tussen hooi- en ôgsttêd, dinnen de meiden ûit de buurt en de naoste umtrek mekare verzuken. 't Waar 'ns hier te doen, dan wir 'ns daor en zo waar 't overal ins. Zo'n meidenvisite begos 's atemiddags um 'n uur of vier of laoter en duurde toe 't bekant donker waar. In d'ûrst worde d'r koffie gedronken, breuikes, bestellen, krollen, krintemik en aondere mik geëten en wier d'r merakel gebuurt. Waar d'r geëten en koffie gedronken en 't pakte goed ûit, dan din 't hil spul dur Liemt kûieren. Mi 'n leven nog zo groot en mi keres zo gek ês 'n kaarrad toepelden ze ergend hinne. Veultêds gongen ze langs die plaotsen, waor 't jonk maânsvolk d'r op ston te kijken en dè ôoit mee aonuierde. 'n Hil kaarspoor hâ'n ze nôdig, want die aonkommende durskes huppelden mi mekare in d'n êrm in kluchtjes van zeuven, aacht of meer dwêrs over de wegt. En skreeuwen en laachen, springen en gekdoen. Nie te wêinig. Ze hâ'n plezier um niks. Toch zo skôn al die klumpkes, rökskes en zo. Ten lange lêste kwamen ze wir thoos, waor ze dik nog wijer sprongen en zongen. Net zo lang toe de breuikes, de bestellen, de krollen of de krintemik op waar en ieder op hoos aon kos".

Een meidenvisite was een feest van jonge meiden. Jongens hoorden er niet bij thuis. Toch mengden zich ooit jonge kerels in de stauw van rondtrekkende meiden. Of ze verschenen, ook al stond de rijstebessem niet in de hofheg, 's avonds in de griebelgrauw op de misse, waar ze met de uitgelaten durskes 'n beetje aan het buurten gingen, haffelden of kloterij uithaalden.
Ook Kulhannes en zijn kameraden, die wisten waar en wanneer er in de buurt een meidenvisite was, deden hieraan mee. Als jonge kerels, die de lap niet neffen het gat plaatsten, hadden ze bij tijd en wijlen hun boeren-oog gericht op deze of gene meidenvisite. Dit bleek in 1900, het jaar, waarin Kulhannes 26 jaar oud werd.
In 1900, 'nen dag of dertien na Pasen, was er bij Cornelia van Chriestjes, die op den Berg woonde en een hoofd had, waarop hooi groeide, een meidenvisite. Cornelia had van alles in huis gehaald, krentemik, beschuit, broodjes en zo van alles. Het hele spul lag op de vloer in de kelder, in twee grote korven bij mekaar. Van Chriest, haar man, 'ne kribbebijter van 'ne kerel, die niet in z'ne zak liet piesen en schrik van zijn eigen leeftijd had, mocht er die dag geen jong mansvolk op of om de boerderij komen. Dit was wind op de prulmolen van Kulhannes en zijn kameraden. Toen die dag, 's middags na de koffie, ongeveer vijftien meiden arm in arm, lachend en zingend van het ene buurtschap naar de andere uithoek trokken, kloeften Kulhannes en twee van zijn beste kameraden, gewapend met een stuk ijzerdraad, naar Cornelia op den Berg. Chriest, haar man, was niet thuis en Cornelia kon haar ei niet kwijt. Voortdurend liep ze in d'n grote hêrd op en neer, terwijl haar oudste dochter de schottelslet (vaatdoek) hanteerde. "Is oewe miens nie thoos?", vroeg Kulhannes aan Cornelia, toen hij d'n hêrd binnenstapte. Even bleef 't stil. "'t Kan goed zên", zei Cornelia, waarna Kulhannes haar 'n tijdlang aan de praat hield.

Ondertussen waren de twee kameraden van Kulhannes achterom gelopen en probeerden ze, ongemerkt, via de geut, de kelder te bereiken. Dit lukte niet. Daarom slopen ze, gewapend met de stevige draad en de omgeving goed in de gaten houdend, naar het kelderraam. Geen haan kraaide. Hun handen jeukten, hun benen trilden en hun knieën knikten bij het openstaande kelderraam. Het spel met de draad begon. Heel zuutjes werd de ijzerdraad tussen de tralies door in de kelder gestoken en aan het hengsel van de korf gepikt. Nog voorzichtiger werd de gevulde korf tegen de tralies van het kelderraam getrokken. Toen het hengsel buiten de tralies stak, graaiden grijperige vingers in de korf en grepen wat zij vatten konden. Beschuiten, krentebollen en 'ne hele kwak broodjes, die ze in 'n uitgetrokken kiel douwden en meenamen.

Toen Kulhannes met Cornelia uitgebuurt was, voegde hij zich bij zijn twee kameraden op 'n afgesproken plek, waar de krentebollen, beschuiten en broodjes werden opgegeten. "Ze smaokten gruwelijk. Ze waren better ês vân de taofel", herinnerde Kulhannes zich.

"Wè 'n kulkloten, wè 'n kulkloten", jammerde Cornelia, toen ze ontdekte, dat vele broodjes en krentebollen gevlogen en gestoven waren. De inmiddels aangekomen durskes vonden het niet zo erg. "Mi mêinder breuikes meer mans", grapten ze, waarna ze aan een lange boerentafel met een warm bakske koffie de rest van de broodjes en krentebollen opaten.

Een meidenvisite was een feest van jonge meiden. Die haalden van alles in huis, krentemik, beschuit, broodjes, etc. Met een lang stuk ijzerdraad vissen Kulhannes en zijn makkers de korf met broodjes op en smullen er heerlijk van; de meiden liggen er niet wakker van, maar zeggen: "Met minder broodjes meer mans."

Roger van Laere, KULHANNES, Liempde 1992, 129-130

voor 1992

Kulhannes    Kulhannes   

Ome Jef    Ome Jef   

Pasen    Pasen   

Cornelia van Chriestjes    Cornelia van Chriestjes   

Berg    Berg   

Best    Best   

Liempde    Liempde   

2013-03-01 14:46:20