Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

CJ111517

Een sage (mondeling), vrijdag 28 juni 1974

Hoofdtekst

Tsjoensters kinne sawol âlde as jonge minsken wêze.
Wy hienen in lyts jonkje, dat wie sa'n trije jier âld. Wy wennen doe yn Ikkerwâld. Dat bern bigoun persé jouns om njoggen ûre to gûlen. Dat gebeurde alle jounen. Men koe de klok der op lyk sette. En dat duorre oant alve ûre ta. Wy wennen doe noch by myn man syn âlden yn.
"It bern raest him dea", seinen wy. It wie net oan to hearren. En sokke tiden wie er sa stiif as in planke. Je koenen him samar rjochtút stekke.
Op in kear kaem der in suster fan myn man by ús. Dy sei: "Hy is bitsjoend."
Ik lake der om, hwant ik woe dat sa net ha.
Mar hja hâldde fol dat it bern bitsjoend wie.
Hja sei: "Ik ha duveldrek meinaem. Dat mast mar ris tusken syn klean dwaen."
Mar ik die 't fuortdaliks net. Hwant sa't ik sei, ik woe der net oan dat de jonge bitsjoend wie.
Mar de jouns om njoggen ûre, dêr bigoun er wer to razen. Ik tochte: "Foruit, kwea kin 't ek net."
Dat ik nei de kast ta en ik krige dêr in lyts stikje duveldrek út en dat die 'k by 't ruft yn. En it duorre gjin twa tellen of it bern wie stil. It joech him moai del.
En doe hearden wy him in hiel skoft net wer.
Mar doe kamen wy op ús sels to wenjen. En doe dy earste jouns doe't wy krekt forhuze wienen, forgeat ik hwat duveldrek yn 'e ruften to dwaen.
Wy leinen de jouns op bêd en dêr bigjint my dy jonge om njoggen ûre wer to razen. Krekt om deselde tiid as froeger.
It wie doe blakstil waer. Mar mei't it bern bigoun to razen helle de wyn oan en it bigoun to waeijen dat it raesde der oer. It bearde wol sa bot troch de skoarstien hinne. Doe hearde ik wol ien praten.
Mar doe sei ik: "Dat sil de duvel forhelje."
Ik gong gau nei de kast en ik helle der in stikje duveldrek út en dat die ['k] gau by 't bern ta de klean yn. Gjin twa tellen letter wie 't bern stil. En 't waerd bûten ek stil.
De oare moarns kaem der in frou by ús, dat wie Jehannes Gep. Dy makke altyd fan dy boadskipkes by ús om neat. Dy sei: "Hwat raesde jimme jonkje justerjoune."
Ik sei: "Wienen jo doe dan ek noch warber?"
"Ja", sei se.
Doe hie 'k it minske noch net op 'e rekken. Mar wy forhuzen nei in oar hûs. Doe sei de frou, dêr't wy njonken kamen to wenjen, op in moarn tsjin my: "Hwat hat dy Jehannes Gep ús Jemke pleage." Jemke, dat wie in soan fan harren, dy wie achtsjin jier âld. Alle jounen kaem Gep dêr en dan stie se mar foar 't rút en sa. De jonge is dea gien. Hja hat him deatsjoend.
Sûnt hâldden wy Gep altyd yn 'e rekken. Hja leeft nòch altyd. Mar troch de duveldrek hat se gjin fet op ús jonge krije kind.

Onderwerp

TM 3101 - Heks maakt kind (mens, dier) ziek    TM 3101 - Heks maakt kind (mens, dier) ziek   

Beschrijving

Een klein jongetje huilt iedere avond van negen tot elf en wordt daarbij zo stijf als een plank. Een zus van de vader van het kind vermoedt dat het kind betoverd is. De vrouw geeft de vader wat duivelsdrek en raadt de vader aan het tussen de kleren van het kind te stoppen. De vader stribbelt eerst wat tegen, maar volgt tenslotte toch de raad van zijn zuster op en stopt een stukje duivelsdrek in de luier. Het jongetje stopt direct met huilen. Als de vader op een keer verzuimt duivelsdrek in de luier te doen, zet het jongetje direct weer een keel op. Ook begint het buiten hard te waaien. Als de vader alsnog de duivelsdrek aanbrengt, is het binnen en buiten weer rustig. Via een buurvrouw komen de ouders van het betoverde kind erachter wie de heks is. Dezelfde heks blijkt een kind van die buurvrouw dood getoverd te hebben. De heks krijgt echter geen vat op het jongetje omdat de duivelsdrek hem beschermt.


Bron

Collectie Jaarsma, verslag 1115, verhaal 17 (archief MI)

Commentaar

28 juni 1974
Heks maakt kind (mens) ziek

Naam Overig in Tekst

Jehannes Gep    Jehannes Gep   

Jemke    Jemke   

Gep    Gep   

Naam Locatie in Tekst

Ikkerwâld    Ikkerwâld   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:21