SPORDS53 - 53. REUZEN

53. REUZEN
Toen het Binnenhof in Den Haag aan de westkant nog met een rij zware linden was beplant, lag daar, voor een koffiehuis, een zware, ijzeren spil, die in de grond was verankerd. Dit was de spil van een blijde, dat is een geweldige werpmachine, waarmee men stenen tegen vestingmuren wierp. Deze spil werd "by de verstandigen genaemt de Blynagel", maar de volksmond noemde het de spil van een kruiwagen van de reuzen, die vroeger ons land zouden hebben bewoond en men vertelde dat hij uit de Vijver was opgedolven. De blijnagel was zo zwaar dat vrijwel niemand hem kon oplichten, maar de Haagse jongelui trachtten toch dit gewicht te heffen om indruk op hun meisje te maken. Totdat een bezorgde en waakzame rentmeester daar een einde aan maakte en opdracht gaf om de spil stevig te verankeren.
Bij Hillegersberg woonden vroeger eveneens reuzen. Een reuzemeisje, Hillige geheten, liep daar eens met een schort vol zand, dat zij een paar passen verder wilde dragen. Maar ze had of te veel zand in haar schort genomen of de schort gleed uit haar hand, in elk geval ze liet het zand eruit vallen en zo ontstond de heuvel, de Hillegersberg. Het oude wapen van Hillegersberg vertoonde dan ook een vrouwtje, dat met een schort vol zand op een heuvel stond. Op die heuvel bouwde zij het kasteel "Het Reuzenhuis", de vroegere burcht, die in 1426 werd verwoest.
Anderen vertellen dat de heuvel waarop het dorp is gebouwd, is opgeworpen door Hillegonda, een heilige maagd, die in haar voorschoot zand aanbracht, net zo lang tot de heuvel hoog genoeg was. Latere bewoners zouden dan haar naam aan die heuvel hebben gegeven. In feite is de naam Hillegersberg ontstaan uit Hildegaardsberg, daar de kapel bij de burcht was toegewijd aan de heilige Hildegardis van Mainz, die aan het einde van de twaalfde eeuw stierf.
Een soortgelijke sage moet vroeger ook zijn verteld van het Huldtoneel, een heuvel te Nootdorp, waarop de graven van Holland werden ingehuldigd en waarbij zij dan door vier mannen op een schild werden rondgedragen. Die heuvel werd door de Nootdorpers ook de Bult, het Schepelenbergje en het Schort Vol Zand genoemd.
Te Rijnsburg werd eens het been opgegraven van een reus, "wiens schene soo groot was als een middelbaer Mans schenckel met de Dije tot de Heupen toe". Zijn wapenuitrusting, "van Roest uyt ghegeeten", zou nog lang in de abdij van Rijnsburg zijn bewaard, maar was voor het midden van de zeventiende eeuw al verdwenen.
(Den Haag, Hillegersberg, Nootdorp, Rijnsburg)

SINSAG 0131 - Die Entstehung der Hügel    SINSAG 0131 - Die Entstehung der Hügel   

Sporen van reuzen: de spil van een kruiwagen, naamsverklaring van Hillegersberg en een heuvel in Nootdorp, wapenuitrusting.

J.R.W. Sinninghe: Spokerijen in Rijnland, Delfland en Schieland. Sagen, legenden en volksverhalen, veelal uit de volksmond opgetekend. Zaltbommel 1977. p. 59-61

Die Entstehung der Hügel

Haagse    Haagse   

Hillege    Hillege   

Reuzenhuis    Reuzenhuis   

Hillegonda    Hillegonda   

Hildegaardsberg    Hildegaardsberg   

Hildegardis van Mainz    Hildegardis van Mainz   

Huldtoneel    Huldtoneel   

Schepelenbergje    Schepelenbergje   

Schort Vol Zand    Schort Vol Zand   

Binnenhof    Binnenhof   

Den Haag    Den Haag   

Vijver    Vijver   

Hillegersberg    Hillegersberg   

Nootdorp    Nootdorp   

Bult    Bult   

Rijnsburg    Rijnsburg   

Holland    Holland   

Den Haag (Zuid-Holland)    Den Haag (Zuid-Holland)   

Hillegersberg (Zuid-Holland)    Hillegersberg (Zuid-Holland)   

Nootdorp (Zuid-Holland)    Nootdorp (Zuid-Holland)   

Rijnsburg (Zuid-Holland)    Rijnsburg (Zuid-Holland)   

D005p    D005p   

K007p    K007p   

E197p    E197p   

E135p    E135p   

2013-03-01 14:46:20