Hoofdtekst
Toovenaar door een kruisdaalder vastgehouden.
Iemand was ernstig ziek en het leed geen twijfel of hij was betooverd. 's Avonds kwam een man praten en ging in den hoek van den haard zitten. Dat moest de toovenaar zijn. De vrouw des huizes legde stilletjes een kruisdaalder (1) onder zijn stoel en gooide zooveel brandhout op het vuur of er een os moest gebraden worden. Toen dat fel begon op te branden en geweldig heet werd, meende de toovenaar op te staan; maar hij kon niet, want de kruisdaalder belette het. Toen ging de vrouw voor hem staan en zei: "Nu zult ge mijn man onttooveren, of ge gaat heilig en zeker de vlammen in." "Wel," zei de ander, "hoe zou ik dat kunnen; ik kan niet tooveren en ben heelemaal onschuldig." "Dat liegt ge; waarom kunt ge dan niet opstaan als ge onschuldig zijt? Gij hebt het gedaan en nu zult ge zeggen: 'God zegen u.'" "Nu dan: Pot zegen nu." "Neen, zoo komt ge er niet af! Ge moet zeggen: 'God zegen u.' En wat gauw ook: Anders gaat ge het vuur in."
De toovenaar zag wel dat hij niet ontsnappen kon en hij voelde de hitte van het vuur dat hoe langer hoe feller begon te branden. Hij zei dus eindelijk: "God zegen u," en beloofde het niet meer te doen. Toen werd de kruisdaalder weggenomen en ijlings verliet hij het huis. Niet lang daarna was de betooverde weer gezond.
1. daalder met een kruis, een sedert lang in onbruik zijnde munt.
Iemand was ernstig ziek en het leed geen twijfel of hij was betooverd. 's Avonds kwam een man praten en ging in den hoek van den haard zitten. Dat moest de toovenaar zijn. De vrouw des huizes legde stilletjes een kruisdaalder (1) onder zijn stoel en gooide zooveel brandhout op het vuur of er een os moest gebraden worden. Toen dat fel begon op te branden en geweldig heet werd, meende de toovenaar op te staan; maar hij kon niet, want de kruisdaalder belette het. Toen ging de vrouw voor hem staan en zei: "Nu zult ge mijn man onttooveren, of ge gaat heilig en zeker de vlammen in." "Wel," zei de ander, "hoe zou ik dat kunnen; ik kan niet tooveren en ben heelemaal onschuldig." "Dat liegt ge; waarom kunt ge dan niet opstaan als ge onschuldig zijt? Gij hebt het gedaan en nu zult ge zeggen: 'God zegen u.'" "Nu dan: Pot zegen nu." "Neen, zoo komt ge er niet af! Ge moet zeggen: 'God zegen u.' En wat gauw ook: Anders gaat ge het vuur in."
De toovenaar zag wel dat hij niet ontsnappen kon en hij voelde de hitte van het vuur dat hoe langer hoe feller begon te branden. Hij zei dus eindelijk: "God zegen u," en beloofde het niet meer te doen. Toen werd de kruisdaalder weggenomen en ijlings verliet hij het huis. Niet lang daarna was de betooverde weer gezond.
1. daalder met een kruis, een sedert lang in onbruik zijnde munt.
Onderwerp
SINSAG 0647 - Hexe erkannt. Sie kann nicht aufstehen, weil ein Kreuztaler unter dem Stuhl liegt. 
SINSAG 0647 - Hexe erkannt. Sie kann nicht aufstehen, weil ein Kreuztaler unter dem Stuhl liegt. 
Beschrijving
Een man is betoverd. Zijn echtgenote verdenkt iemand. Zij legt onder de stoel bij de haard, waar hij altijd zit, een kruisdaalder. De volgende keer dat de man daar zit, stookt ze het vuur zo op, dat de man weg wil gaan. Dit kan hij echter niet, vanwege de kracht van de kruisdaalder. De vrouw laat hem niet eerder gaan, dan dat hij de betovering opheft en haar echtgenoot geneest.
Bron
G.J. Boekenoogen 'Nederlandse sprookjes en vertelsels' in: Volkskunde 20 (1909), p. 110 N°125
Commentaar
1892
vgl. CBOEK022
Hexe erkannt. Sie kann nicht aufstehen, weil ein Kreuztaler unter dem Stuhl liegt.
Naam Overig in Tekst
God
God
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20