Hoofdtekst
Sint Joris en de Draak
't Is geschied vóór onze tijden
Dat Sint Joris kwam te rijden
Naar een stad in 't heidensch land
Waar men weinig Christ'nen vand
Deze stad was Tarentéche (?)
Was in volle zee gelegen
En, zoo m'in de Schriftuur leest,
Was de draak een giftig beest.
Klein en groot die kwamen klagen
Bij den koning alle dagen,
Wien van hen allen tegaêr
Wilder stellen in 't gevaar.
De koning die sprak zonder spotten
"Wij zullen te zamen lotten:
Dat is mijne beste raad
Om te keeren meerder kwaad.
En als het lot zal vallen
Op de een van ons allen
Die zal zonder tegenspraak
Zich laten eten van den draak."
Eind'lijk kwam het lot te vallen
Op de een van hun allen,
Op het konings eenig kind
Van zijn vader teer bemind.
Toen moest deze dochter scheiden,
Waar de vader zeer om schreidde,
Naar den oever van de zee,
Waar zij kreeg een schaap of twee.
Sint Joris, die was kloek van zeden,
Kwam daar spoedig aangereden.
En hij sprak deez' juffrouw aan,
Waarom dat zij daar kwam staan.
"Edele jonkman, wilt 't getuigen (?)
Wil hier van deez' plaats af rijden,
Want hier zal komen eene draak,
Die mij zal slikken in zijn kaak."
"Ed'le juffrouw, wil niet schrikken,
Dat de draak u op zal slikken.
Ik zal gaan in Christus' naam
Maken hem als een lam zo ta(a)m."
Sint Joris, die was kloek van zeden,
Reed de draak kloekmoedig tegen
En hij ook kloekmoedig sta(a)k
Met zijn lans(s)e in den draak.
Toen was deze dochter gebleven
Onbeschadigd in haar leven
En zij wierde Katholijk,
Ja, geheel het koninkrijk.
(Eigenlijk uit Eersel, maar ook in Haaren bekend)
't Is geschied vóór onze tijden
Dat Sint Joris kwam te rijden
Naar een stad in 't heidensch land
Waar men weinig Christ'nen vand
Deze stad was Tarentéche (?)
Was in volle zee gelegen
En, zoo m'in de Schriftuur leest,
Was de draak een giftig beest.
Klein en groot die kwamen klagen
Bij den koning alle dagen,
Wien van hen allen tegaêr
Wilder stellen in 't gevaar.
De koning die sprak zonder spotten
"Wij zullen te zamen lotten:
Dat is mijne beste raad
Om te keeren meerder kwaad.
En als het lot zal vallen
Op de een van ons allen
Die zal zonder tegenspraak
Zich laten eten van den draak."
Eind'lijk kwam het lot te vallen
Op de een van hun allen,
Op het konings eenig kind
Van zijn vader teer bemind.
Toen moest deze dochter scheiden,
Waar de vader zeer om schreidde,
Naar den oever van de zee,
Waar zij kreeg een schaap of twee.
Sint Joris, die was kloek van zeden,
Kwam daar spoedig aangereden.
En hij sprak deez' juffrouw aan,
Waarom dat zij daar kwam staan.
"Edele jonkman, wilt 't getuigen (?)
Wil hier van deez' plaats af rijden,
Want hier zal komen eene draak,
Die mij zal slikken in zijn kaak."
"Ed'le juffrouw, wil niet schrikken,
Dat de draak u op zal slikken.
Ik zal gaan in Christus' naam
Maken hem als een lam zo ta(a)m."
Sint Joris, die was kloek van zeden,
Reed de draak kloekmoedig tegen
En hij ook kloekmoedig sta(a)k
Met zijn lans(s)e in den draak.
Toen was deze dochter gebleven
Onbeschadigd in haar leven
En zij wierde Katholijk,
Ja, geheel het koninkrijk.
(Eigenlijk uit Eersel, maar ook in Haaren bekend)
Onderwerp
AT 0300 - The Dragon Slayer   
ATU 0300 - The Dragon-Slayer.   
Beschrijving
Sint Joris ging naar een heidens land, waar een draak een stad onveilig maakte. De koning liet door het lot bepalen, wie door de draak gegeten moest worden. En op het laatst viel het lot op zijn eigen dochter. Toen zij geofferd werd kwam Sint Joris aanrijden. Hij belooft haar te verdedigen en steekt met zijn lans de draak dood, waarna het hele land zich bekeerde tot het Christendom.
Bron
Collectie Boekenoogen (archief Meertens Instituut)
Commentaar
T.b.v. het televisieprogramma Willem Wever is door Theo Meder (eind 2005) het volgende commentaar geschreven: Joris en de Draak (Ridderkerk, Zuid-Holland)
Het is waar dat:
... Ridderkerk Sint Joris in zijn stadswapen voert
... Sint Joris (Saint George) in de hele katholieke wereld bekend staat als heilige
... het verhaal wereldwijd ook als sprookje bekend is, nl. als het sprookje van de Drakendoder.
Meer uitleg:
Draken hebben nooit bestaan: het zijn in feite grote verzonnen monsters. Mogelijk is de fantasie van mensen op hol geslagen toen zij botten vonden van dinosauriërs, en hebben zij de monsterlijke draken in hun verbeelding opgebouwd uit de engste dieren die zij kenden: krokodillen, roofvogels en slangen. Daarmee werd het dus een heel groot vliegend reptiel: gevaarlijk, bijna onkwetsbaar en ook nog eens vuurspuwend. De draak is dus zo'n beetje de ergst denkbare tegenstander voor de mens, en wie een draak kan verslaan, kan met recht een grote held genoemd worden.
Vertellingen over draken en ook dit drakendodersverhaal zijn al heel oud; toen de mens nog maar net het schrift had uitgevonden, tekende hij al verhalen over draken op. Een beroemde versie van het drakendodersverhaal stamt uit de Griekse oudheid. In dit verhaal is het Perseus (zoon van Zeus) die de zeedraak verslaat en daarmee prinses Andromeda redt.
Het idee dat er een maagd geofferd moest worden, kan een oude kern van waarheid bevatten; in het oude Egypte werden wel maagden geofferd aan de watergoden (krokodillen) van de Nijl.
Het sprookje van de drakendoder is eigenlijk een oude wensdroom van zowel jongens als meisjes: de jongen kan zich verbeelden dat hij de dappere held is die de draak weet te verslaan, terwijl het meisje kan fantaseren dat zij de uitverkoren prinses is die door de held wordt bevrijd, waarna ze samen kunnen trouwen.
Nu is dit het verhaal van het sprookje van de drakendoder, maar de legende van de drakendoder gaat net even iets anders. De hoofdrolspeler in de legende is een vrome ridder, die zijn leven aan God gewijd heeft en die Joris (George) heet. De draak die hij verslaat is eigenlijk een demon of duivel. Nadat de draak verslagen is, bekeert iedereen zich tot het christendom. De rijkdom die Joris ontving, heeft hij onder de armen verdeeld. Dat de vrome ridder uiteindelijk niet trouwt met de prinses, is ook logisch: heilige mensen trouwen niet.
Sint Joris/George is de beschermheilige van veel dorpen en steden geworden, en zelfs van een heel land als Groot-Brittanië. Dat hij ook de beschermheilige van Ridderkerk is geworden, is ook niet zo verwonderlijk: ridder... kerk... Joris was de beroemdste ridder die het geloof van de christelijke kerk heeft verdedigd tegen de draak of duivel.
Het is waar dat:
... Ridderkerk Sint Joris in zijn stadswapen voert
... Sint Joris (Saint George) in de hele katholieke wereld bekend staat als heilige
... het verhaal wereldwijd ook als sprookje bekend is, nl. als het sprookje van de Drakendoder.
Meer uitleg:
Draken hebben nooit bestaan: het zijn in feite grote verzonnen monsters. Mogelijk is de fantasie van mensen op hol geslagen toen zij botten vonden van dinosauriërs, en hebben zij de monsterlijke draken in hun verbeelding opgebouwd uit de engste dieren die zij kenden: krokodillen, roofvogels en slangen. Daarmee werd het dus een heel groot vliegend reptiel: gevaarlijk, bijna onkwetsbaar en ook nog eens vuurspuwend. De draak is dus zo'n beetje de ergst denkbare tegenstander voor de mens, en wie een draak kan verslaan, kan met recht een grote held genoemd worden.
Vertellingen over draken en ook dit drakendodersverhaal zijn al heel oud; toen de mens nog maar net het schrift had uitgevonden, tekende hij al verhalen over draken op. Een beroemde versie van het drakendodersverhaal stamt uit de Griekse oudheid. In dit verhaal is het Perseus (zoon van Zeus) die de zeedraak verslaat en daarmee prinses Andromeda redt.
Het idee dat er een maagd geofferd moest worden, kan een oude kern van waarheid bevatten; in het oude Egypte werden wel maagden geofferd aan de watergoden (krokodillen) van de Nijl.
Het sprookje van de drakendoder is eigenlijk een oude wensdroom van zowel jongens als meisjes: de jongen kan zich verbeelden dat hij de dappere held is die de draak weet te verslaan, terwijl het meisje kan fantaseren dat zij de uitverkoren prinses is die door de held wordt bevrijd, waarna ze samen kunnen trouwen.
Nu is dit het verhaal van het sprookje van de drakendoder, maar de legende van de drakendoder gaat net even iets anders. De hoofdrolspeler in de legende is een vrome ridder, die zijn leven aan God gewijd heeft en die Joris (George) heet. De draak die hij verslaat is eigenlijk een demon of duivel. Nadat de draak verslagen is, bekeert iedereen zich tot het christendom. De rijkdom die Joris ontving, heeft hij onder de armen verdeeld. Dat de vrome ridder uiteindelijk niet trouwt met de prinses, is ook logisch: heilige mensen trouwen niet.
Sint Joris/George is de beschermheilige van veel dorpen en steden geworden, en zelfs van een heel land als Groot-Brittanië. Dat hij ook de beschermheilige van Ridderkerk is geworden, is ook niet zo verwonderlijk: ridder... kerk... Joris was de beroemdste ridder die het geloof van de christelijke kerk heeft verdedigd tegen de draak of duivel.
Zie onder Beeld voor een tekening.
Naam Overig in Tekst
Tarentéche   
Joris   
Christus   
Katholiek   
Naam Locatie in Tekst
Eersel   
Haaren   
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20
