KUYP011 - Het blinde dochterke van Dirck Dirck

Rond Ravenstein riekt de zomer naar lindebloei en haakt de herfst strakke nevels aan het hout, die uitwaaien boven de polderige Peel, waar Dirck Dirck vandaan was mee zijn twaalf jongens en durskes. Hij huisde onder plaggen halvewege den grond en stak overdag zwaren leem. 's Avonds blonk zijnen knevel van een stukske spek en 's nachts had hij veel te stellen mee zijn jongste wicht, dat ieder jaar mee 'n ander wisselde. Toen het vijfde tusschen de schaapswol in den aardappeltimmes lag, stierf zijn vrouw aan miserie en pleuris. Anderhalf jaar lang stak hij leem mee zijn gezicht naar de toren van Uden, bezijden het kerkhof, tot hij 'nen dag in 't vroegjaar de weduwe Hannemie zag sjouwen mee haar vier durskes op den kruiwagen. "Dirck, riep ze, ik zou er nog wel vijf bij kunnen varen!" "Dat zullen we samen tegen den pastoor zeggen!" dacht de weduwman, en als hij ordentelijk weer getrouwd was, wierd de aardappeltimmes nog drie keeren gevuld mee wol.

Toen de plaggenhut van Dirck Dirck lijk eenen biekorf gonsde van het leven, gebeurde het dat Hannemie een gezicht te kort kwam om op de gedragingen te letten van de trossel kinderen. Zoo kreeg 't Marijke in haar vijfde jaar iets aan haar oogen, waardoor ze van eenen kant niets meer zien kon, terwijl haar ander oog overal door schemer keek. Te voet, neven haren vader toog ze naar den Bosch tot eenen zeer geleerden oculist, die bevond hoe het een oog misschien te verbeteren was, doch het ander verloren bleek. Doch hopende ging de vader naar Alheer van Gestel in Rooy. "Ik kan U wel een ducaton of drie uit den zak lokken", sprak deze, "doch uw kind is niet te helpen!" En Joannes Verschuijl, pastoor in Best, die als zevende zoon zijner ouders, volgens de meening dier dagen onfeilbare remedie's kende tegen alle kwalen, legde de negendaagsche boetgebeden op, welke echter in geenen deele het gezicht van Marijke verbeterden. Toen dacht Hannemie aan de Mirakels van Uden en hetgeen verteld wierd over O. L. Vrouw, wier beeltenis eeuwen geleden gevonden wierd aan eenen breeden lindeboom. Op den 21sten Augustus 1695, zeggen de akten, 's Zondags na Onze Lieve Vrouwe Hemelvaart, woonde zij mee Marijke de Vespers bij in de Mariakapel en beloofde dat zij het tegen iedereen in de Peel zou gaan vertellen als Marijke haar gezicht terugkeer. Hannemie kon niets voor den offerblok missen, maar zei tegen Ons Heer dat ze haar eigen heel en gansch afstond aan twaalf jongens en durskes, en aan haren Dirck die in den leemkuil stond. Ze zei zoo van allerhande, en dat ze altijd content zou blijven in alle miserie, als 't Marijke maar genezen mocht. Ai, ziet!.... toen ze mee droomoogen vandaan opstond en tegen haar durske zei: "Kom jonk, ga de mee....", toen ze dacht: "het zal ons niet zalig zijn!" en het beeld groette, mee: "Ge kunt al wat ge wilt, waarom doe de 't nie?".... ai!, toen riep Marijke: "Moeder, de zon schijnt in mijn oogen!" Hannemie viel vlak voorover en begon zoo hard te bidden, dat de kapel vol menschen liep.... Veertig jaren later droegen zeven Kruisheeren Hannemie en Dirck Dirck tesamen naar het kerkhof. De een was gestorven omdat zij den andere zag doodgaan. Achter de zeven Kruisheeren, de zeven zonen van den leemsteker, liep Marijke mee haar vier gezusters. Zij was getroouwd mee 'nen kosterszoon. In 't gezicht van 't graf hebben ze allegaar beloofd Maria's mildheid tot hunnen dood toe te belijden tegen iedereen en in al hun gedragingen. Hoe de Kruisheeren deez' belofte hebben gehouden kunt ge zien aan de schoon kapel nog op den dag van vandaag, en wat Marijke heeft versproken zegt in het land van Ravenstein voor Maria's beeltenis het heele volk na: "Ai ziet, de zon schijnt in onz' oogen!"

SINLEG 0145 - Das Bild spricht: a) grüsst Heiligen, b) ermahnt Nonne.    SINLEG 0145 - Das Bild spricht: a) grüsst Heiligen, b) ermahnt Nonne.   

Dirck Dirck is weduwnaar en trouwt met Hannemie. Marijke een van de dochters, krijgt op vijfjarige leeftijd iets aan haar ogen en kan daardoor bijna niets meer zien. Ondanks de bezoeken aan de pastoor en een oculist geneest ze niet en daarom gaat Hannemie met Marijke naar het beeld van Maria en bidt daar voor haar dochter. Niet veel later ziet het meisje de zon in haar ogen schijnen en is ze genezen. Vele jaren later sterven Dirck Dirck en Hannemie, maar hun kinderen zorgen ervoor dat ze Maria's mildheid blijven belijden.

Jehan Kuypers, Lieve Vrouwkes van Brabant of Eenen krans van Maria-legenden. Maastricht [etc.], 1938. p. 85-91

April 1938

Onder beeld staat een beeltenis van het Mariabeeld.

Das Bild spricht: a) grüsst Heiligen, b) ermahnt Nonne.

Peel    Peel   

Dirck Dirck    Dirck Dirck   

Hannemie    Hannemie   

Dirck    Dirck   

Marijke    Marijke   

Alheer van Gestel    Alheer van Gestel   

Joannes Verschuijl    Joannes Verschuijl   

Augustus    Augustus   

Onze Lieve Vrouwe    Onze Lieve Vrouwe   

Hemelvaart    Hemelvaart   

Vesper    Vesper   

Mariakapel    Mariakapel   

Ons Heer    Ons Heer   

Maria    Maria   

Kruisheer    Kruisheer   

Ravenstein    Ravenstein   

Uden    Uden   

Den Bosch    Den Bosch   

Rooy    Rooy   

Best    Best   

2013-03-01 14:46:20