COHEN035 - Het ontstaan der namen van verschillende Hollandsche plaatsen. Haarlem met de Bakenessergracht, Deventer, Markeloo, Zandeweer, Domburg,

Het ontstaan der Namen van verschillende Hollandsche plaatsen. Haarlem
met de Bakenessergracht, Deventer, Markeloo, Zandeweer, Domburg

In oude tijden--'t is algemeen bekend--werden Holland en Friesland
door reuzen bewoond. Onder dezen had er een, Lem genaamd, te Leiden
zijne woonplaats. Deze kreeg van eene reuzin eenen zoon, dien hij
mede Lem noemde, en die daarom gewoonlijk Lem de Tweede heet. Toen de
knaap volwassen en ridder geworden was, stichtte hij in de nabijheid
van Leiden eene stad en noemde deze naar zichzelven Haarlem (Heer Lem).

In dien tijd was het tegenwoordige Haarlemmerhout aan Bacchus gewijd,
die daar een' schoonen tempel had. Hiernaar heet nog heden eene
gracht in de nabijheid van Haarlem Bakenessergracht en eene kerk
Bakenesserkerk,

De Chatten of Hessen hadden voor vele jaren hun vaderland verlaten,
en waren onder hun hoofd en leidsman Bato in de Betuwe aangeland,
waar zij hun woonstede hebben gevonden. Een ander deel van dien stam
trok echter Noordwaarts en kwam _op avontuur_ aan in een plaats,
gunstig aan een rivier gelegen.

"Hoe zullen wij de stad noemen?" vroeg de eene Hes den anderen Hes.

Goede raad was niet goedkoop.

Eindelijk vond een der wijsten hunner bij ingeving den knapsten raad.

"Dat is te zeggen ...." zoo sprak hij met verstandig beleid, "we hebben
dit bij avontuur gevonden. Laten wij de stad dus D'avontuer noemen."

Zijn voorstel vond bijval. Hij werd op een schild geheven.

Sinds dien heet de vermaarde koekstad Davontur of Deventer!

Met Zandeweer vallen we in de moderne historie.

Een paar inwoners van 't Zandt waren aan 't kuieren op een kronkelweg,
en bij iedere kronkeling zagen zij een toren, precies gelijkend op
zijn collega in hun geboortedorp. Telkens, wanneer ze den toren weder
bemerkten, riepen zij beiden in koor:

"Daar heb je 't Zandt-al-weer. Daar heb je 't Zandtal-weer."

Sinds dien heet Zandeweer: Zandeweer.

Met Domburg draagt het zich heel anders toe.

Terwijl eenige timmerlieden bezig waren een balk in de kerk aan te
brengen, gelukte het hun niet, dezen op haar plaats te schuiven. Toen
kwam een vogel binnengevlogen, die de juiste richting aangaf.

Toen zeiden de timmerlieden tot elkander:

"Wat zijn wij toch _domme burgers?_"

Dat is de oorsprong van den naam: Domburg.

Op de Hulpe of Helpe in Overijsel stond een Mariabeeld, dat allerlei
wonderen verrichtte. Daarom heet de plaats mirakel-loo, waarvan later
Markeloo is afgeleid.

TM 2601 - Hoe het dorp (de stad, heuvel, straat, een plek of het stuk land) aan z'n naam is gekomen    TM 2601 - Hoe het dorp (de stad, heuvel, straat, een plek of het stuk land) aan z'n naam is gekomen   

In Holland en Friesland woonden vroeger reuzen. Lem in Leiden kreeg een zoon die Lem de Tweede werd genoemd. deze zoon stichtte een nieuwe stad, die hij naar zichzelf noemde, Haarlem (Heer Lem).
Het tegenwoordige Haarlemmerhout was aan Bacchus gewijd. Een gracht heet nog Bakenessergracht, een kerk Bakenesserkerk.
De Chatten en de Hessen waren onder Bato in de Betuwe beland. Een deel van de Hessen trok naar het noorden en kwam 'op avontuur' aan in een plaats langs een rivier. Na lang en wijs beraad werd de stad D'avontuer genoemd. Sindsdien heet de stad Davontuur of Deventer.
Een paar inwonders van 't Zandt wandelden over een kronkelweg, waarbij ze bij ieder kronkeling een toren zagen die precies leek op de toren in hun geboortedorp. Ze riepen dan steeds: “Daar heb je 't Zandt-al-weer.” Vanaf die tijd heet Zandeweer Zandeweer.
Domburg heeft zijn naam te danken aan timmerlieden die een balk niet op z'n plaats kregen. Een vogel die naar binnen vloog gaf de juiste richting aan. Timmerlieden riepen:" wat zijn we ook een 'domme burgers'".
Op de Hulpe/Helpe in Overijsel stond een Mariabeeld dat alllerlei wonderen verrichtte. Die plaats heet mirakel-loo, waarvan later Markeloo is afgeleid.

Cohen, Josef. Nederlandsche Sagen en Legenden. Zutphen, 1918. p.208

1918

HET ONTSTAANDER NAMEN VAN VERSCHILLENDE HOLLANDSCHE PLAATSEN. Haarlem met de Bakenessergracht, Deventer, Markeloo, Zandeweer, Domburg
(blz. 208-210). Evenals "Hoe Eenrum, Mensingeweer, Obergum en Winsum
een naam kregen" een uiting van den volkshumor.
Opmerkingen overgenomen uit: Cohen, Josef. Nederlandsche Sagen en Legenden. Zutphen, 1918.

Hoe het dorp (de stad, heuvel, het stuk land) aan z'n naam is gekomen

Zandeweer    Zandeweer   

Lem de Tweede    Lem de Tweede   

Bacchus    Bacchus   

Chatten    Chatten   

D'avontuer    D'avontuer   

Davontuur    Davontuur   

't Zandt    't Zandt   

Overijsel    Overijsel   

Mariabeeld    Mariabeeld   

Mirakel-loo    Mirakel-loo   

Haarlem    Haarlem   

Bakenessergracht    Bakenessergracht   

Bakenesserkerk    Bakenesserkerk   

Deventer    Deventer   

Markelo(o)    Markelo(o)   

Domburg    Domburg   

Holland    Holland   

Friesland    Friesland   

Lem    Lem   

Leiden    Leiden   

Haarlemmerhout    Haarlemmerhout   

Bakenesserkerk    Bakenesserkerk   

Hessen    Hessen   

Bato    Bato   

Hulpe    Hulpe   

Helpe    Helpe   

Betuwe    Betuwe   

2013-03-01 14:46:20