Gelre015

In de tijd dat Karel de Kale (823-877) keizer was, woonde in Pont, een klein plaatsje tussen Stralen en Xanten, een graaf met 2 zoons, Wichard en Lupold. Op zich niets bijzonders en zij zouden dan ook nooit bekend zijn geworden zijn als in de moerassige omgeving niet een grote rode draak rond zwierf, die iedereen angst aanjoeg. Dit ondier had de gewoonte om onder een mispelboom zijn slechte daden uit te broeden. En als hij dan tot actie overging stootte hij giftige dampen uit onder het geschreeuw van: Gelre, Gelre… De bewoners vluchtten dan naar de bossen en andere veiliger oorden. Het gebied rondom Pont begon verlaten en gevaarlijk te worden. Dat zinde de gebroeders Wichard en Lupold niet. Ze waren niet voor een kleintje vervaard en trokken ten strijde tegen het monster. Om niet bedwelmd te raken door de giftige dampen, stopten ze voor ze tot de aanval overgingen hun neusgaten dicht. Het gevecht was verschrikkelijk. Met het zwaard konden ze niets uitrichten, omdat de slagen gewoon afketsten tegen het pantser. Toch gelukte het één der broeders om met een dolk tussen de schubben door het hart te raken. De draak draaide zich nog éénmaal om en brulde: Gelre, Gelre, Gelre, en viel dood neer. De bevolking was zo dankbaar, dat ze de gebroeders als Heren over hun gebied uitriepen. Met hulp van hun vader bouwden ze op de plaats waar de draak was gedood een burcht en noemden deze “Gelre”. Om de burcht ontstond later het stadje Gelder.
Na de dood van Lupold werd Wichard alleen Heer van Gelder. Na het overlijden van zijn vader kreeg hij ook het aangrenzende gebied erbij en werd hij tot graaf uitgeroepen. Het wapen van de nieuwe graaf bestond uit 3 mispelbloemen op een gouden veld. Pas omstreeks 1230 verschijnt de leeuw ten tonele en na 1371 in de tijd van Reinald IV worden de wapens van Gelder en Gulik onder het Gelders helmteken geplaatst. Aangenomen mag worden dat de leeuw niet een soort reïncarnatie is van de draak, maar veeleer een nieuw element in het wapen dat door de kruisridders is geïmporteerd.
Als stichtingsdatum voor de burcht Gelder wordt het jaar 878 aangehouden. Deze precieze jaaraanduiding lijkt erg vreemd, te meer omdat er weinig over in de kronieken wordt vermeld. Maar straks daarover meer. Andere ongeveer gelijkluidende sagen verhalen over Wichard die alleen ten strijde trekt om daarna de hand van Margaretha van Hamaland te vragen, die hem dan ook niet meer geweigerd kan worden.

TM 3113 - De draak van Gelre    TM 3113 - De draak van Gelre   

In de moerassige omgeving van het plaatsje Pont waart ten tijde van de regeerperiode van Keizer de Kale (grofweg halverwege de negende eeuw na Christus) een afschuwelijke draak rond. De bewoners vluchten voor dit monster en de zonen van de graaf van Pont, Wichard en Lupold, besluiten iets aan deze onhoudbare te doen. Ze trekken ten strijde tegen de draak en ze weten het beest te verslaan. Vlak voor zijn dood schreeuwt het monster: "Gelre, Gelre, Gelre." Het dolgelukkige volk kiest de mannen als hun heren. Zij bouwen een kasteel op de plek waar zij hun heldendaad verricht hebben en noemen het "Gelre". Daaromheen ontstaat een stadje, dat Gelder gedoopt wordt. Na de dood van Lupold blijft Wichard als heer over.

J. de Gelder, De draak van Gelre. In: Tijdschrift van de oudheidkundige kring 'Deutekom' en de oudheidkundige vereniging 'Salehem', 27 (1983), p. 5-7.

1983

De draak van Gelre

Karel de Kale    Karel de Kale   

Stralen    Stralen   

Wichard    Wichard   

Lupold    Lupold   

Gelre    Gelre   

Reinald IV    Reinald IV   

Margaretha    Margaretha   

Hameland    Hameland   

Pont    Pont   

Xanten    Xanten   

Gelderland    Gelderland   

Gelder    Gelder   

Geldern    Geldern   

Gulik    Gulik   

2013-03-01 14:46:20