Hoofdtekst
Het was een rijck man, die veel scape hadde. Ende hi hadde enen herde, die heylich ende devoet was; al moest hij op den velt sijn, sijn herte was nochtan altoes inder kerken, alsoe langhe alsmen misse dede. Ende sijns meesters herte was altoes bi sinen scapen opten velde. Ende het gheviel op een tijt, alsoet God woude, dat dese rijke man stont inder kercke, seere besorcht om sijn goet. Ende doent volluydt was te missen, soe sach hi dat sijn herde quam ghegaen in die kerke ende bleef daer die misse al wt hoorende. Doen die rijke man dat sach, soe wert hi zeere gram op sinen herde, want hij was in grooten anxte om sijnre scapen wille, oftsi die wolven yet hadden moghen verbiten. Hij dachte dat hine soude aenverden ende zeere verspreken, om dat hij sijn beesten alleene liet gaen inden velde. Ende doen die leste benedictie vander missen ghegheven was, soe en sach hi sinen herde niet meer. Doen dachte hij dat hij woude gaen tot sinen herde. Mer nochtan soe verbeyde hij, ende meynde, hi soude sien wat hi des anderen daechs doen soude, ende waert dat hi dan te missen quame, soe soude hine aenverden, ende hem vraeghen waer omme hi ter kerken quame. Des anderen dachs doent volluyt was te missen, soe was die herde weder daer als te voren. Ende ter lester benedictie soe was hi weder verloren. Dese rijke man quam thuys, ende hi beval een van sinen cnapen, dat hine wachten soude. Dese cnape ghinc opt velt, doent volluyde te missen, ende hi sach dat dese zaleghe herde altijt stont bi sine scape. Mer hi sach dat hi dickwijle cnyelde ende sijn handen te gader leyde, ende sijn oghen opsloech te hemel wert. Dese knecht quam te huys wert, ende seyde sinen meester wes hi ghesien ende ghehoert hadde. Die rijke man, doen hi dat hoorde, seyde hi dat al gheloghen was, want hij hadden inder kerken ghesien misse hooren. Doen ghinc die rike man, ende wachten selve al heymelijc achter een haghe. Ende hi sachene oeck alsoe beden als sijn cnape ghedaen hadde. Hij sach oec dat een clercksken, dat was sijn sone, den herde die paesche brachte. Doen die man dat sach, soe verwonderde hi hem hier af alte zeere ende ghinc thuys waert. Hij vraeghde sinen sone waer hij sinen herde die paysche gedraghen hadde. Dat kint antwoorde: ,,lc sach hem inder kerken, ende daer gavic hem die pays. Ende te selven littekene gaf hi mij enen appel, ende siet, dit is hij". Die vader seyde: ,,Ic sach u opt velt den herde die pays bringhen". Dat kint seyde, dat hi noyt opt velt gheweest en hadde. Die rike man dachte dat niet waer en was, want hi hadde selve ghesien met sinen oghen dat hi opt velt gheweest hadde, soe hem dochte. Dese man as zeer ghestoert, ende ghinc te sinen herde waert, ende vraeghde hem waer omme dat hi sinen beesten alleen liet staen opt velt, ende quam misse hooren in die kerke. Die goede herde antwoorde ende seyde: ,,Ic en pleghe gheen tijt vanden velde te gane". Doen seyde die man, hi dede, oft hi daet met toveriën. Die herde antwoorde oetmoedichlijc ende seyde: ,Die here weet alle dinck, ende ic en hebs niet ghedaen. Maar ic bidde mijnen here ghenade, ende dat hi over mij erme sundare ontfermen wille. Ende alsoe offeric minen here minen God mijn herte ende mijn ziele ende alle mijn sinnen, als men die misse doet, want ic hebbe begherte ende mynne hider kerken te gane ende die misse te hooren. Die rike man seyde: ,,Dit is alzoo waer, als dat mijn scape wolve sijn". Ende ter stont mettien woorden, soe werden die scapen allegader wolven, ende quamen vriendelijc toten herde, ende waren hem onderdanich als lammeren. Mer si keerden weder omme met grooter wreetheit, ende wouden den rijken man verbijten. Doen viel die herde op sijn knyen ende bat onsen lieven here dat die wolve weder scape werden moesten. Ende God verhoorde sijn bede, ende het werden weder scapen, alsoe si te voren waren. Doen die rijke man dit sach, soe werd hi rou hebbende, ende viel op sijn knyen voer den herde ende seyde: ,,O heylich man, bidt Gode over mij sundare, want ic ben onwerdich dijn meester te sine, mer mij behoort bat toe dijn knecht te wesene. Aldus soe waert die rijke man bekeert, ende leefde wel. Ende si quamen beyde ten ewighen levene. Amen.
Beschrijving
Een rijk man met een grote kudde is veel in de kerk, maar in gedachte bij zijn schapen. Zijn herder moet vanwege zijn werk bij de kudde blijven en kan zelden in de kerk komen, terwijl zijn hart juist veel bij de kerk is. Als de herder op een dag toch de kerk in komt, en zijn meester ziet dat, wordt deze kwaad, bezorgd als hij is om zijn schapen. Hij laat een van zijn knapen de volgende dag bij de kudde zitten, om te zien wat de herder doet. De knecht vertelt echter dat de herder de hele dag bij de schapen is gebleven; slechts af en toe bad hij tot de hemel. De rijke man denkt dat de knecht liegt, want hij zelf heeft de herder die dag in de kerk gezien. De volgende dag verbergt de rijke man zich op het veld en ziet dat een geestelijke -zijn eigen zoon- naar het veld komt en zijn herder een hostie toedient. Maar zijn zoon zegt dat hij in de kerk geweest is, waar hij de herder een hostie gaf. De herder zelf zegt weer dat hij nooit bij de schapen weggaat: hij wil alleen heel graag naar de kerk en daarom bidt hij op het veld. Als de rijke man, ongelovig, zegt: "dat is net zo waar als dat mijn schapen wolven zijn," veranderen de schapen plotseling in wolven. De herder bidt dat de wolven weer schapen worden. Dat gebeurt en de rijk man smeekt om vergiffenis.
Bron
De Vooys, C.G.N., Middelnederlandse stichtelijke exempelen, Zwolle, 1953 pagina 85-86
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20