LAAN046 - De slaang om d'aarm

De slaang om d'aarm

In 1647 kocht Adriaan Geerts Wildervank van 't kerspel Zuidbroek de uitgestrekte hoogveengronden, waarop tegenwoordig Muntendam, Veendam en Wildervank liggen. Hij bouwde zich zelf een huis in Beneden Wildervank, zo als Veendam eerst heette en vatte de ontginning met grote kracht aan. Hij liet daartoe het Ooster- en Westerdiep graven tot Bareveld aan de Semslinie, de scheiding van Drente en de grens van zijn gebied. Zijn vrouw Margaretha stond hem bij zijn moeilike taak trouw en moedig ter zijde. Ook haar werk was niet gemakkelik, en haar naam verdient in de geschiedenis der Veenkoloniën met onderscheiding genoemd te worden.
De eindeloze heidevelden, die toen het veen bedekten, waren zo goed als onbevolkt. De koloniën, die bij de ontginning ontstonden en zich naderhand tot zo grote bloei ontwikkelden, zijn een nieuwe wereld, maar uit de aard der zaak heel arm aan overleveringen.
De aardigste er van is verbonden aan Margaretha Wildervank. 't Berijmd verhaal, door K. Hazewinkel, is opgenomen in de grote verzameling 'Van de Schelde tot de Weichsel' I, 687.

't Was op 'n mooie dag in 't midden van de zummer;
't Was Zundagmörgen, moar gain klòkke
Ruip de lu om op te goan, en 't Woord
Te heuren in de ain òf aander kerke.

Doar komt 'n vrauw over de haaide.

Al mennegmoal het ze op de haaide kuierd,
En laange tòchten het ze doan,

mor nou is 't net, òf de loop heur stoerder vaalt
as aans; muide gaait ze zitten; even liggen te sloapen,
dat zol heuren goud doun.
Hou laank ze zo in de zunnege haaide legen het,
dat wos ze zulf nait. Mor op ainmoal wòrdt ze wakker:
'n slaang kronkelt om heur blode aarm; 'n adder!
Dodelk verschikt wòrdt ze; 't kon heur leste uur
gaauw wezen! Stòkstief blift ze zitten, en dat was heur behòld.
Ze belooft veur Gòd 'n kerk te baauwen, as ze in 't levent blieven mog. De slaang kropt weg, zo as e komen is. Zai het woord hòlden; op 't aigenste stee, doar ze van adder verlöst is, is de eerste kerk van de Wildervank baauwd.
En dou loater heur tied komen is, dou hebben ze de slaang oetbeeld op heur grafzaark, wat nòg aal doagen te zien is. De Veendammers wollen der ook wat van hebben: dij hebben nou de slaang in heur woapen.

SINSAG 1256 - Schatten zeigt Schatz: begraben im Schatten des Turms (Kirche, Bild).    SINSAG 1256 - Schatten zeigt Schatz: begraben im Schatten des Turms (Kirche, Bild).   

Een vrouw rust uit van een wandeling en een adder kruipt op haar arm. Ze belooft God een kerk te bouwen, als ze het overleeft. Ze bouwt de kerk op diezelfde plek.

Laan, K. ter. Groninger overleveringen. Zutphen, 1930. p. 130

1930

Schatten zeigt Schatz: begraben im Schatten des Turms (Kirche, Bild).

Adriaan Geerts Wildervank    Adriaan Geerts Wildervank   

Zuidbroek    Zuidbroek   

Beneden-Wildervank    Beneden-Wildervank   

Westerdiep    Westerdiep   

Margaretha Wildervank    Margaretha Wildervank   

Hazewinkel    Hazewinkel   

Van de Schelde tot de Weichsel    Van de Schelde tot de Weichsel   

God.    God.   

Muntendam    Muntendam   

Veendam    Veendam   

Wildervank    Wildervank   

Oosterdiep    Oosterdiep   

2013-03-01 14:46:20