Hoofdtekst
GODESLAS.
Oliverus, de Keulsche scholaster, had in 1198 den eersten kruistocht gepreekt te Maastricht. De ouden van dagen en de zieken werden van de reis naar het Heilig Land ontheven, indien zij een zekere belasting, vastgesteld naar de schatting van ieders vermogen, betaalden. Deze gelden waren bestemd om hen, die den grooten tocht gingen doen, te steunen. Oliverus moedigde de geloovigen verder aan, door rijke giften te voorzien in de kosten, die de minvermogenden zouden maken op de verre reis. Onder die ouden van dagen was er ook een vrekkige molenaar, Godeslas van den Zwarten Molen geheeten, Hoewel hij zonder bezwaar veertig mark zilver had kunnen opbrengen, had hij er zich met vijf mark van afgemaakt. Hij hield dit niet voor zich, maar pochte er tegenover anderen op, dat hij den schatheffer zoo had beetgenomen. Op zekeren avond had hij in de herberg de pelgrims naar het Heilig Land bespot en uitgemaakt voor dwazen, die hun leven waagden op zee, terwiji hij met evenveel verdiensten lekker thuisbleef. Toen hij weer thuis was en zich te bed had gelegd, hoorde hij, dat zijn molen begon te bewegen. Het water bruiste en klotste over de raderen, de assen steenden en kraakten en de steenen liepen knarsend rond met een vaart, als er nooit werd gehoord. Hij riep zijn knecht en beval hem te gaan zien, wie den molen in beweging had gebracht. De knecht ging en keerde sidderend terug. Hij kon bijna geen woord uiten.
"Al sloeg men mij dood, ik ging niet meer terug kijken", zeide hij.
"En al was het de duivel zelf", verzekerde de molenaar, ,dan houdt mij dat niet terug, te gaan zien!"
Hij kroop uit het bed, kleedde zich aan en ging. Toen hij de deur van den molen opende en binnentrad, zag hij er een Moor met twee zwarte paarden en kleine zwarte wezens, die zijn vijf mark zilvers onder de pletterende molensteenen stieten. "Stijg op," beval de Moor, "maar trek eerst uw buis uit!"
Op het buis stond een kruis geborduurd. Godeslas, niet verlicht door een goeden geest, dacht er niet aan, dat dit kruis hem kon redden. Hij trok zijn buis uit, maar toen greep de Moor hem aan en smakte hem op het paard. Hij zelf besteeg het andere en toen begonnen de dieren den afstand te verslinden tusschen de aarde en de hel.
Daar toonde de Moor den molenaar een gloeienden stoel en zeide: "Ga nu naar huis. Binnen drie dagen sterft gij en in dezen stoel zult gij voor eeuwig uw spot en uw gierigheid boeten."
Toen reed de duivel hem weer naar zijn molen terug. 's Morgens vond de vrouw haar man halfdood voor den molen liggen. Hij gebaarde zich als een bezetene en vertelde maar van duivels, zwarte paarden en gloeiende stoelen. Geestelijke hulp kon niet meer baten. De pastoor kwam vergeefs. Op den derden dag na zijn helletocht stierf Godeslas, zonder nog tot bezinning te zijn gekomen.
Oliverus, de Keulsche scholaster, had in 1198 den eersten kruistocht gepreekt te Maastricht. De ouden van dagen en de zieken werden van de reis naar het Heilig Land ontheven, indien zij een zekere belasting, vastgesteld naar de schatting van ieders vermogen, betaalden. Deze gelden waren bestemd om hen, die den grooten tocht gingen doen, te steunen. Oliverus moedigde de geloovigen verder aan, door rijke giften te voorzien in de kosten, die de minvermogenden zouden maken op de verre reis. Onder die ouden van dagen was er ook een vrekkige molenaar, Godeslas van den Zwarten Molen geheeten, Hoewel hij zonder bezwaar veertig mark zilver had kunnen opbrengen, had hij er zich met vijf mark van afgemaakt. Hij hield dit niet voor zich, maar pochte er tegenover anderen op, dat hij den schatheffer zoo had beetgenomen. Op zekeren avond had hij in de herberg de pelgrims naar het Heilig Land bespot en uitgemaakt voor dwazen, die hun leven waagden op zee, terwiji hij met evenveel verdiensten lekker thuisbleef. Toen hij weer thuis was en zich te bed had gelegd, hoorde hij, dat zijn molen begon te bewegen. Het water bruiste en klotste over de raderen, de assen steenden en kraakten en de steenen liepen knarsend rond met een vaart, als er nooit werd gehoord. Hij riep zijn knecht en beval hem te gaan zien, wie den molen in beweging had gebracht. De knecht ging en keerde sidderend terug. Hij kon bijna geen woord uiten.
"Al sloeg men mij dood, ik ging niet meer terug kijken", zeide hij.
"En al was het de duivel zelf", verzekerde de molenaar, ,dan houdt mij dat niet terug, te gaan zien!"
Hij kroop uit het bed, kleedde zich aan en ging. Toen hij de deur van den molen opende en binnentrad, zag hij er een Moor met twee zwarte paarden en kleine zwarte wezens, die zijn vijf mark zilvers onder de pletterende molensteenen stieten. "Stijg op," beval de Moor, "maar trek eerst uw buis uit!"
Op het buis stond een kruis geborduurd. Godeslas, niet verlicht door een goeden geest, dacht er niet aan, dat dit kruis hem kon redden. Hij trok zijn buis uit, maar toen greep de Moor hem aan en smakte hem op het paard. Hij zelf besteeg het andere en toen begonnen de dieren den afstand te verslinden tusschen de aarde en de hel.
Daar toonde de Moor den molenaar een gloeienden stoel en zeide: "Ga nu naar huis. Binnen drie dagen sterft gij en in dezen stoel zult gij voor eeuwig uw spot en uw gierigheid boeten."
Toen reed de duivel hem weer naar zijn molen terug. 's Morgens vond de vrouw haar man halfdood voor den molen liggen. Hij gebaarde zich als een bezetene en vertelde maar van duivels, zwarte paarden en gloeiende stoelen. Geestelijke hulp kon niet meer baten. De pastoor kwam vergeefs. Op den derden dag na zijn helletocht stierf Godeslas, zonder nog tot bezinning te zijn gekomen.
Onderwerp
SINSAG 0918 - Teufel führt Sünder mit. 
SINSAG 0918 - Teufel führt Sünder mit. 
Beschrijving
De molenaar Godeslag van de Zwarte Molen weigert om mee op kruistocht te gaan, eveneens als hij weigert om veertig mark te betalen aan de minvermogenden die wel gaan en veel kosten maken. Hij betaalt stiekem maar vijf mark en spot met de pelgrims, die op de gevaarlijke tocht moeten terwijl hij comfortabel thuis zit. 's Nachts begint ineens zijn molen te bewegen. Zijn knecht beweert de duivel te hebben gezien. Godeslag gaat zelf kijken en ziet de duivel, die zijn vijf mark onder de molensteen verplettert en hem vervolgens op een zwart paard meeneemt naar de hel, waar een gloeiende stoel voor hem klaar staat. De duivel zegt dat hij over drie dagen zal sterven. De volgende dag vindt Godeslags vrouw haar man halfdood voor de molen. Geestelijke hulp kwam te laat: Godeslag stierf zonder tot bezinning te zijn gekomen.
Bron
Kemp, Pierre. Limburgs Sagenboek. Gebrs van Aelst. Maastricht, 1925.
Commentaar
1925
Dit verhaal is te vinden in het hoofdstuk 'Duivelssagen'.
Teufel führt Sünder mit
Naam Overig in Tekst
Oliverus
Oliverus
Keuls
Keuls
Godeslag
Godeslag
Zwarte Molen
Zwarte Molen
Duivel
Duivel
Naam Locatie in Tekst
Keulen
Keulen
Maastricht
Maastricht
Heilige Land
Heilige Land
Moor
Moor
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20