Hoofdtekst
De Efteling in Kaatsheuvel gaat nog een stap verder met het toeeigenen van een verhaal. In de 18e eeuw maakte de roversbende der bokkenrijders het gebied rondom Maastricht, Aken, Gulik en Roermond, de Belgische Kempen (in Postel), en delen van Duitsland, onveilig. 'Hugo van den Loonsche Duynen', hoofdman van de bokkenrijders, vertelt in de 'madhouse'-attractie Villa Volta de toehoorder over de 'vervloekte avond op de Belgische Kempen' waar hij en zijn mannen de Abdij van Postel plunderen. Hugo zal geen rust vinden tot 'een edel mens met het reine geweten van een pasgeboren kind uw woonstede zal betreden.'
Het attractiepark De Efteling voegt nieuwe, bestaande sagenmotieven toe aan het verhaal van de bokkenrijders en situeert een deel van het verhaal in de 'Loonse Duinen'.
Ten eerste wordt een huis in Loon op Zand als behekst huis of spookhuis gezien. Verhalen over spookhuizen, die worden geteisterd door geesten en contact opnemen met bewoners, zijn van alle tijden en in allerlei plaatsen in Nederland bekend, maar ook in de rest van de wereld.
Ten tweede wordt het motief aangehaald van een persoon die door oneerbiedig gedrag (tegen God) veroordeeld wordt tot een eeuwige straf. Dit motief is onder meer bekend in het verhaal van de Wilde Jacht (een man die op zondag/Pinksteren/Pasen op jacht gaat, moet als straf voor eeuwig jagen), de sage van de Vliegende Hollander, en, in het verlengde hiervan, de recente film 'Pirates of the Caribbean'.
Ten derde wordt een Limburgse volksverhaal van 'de schoone witte dame' gebruikt, een verschijning die in het Efteling-verhaal Hugo vervloekt.[x1]
In de Efteling-attractie worden deze drie motieven toegevoegd aan de (bekende) sage van de bokkenrijders.
De Loonse en Drunense Duinen en De Efteling (Kaatsheuvel) vallen samen onder de gemeente Loon op Zand, en het (nieuwe) volksverhaal wordt hiermee gekoppeld aan de Efteling-omgeving.
Nu is het zo dat er volksverhalen van roversbenden rondom Kaatsheuvel werden verteld [x2], maar over (verhalen over) bokkenrijders in deze regio wordt met geen woord gerept in de mondelinge volksoverlevering.
Dat het verhaal recentelijk voortleeft en aan Loon op Zand gekoppeld wordt blijkt uit internetreacties ('De Loonse Duinen, dat ken ik alleen van Villa Volta uit de Efteling..... Van Hugo van de bokkenrijders..")[x3] en aan een scoutingskamp waarbij 'Hugo van de Loonse Duinen' in Loon op Zand geholpen moet worden om zijn spullen terug te vinden. [x4]
[x1] De schoone witte dame, een Bokkenrijderssage van den Leenderberg/ Gerard Lemmens (1925)
[x2] Kooplui, kermisklanten en andere woonwagenbewoners / J.C.A.M. Cottaar [1996], p. 40.
[x3] Sunny uit Almere (34 jaar) http://www.walkers4walkers.nl/phpBB/viewtopic.php?p=43362&sid=aea6aa50dee4099f27df58583a2282cc
[x4] Annelies Roelants over het Gidsen Zomerkamp (Scouting Rijsbergen) http://www.scoutingrijsbergen.nl/content/view/29/36/
Onderwerp
SINSAG 0450 - Andere Tote spuken.   
Beschrijving
Bron
Commentaar
Naam Overig in Tekst
Hugo   
Hugo van de Loonse Duinen   
Loonse Duinen   
Hugo van den Loonsche Duynen   
Postel   
Villa Volta   
Pasen   
Pirates of the Caribbean   
Vliegende Hollander   
Wilde Jacht   
Pinksteren   
Schoone Witte Dame   
Villa Volta   
Naam Locatie in Tekst
Efteling   
Kaatsheuvel   
Loon   
Maastricht   
Aken   
Gulik   
Roermond   
Kempen   
België   
Duitsland   
Loon op Zand   
Limburg   
Drunen   
Drunense Duinen   
