Hoofdtekst
Dit komt op 't zelfde neêr en is gedeeltelijk reeds in 't vorige [6.3.] opgenomen. Eene confessie echter verdient in haar geheel te worden medegedeeld.
(Buiten torture gedane) Confessie van Anna, Peter Chelen weduwe, Asten.
Omtrent twee jar geleden, dat hare dochter ende zij saten en sponnen ende Anna seyde tot haer: wy syn seer benaut, wan sullen wy daer deur commen? doen seyde haer dochter: en laet ons geen quade dingen doen, wy sullen daer wel deur commen; ende Anna ginck te bed. Doen bleef haer dochter sitten spinnen; ende doen quam snachts eenen swarten man voer haer bedde, int swarte gecleet, ende seyde: ghy syt seer benaut, ende dat haer hart toegesloten was; ende 't most in hare visioen syn gedaen, had sy iet gedaen; ende hare dochter seyde tot haer: moeder, laat ons den (l. dien?) van ons spouwen. Hair dochte dat haren man by haer was, die doot was; ende dochte, dat de selve die by haer quam, met hair te doen hadde; ende hair dunct, dat sy van haren bed gevuert wert; ende seyde Anna, dat hair dochte dat hy Lucifer hiet, ende was int swart gecleet; ende haer dunct, dat hy met haer geboeleert hadde ende heeft haer gevuert, soo haer dochte, ende quam snachts weer thuys, ende sy heeft eens ewech geweest, maer en weet niet oft sy tot Lierop oft tot Mierlo had geweest, maer dochte tot Lyrop, want sy haest weer thuys was; ende heeft hair geseyt in schijnis, dat sy God af soude gaen ende hem aen; Ende haer dunct dat hy voor hair voorhooft gecrabt heeft, maer het en dede hair niet wee; Ten tweedemael vuerse hy (vuerde hy haer?) int Cromven achter den Boomen; ende daer mochten syn, die tot Liero gebrant syn; ende haer dochte, dat men dair danste; ende seyde: ick heb licht wel mede gedanst, dat hair dunct; ende dat sy over een vierdel uurs daer omtrent was geweest; ende seyt dat Minckel Dries die wever wyff ende die pry, die Daniel Goubels soen daer by gebracht soude hebben, dat hy syn misse niet gesongen en soude hebben, dat die int Cromven ten dansse waren. (Was er dus ook een priester beschuldigd? Er blijkt anders niets van.)
(Met tortuur? later:)
... ende haer dunckt dat sy Joost van Bussel een schaep gedoot heeft, sonder dat sy dit gecunnen heeft (!); ende dat sy salve van haren boel heeft onder haer bedde staen in eenen grooten pot; ende haer dunct, dat dinck was oft water had geweest; ende dat Jan Willen ende Jut Verschuren vuyt haren pot quamen smeren ende vlogen soo int Cromven met hair; ende datter niet meer vuyt haren pot quamen smeren soo haer dunckt; noch bekent Anna, dat twee mael met ten dans geweest de vrou die in Joostge Philips kinder bachuys woont, de huysvrouwe van Dierick Erens Verschueren soen.
(Nog later:) dat haer Anna dunckt in eenen schijn (!) dat sy Jutgen met haer ten danse was geweest.
Zij herriep later alles wat zij in de pijniging had gezegd. Haar verhaaltrant zelve wijst aan, dat zij 't vrijwillig bekende had gedroomd.
Beschrijving
Bron
Motief
G303.5.3 - The devil dressed in red.   
G243.3 - Witches have sexual intercourse with devil or his minions.   
G247 - Witches dance.   
H222.5* - Ordeal by water to test suspect of witchcraft.   
G265.4.1.1* - Witch causes death of cattle.   
G263.4 - Witch causes sickness.   
G259 - Witch recognition--miscellaneous methods.   
G291 - Witch executed for engaging in witchcraft.   
G275.3 - Witch burned.   
Commentaar
Zuidema: 779-781. Bewerking Sinninghe 1933: 116-118 (no. 172), 1964: 89-90.
Enkele voorbeelden van heksengeloof en procesvoering, samen- gesteld aan de hand van W. Zuidema, 'Heksen en Heksenvervol- ging', Noord-Brabantsche Almanak (1893): 714-784, Hermans 1848, enkele stukken uit de Collectie Cuypers van Velthoven, berustend in het Rijksarchief der provincie Noord-Brabant te 's-Hertogenbosch, en een krantenbericht. Hierbij zij opgemerkt dat Zuidema al zijn materiaal heeft geput uit de genoemde col- lectie Cuypers van Velthoven, maar lang voordat de thans ge- bruikte inventarisering tot stand was gekomen. Deze inventari- sering biedt jammer genoeg geen directe ingangen op de door Zuidema gebruikte stukken, zodat een preciese bronvermelding niet mogelijk was. Zie voor commentaar 8.6.
6 Heksenprocessen
Naam Overig in Tekst
Anna   
Peter Chelen   
Lucifer   
Lyrop   
God   
Cromven   
Minckel Dries   
Daniel Goubels   
Joost van Bussel   
Jan Willen   
Jut Verschuren   
Joostge Philips   
Dierick Erens Verschueren   
Jutgen   
Naam Locatie in Tekst
Asten   
Lierop   
Mierlo   
Plaats van Handelen
Asten (Noord-Brabant)   
Kloekenummer in tekst
L263p   
