Hoofdtekst
In dien tijd woonden er in de Witte Bergen de booze kaboutermannekes. Tusschen de wortels der stormdennen lagen de ingangen tot hun onderaardsche woningen die niet van de dassenpijpen en vossenholen te onderkennen waren. 's Avonds kwamen zij naar buiten en bedreven hun leelijke streken in de hoeven en de stallen, op het land en het zand, reden de paarden af en molken de koeien, wierpen de mestkarren ten onderste boven en kiepten de ploegen om. En de menschen die 's avonds laat op het pad waren, lieten ze uren lang dwalen, veld uit, veld in, zonder den rechten weg te kunnen terugvinden.
Maar toen de heilige Willebrord de baan gezegend had, konden de aardmannetjes niet meer over den weg komen. Eens op een nacht kwamen die listige kereltjes op de gedachte om onder den weg door te graven en zoo naar Tilburg te komen om daar voortaan te gaan wonen, maar neen hoor, juist toen ze bezig waren met hun nagelnieuwe, in het maanlicht glinsterende spaden, kraaide van het erf van een naburige hoeve een haan en al den arbeid was tevergeefs geweest. De tijd die hen was toegemeten was om en nadien hebben zij het nooit meer geprobeerd.
Aldus waren sage en sprookje de herinnering van Willebrord's bezoek aan Tilburg (Mei 709) waar hij heer Aengelbert ontmoette, die hem zijn bezittingen te Alfheim (Alphen) schonk, "met alle woningen en kudden, wateren en bosschen, heiden en weilanden".... Willebrord ging te Alphen wonen, bouwde er een houten kerkje en bereisde vandaar de geheele streek. Zoo preekte hij te Baarle en te Sprundel, waar men eeuwen later het kruis vond dat de heilige er geplant had, en te Rijsbergen aan de Wee-rijs, het gewijd (heilig) riviertje.
Onderwerp
SINSAG 0066 - Die zähe "fikkefak"   
Beschrijving
Bron
Commentaar
Bronnen: Behalve de geijkte Willebrordus literatuur: Alcuinus' leven van den heilige in proza; abt Thiofridus levensfragmenten en het standaardwerk van Kronenburg, werden vele sagenboeken uit Nederland en Luxemburg voor deze legendencyclus benut. (N.Gredt, Sagenschatz der Luxemburger Landes, Luxemburg 1885, S. 20, 27, 451, 501. Ed. de la Fontaine, Luxemburger Sagen und Legenden, Luxemburg 1882, s. 104, 149-150, 154. Sinninghe, Overijsselsch Sagenboek, 142-143, 223-224. Id., Limburgsch S., blz. 171-172, e.a.).
Naam Overig in Tekst
Westen   
God   
de Fontein   
Maastrichtsche baan   
Witte Bergen   
Aengelbert   
Wee-rijs   
Naam Locatie in Tekst
Willebrord   
Maastricht   
Kempen   
Alphen   
Baarle   
Tilburg   
Alfheim   
Baarle   
Sprundel   
Rijsbergen   
