Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

RKOMAUTR0040

Een sprookje (mondeling), dinsdag 18 maart 2008

Hoofdtekst

RK: Zijn het nou alleen dit soort sagen die je vertelt, of vertel je ook nog ander soortige verhalen?
AG: Ik vertel ook wel andersoortige verhalen, gewoon verhalen die ik mooi vind.
RK: Zoals?
AG: Uuh, nou uh, toen ik met vertellen begon toen uuh, ben ik bij Peter van der Linde geweest. Dat is eigenlijk de, een van de meesters. Of tenminste, ik vind het de meesterverteller van Noord-Nederland. En uuh, Jan de Cler van Zuid-Nederland.
En, ik was bij hem en toen vertelde hij een verhaal van de, de Dansende Kraanvogel. Dat is een Chinees sprookje. En ik vond het zo mooi het, ik was er zo van: dat wil ik ook, dus ik ben ook bij hem eh op cursus geweest. En voor hem...voor mij was hij de meesterverteller, en ik denk ja ik ga zijn verhaal niet doen, daar begin in niet an. Dus dat uh, daar ben ik niet goed genoeg voor, ehm...tenminste nog niet goed genoeg voor. En na tien jaar uuh, m'n weg aan het zoeken en toen op een gegeven moment denk ik van ja, en nu, op een gegeven moment had ik, ik ga nu dat verhaal vertellen. Nou en ben ik via via ben ik aan dat verhaal gekomen. Eén keer doorgelezen en toen mijn variant ervan gemaakt.
RK: Is het een lang verhaal of uuh?
AG: Zal ook ongeveer tien minuten zijn.
RK: Oke. Je mag hem vertellen als je wil of wil je hem korter vertellen?
AG: Uuh, ik vind het altijd een beetje moeilijk om een verhaal in één keer in te dikken. Vind ik een beetje zonde.
RK: Je mag het vertellen als jullie er geen bezwaar tegen hebben!?
AG: Ja moet ik effe..
Mw.M: Maar dat is dus een bestaand eh Japans sprookje?
AG: Het is een uuh, een Japans sprookje en ik kon het nergens vinden en ben eh stad en land er voor afgeweest. Boekenmarkten en weet ik veel allemaal, en dan lang leve het internet.
Mw.M: Ja.
AG: Toen kwam ik bij Trudy van der Hoen terecht, dat is een dame die schildert. En die eh mailde me terug van uuh ja ik heb het hier liggen en ik heb het zelfs in boekvorm.
Mw.M: Nou.
AG: Nou, nou, ik naar Oosterbeek want daar woon...woont ze, toen woonde ze daar, en uuh toen heb ik het verha...de Dansende Kraanvogel, het verhaal, gekregen. Ik heb het één keer doorgelezen, aan de kant gegooid en toen ben ik aan de gang gegaan. Of aan de kant, ik heb het boek weggelegd uh ja...een beetje...zo zeg ik dan altijd, maar...
D'r zit eigenlijk een soort, wacht, dat moet ik er even bij, er zit een voorafje aanvast. En dat, dit doe ik altijd bij kinderen dat vind ik altijd wel heel erg leuk.
MW: [lacht]
....

Verhalen zijn gewoon... avontuurtjes. Het zijn gewoon allemaal kleine avontuurtjes. Jullie zitten nou hier bij mij aan tafel en uuh jullie gaan straks gaan jullie naar huis, en dan vanavond vertel je tegen je vriend of je man of je buurman of je buurvrouw wat je allemaal hebt meegemaakt hiero aan deze tafel. En altijd om het wat spannender te maken of wat enger of wat leuker of verdrietiger of, je verzint er altijd van dat avontuurtje er een stukje bij. En je man, vriendin of buurman, je vertelt hem de volgende dag tegen z'n collega en je verzint er gewoon weer een stukje bij. En die collega die vertelt het 's avonds bij het biljarten aan de kroegbaas en dan komt er weer een stukje bij. En de kroegbaas die vertelt het tegen de kapper, en dan komt er wel zo'n stuk bij ((wijst stuk aan tussen zijn vingers)). Zo groeit dat hele kleine avontuurtje tot zo'n groot avontuur.
Het is net een rivier, een rivier die begint heel hoog in de bergen een heel klein stroompje en er komt wat regen bij, wat gesmolten sneeuw en steeds breder en breder en breder en zo breed in de oceaan.
Nu heb je in China de Gele Rivier. Da's [gaat harder praten] de langste rivier van China, en die begint ook hoog in de bergen als een heel klein stroompje en nog een stroompje en nog een stroompje, heel veel regen, nog meer gesmolten sneeuw, en door de dalen, de vlaktes... zo breed in de oceaan. Nu staat er aan de oever van de Gele Rivier een houten huis. Twee verdiepingen en het is het huis van Chang. En Chang woont op de eerste etage op de begane grond, heeft hij z'n theehuis. En elke morgen om zeven uur komt ie zijn trap af, zet alle tafeltjes en stoeltjes recht, de vloer kraakhelder schoon, de potten met water op het vuur voor de thee, de luiken open, die uitkijken over de rivier. En dan mogen de mensen komen. En dat doen ze. "Kom we gaan naar de markt en dan gaan we even een lekker kopje thee drinken bij Chang!" Of ze komen terug: "Nou we moeten maar even gaan beppen en kleppen bij een kopje thee bij Chang." Of ze hebben werkoverleg: "Nou moet we toch nog maar es goed goed gaan over eh, over eh gaan praten hoe we onze producten op die Europese markt kwijt kunnen, laten we dat doen bij uh een kopje thee bij Chang." En zo ook Li. Als Li uit de universiteit komt dan gaat ie altijd een kopje thee drinken bij Chang. En Li heeft dan z'n eigen tafeltje eigenlijk, bij het open raam, en dan kijkt ie zo uit over het water van de rivier en kijkt ie naar de vogels. En dan pakt ie z'n pen en een stukje papier en dan tekent ie wat ie ziet. Een reiger, een ijsvogeltje, en als Chang hem dan een kopje thee brengt: "Li, wat kan jij mooi tekenen. Het lijkt wel of die vogels gaan leven op papier, prachtig!" Op een dag werd een kilometer stroomopwaarts een koffiehuis geopend. Echt zo'n kinky koffiehuis. Met van die dampende koffiemachines, chromen tafels, stoelen, kunst aan de muur, theaterlamp aan het plafond, en elke donderdagavond, vrijdagavond en zaterdagavond dansen. Disco. En Chang raakte steeds meer vaste klanten kwijt, aan dat koffiehuis. Behalve Li. Li bleef trouw, elke dag na college bleeft ie komen. En op een dag zei Li: "Chang, moet je 'ns luisteren. Ik heb een brief gekregen van m'n moeder en uuuh, ze schrijft me dat ze, dat ze ziek is. En of ik naar huis toe wil komen om uh, ja een beetje om om eten te kopen, koken en boodschappen en 't huis schoon te doen en de was enzo. Maarja, zij woont in het Noorden van China, duizend kilometer verderop, dus uuh je zult me een tijdje niet zien." "Ach Li, wat vind ik dat nou jammer! Al m'n klanten zitten in dat koffiehuis binnen, maarja als je moeder ziek is dan moet je gaan!"
"Ja Chang, maar omdat ik hier altijd heb kunnen zitten en kunnen tekenen en af en toe een kommetje soep van je heb gekregen krijg je van mij een cadeau!" En Li doopte z'n pennetje in de inkt en tekent op een witte muur een kraanvogel. En met rooie inkt de veertjes op z'n kop. "Goh Li, fantastisch! 't is net of die vogel gaat leven tegen de muur man, hartstikke mooi." "Chang dit is nog al.., of uh Li, uuh Chang dit is nog nie alles. Let op, dit mag je maar een keer per dag doen, een keer." ((Hij klapt een paar keer in zijn handen)) En de vogel strekt zijn lange hals, draait met zijn kopje, spreidt z'n vleugels en met drie lange slagen op de grond. En daar begint ie te dansen. Een rondje, en nog een rondje, en nog een rondje en met drie lange slagen weer terug tegen de muur. "Oho Li! geweldig! Hartstikke bed.." Maar Li was al verdwenen, op weg naar 't station om de trein te halen naar het Noorden van China.
De volgende avond, zaten d'r toevallig een man en een vrouw een kopje thee te drinken bij Chang, en Chang liep naar het tafeltje: "meneer, mevrouw straks als de klok negen slaat heb ik een verassing." De klok slaat negen, en Chang loopt naar de vogel ((hij klapt in zijn handen)) en de vogel strekt z'n lange, z'n lange hals d'r uit met zijn kopje, spreidt zijn vleugels en met drie lange slagen op de grond. En een rondje, en nog een rondje, en nog een rondje en met drie lange slagen weer terug tegen de muur. En die man en de vrouw zitten met open bek te kijken. En ze vertegen het tegen iedereen die het maar horen wil en de volgende avond 15 man bij Chang in z'n theehuis! Die avond erop 30, die avond erop 60, die avond erop 120 man hutje mutje mutje en die vogel had maar een kleine plek om te dansen.
Op een avond stopt er een zwarte Saab cabrio voor de deur van 't theehuis. De eigenaar van 't koffiehuis kwam binnen. "Ha Chang! Lekker druk man, hartstikke...ho wacht eens even! Dat is dus die vogel waar iedereen het over heeft. He op de markt vertellen ze dat ie kan dansen! Laat hem eens dansen!"
"Nee, nee nee nee nee nee, iedereen weet, als de klok negen slaat dan laat ik hem dansen." "Ach man ik ben hartstikke druk, oh ja wacht ik begrijp het al, hierzo een zak met geld!"

....

((Hij beeldt uit hoe Chang naar de zak geld kijkt en nadenkt.))

"Ik doe het" ((klapt in zijn handen))
De vogel strekt zijn lange hals, draait met zijn kopje spreidt z'n vleugels en met drie lange slagen op de grond. En een rondje, en nog een rondje, en nog een rondje en met drie lange slagen weer terug tegen de muur. "Geweldig, geweldig! He, ik heb wel nou een idee, ik heb vrijdagavond feest en uuh dat ding is hartstikke leuk, een leuke act op de dansvloer! Kom ik wil hem nog een keer laten, nog een keer zien dansen kom!" "Nee nee nee nee nee, ik mag hem maar een keer per dag laten dansen en uh dat doe ik niet." "Ach man wat maakt dat nou uit? Hier nog een zak met geld!"

....

((Hij beeldt uit hoe Chang naar de zak geld kijkt en nadenkt))

"Ik doe het gewoon." ((fluistert en klapt in zijn handen))
En de vogel strekt zijn lange hals, maar niet zo lang en sierlijk als anders nee het leek alsof er prikkeldraad in zat. Z'n kopje zat helemaal vast, hij spreidde zijn vleugels maar het waren roeispanen gewor, geworden. En de vogel stortte van de muur en hij krampelt en hij kreupelde naar zijn plekje en hij wilde wel dansen, maar hij zakte door z'n hoge poten, op z'n buik, z'n lange hals, z'n ogen gesloten. En daar stond Li. In de deuropening van het theehuis. En Li keek naar z'n vogel, keek naar Chang, naar z'n vogel, en die haalde een fluit uit z'n zak en begon te blazen. "tudu du du dudu duu". Bij elke toon, de vogel opende z'n ogen, z'n hals weer lang en sierlijk en hij spreidde z'n vleugels en met hoge poten liep ie naar Li. Samen gingen ze de deur uit, de straat op, het dorp uit. En in de verte konden de mensen nog de fluit van Li horen.
Van Li en zijn dansende kraanvogel is nooit meer wat van gehoord. En Chang, Chang kwam de volgende morgen z'n trap af, keek naar de houten tafels, z'n potten voor het water en liep naar buiten naar de rivier, de vogels, en hij nam een besluit. Hij draaide zich om en zette een bord in de tuin met grote letters erop "te koop"! En ook Chang verdween uit het dorp. En van hem hebben ze nooit meer wat van gehoord. Het water nam het wa, nam het verhaal mee, van Li van Chang, de dansende kra, de dansende kraanvogel, en het verhaal is nu van jullie. En als jullie het doorvertellen mogen jullie er zo'n stuk bij verzinnen, zodat het zo'n avontuur wordt van Li en z'n dansende kraanvogel.

AG: Alsjeblieft.
RK: Leuk.
AG: Dit, ja doe ik als een soort, ook een soort ingang naar het verhalen vertellen toe bij kinderen. Dan vertel ik dit verhaal vaak.
RK: Het is toch nog een sprookje zo.
AG: Jawel, het is wel een sprookje, ja toch wel ja. Maar omdat ik vind het een prachtig verhaal, uh...ja
RK: Ja, ja.
AG: En ik kon het ook heel goed gebruiken om, 't was ook tijdens een soort uuhm, het was tijdens de tentoonstelling in de kunsthal in Rotterdam. Over kinderboeken. Daar heb ik toen, daar zat ik daar in een tent. In die tentoonstelling en dan vertelde ik dit verhaal aan kinderen.

Beschrijving

Chang heeft een theehuis en krijgt op een dag een cadeau van Li, één van zijn vaste klanten. Het is een tekening van een kraanvogel die echt kan dansen zodra je klapt. Deze mag maar één keer per dag dansen maar Chang laat zich op een dag overhalen de kraanvogel voor een tweede keer van de muur te laten komen. De kraanvogel gaat kapot en wordt weer opgehaald door Li, die vervolgens nooit meer is gezien.

Bron

Letterlijk afschrift van mp3-opname, Groothuis_Utr01.WAV.

Commentaar

18 maart 2008
RK: Ruben Koman; AG: Anton Groothuis.
Het betreft hier een verhaal dat is verteld tijdens een interview. Het verhaal is bij de verteller thuis opgenomen. Ook stagiaire Miranda Huivenaar en een toehoorder (Mw. Monnichmann, evt. toekomstige vrijwilligster) zijn aanwezig.

Naam Overig in Tekst

Peter van der Linde    Peter van der Linde   

Jan de Cler    Jan de Cler   

Zuid-Nederland    Zuid-Nederland   

Chinees    Chinees   

Japans    Japans   

Trudy van der Hoen    Trudy van der Hoen   

Gele Rivier    Gele Rivier   

Noord-Nederland    Noord-Nederland   

Naam Locatie in Tekst

Oosterbeek    Oosterbeek   

China    China   

Chang    Chang   

Li    Li   

Saab    Saab   

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:21