RKOMAZEE013

AW: Ehm...'n heel-heel-heel bekend verhaal, misschien 't oudste volksverhaal hier is-eh van Onze Lieve Vrouw met de inktpot...Aardenburg. [RK: Hmhm.] Aardenburg ligt hier-eh een kilometer of tien vandaan. [RK: Ja.] Dat ehh gaat terug op 'n verhaal uit de middeleeuwen [RK: Hmhm.] dat (ko_t uit) het jarental 1273. Ehm...en dat verhaal - heel-heel algemeen gezegd - hè maar, nogmaals hè, d'r valt natuurlijk-eh [RK: 's Veel meer.] een-een-een uur over te vertellen [RK: Ja.] hè maar heel kort gezegd komt 't erop neer dat eh van 't de middeleeuwen tussen 1203 - nee één - aan 't eind van de middeleeuwen de-eh d'r een moord gepleegd was in Aardenburg [RK: Ja.] hè Aardenburg is 'n-een welvarende-eh stad geweest [RK: Ja.] in die tijd. En men dacht ehh de dader gesnapt te hebben en de [een luide sirene overstemt de verteller] (persoon kwam 'n__). Iedereen was ervan overtuigd dat dat-eh-ja dat hij 't gedaan had, hè alles pleitte tegen hem. [RK: Ja.] Maar hij hield bij hoog en laag vol dat hij onschuldig was. [RK: Ja.] Hij werd wel veroordeeld tot-eh-tot-eh-tot straf. Eh maar de avond voordat ehh-nee, hij kreeg wel regelmatig bezoek van de priester, van-van de pater. Die had ook zo zijn twijfels maar hij zei als je nou toch echt onschuldig bent dan moet je maar tot Maria bidden, want die zal je wel bevrijden als je echt onschuldig bent. En eh de avond voordat hij dus opgehangen zou worden bad 'ie tot Maria. Hij kreeg t-hij kreeg een visioen toen, van Maria omringd met engelen en eh op haar ehh arm droeg ze 't kindje Jezus natuurlijk. In-in haar ander ha-eh hand eh had zij ehh-nee dat was in d-in-i-in-in-in-in de hand van Jezus eh een eh document - leeg, een leeg vel [RK: Ja.] - en een inktpot. En Jezus schreef dus het-het verhaal of-of d-de mededeling dat hij onschuldig was en gaf (d-) direct ook hè eh aan wie de echte moordenaar was. [RK: Oké.] 't Visioen verdwijnt, maar hij had wel dat document. Ondertekend door Maria. Ehh dus eh op de ochtend van de-eh eh van de executie zwaaiden de gevangenisdeuren open, de schout kwam binnen om 'm op te halen, hij overhandigde dat document, die las dat natuurlijk, nou hij was direct overtuigd van-van zijn onschuld - als de naam Maria d'ronder staat ja dan-dan-dan moet 't wel waar zijn natuurlijk. Gelukkig stond er ook de naam van de schuldige in dus de schuldige werd gepakt dus heel 't volk dat toegestroomd was om te kijken en te genieten van die executie die-eh [RK: Die hadden toch - ((grinnikt))] kwam toch niet voor niks hè. [RK: Ja.] En-ehh nou dat verhaal, dat wonderverhaal, dat mirakelverhaal dat heeft eh snel de ronde gedaan. D'r is ook een beeld van opgericht om 't wat plastisch te zeggen en ook 'n-eh-een-een kerk werd d'romheen gebouwd. En dat is een-eh-een-'n beroemde bedevaartskerk geworden. Is een historisch feit hè, de-de Onze Lieve Vrouw- of Mariakerk van Aardenburg. D'r bestaan ook pelgrimsinsignes en zo-eh van.
RK: Ik kende het verhaal wel ja. (__)
AW: Ja. Ja, ja, ja, ja. En-ehh kijk de koppeling tussen een Maria met een inktpot, een type Maria hè, en Maria van Aardenburg dat is na - volgens mij pas op het eind van de achttiende eeuw (gekomen) [RK: Oké.] Want in de middeleeuwen zijn d'r geen aanwijzingen eh dat er een Maria met inktpottype in Aardenburg geweest is.
RK: (__) vanaf wanneer is inkt d'r eigenlijk?
AW: (Wat?)
RK: Ik zit-eh-ik zit me even af te vragen vanaf wanneer is er inkt?
AW: Ja. Dat is - kan ik niet zeggen, maar k-kijk [RK: De monniken schreven ermee hè.] die typen-die typen kom je wel al in de middeleeuwen tegen. [RK: Ja.] (Ik geloof dat je z'n-)een-een [RB: Oké.] schilderij ook van eh (Botticelli) (__) gezien heb waar ook een Maria met inktpot [RB: Oké.] eh was. Eh, maar de koppeling is pas later [RK: Ja.] (gehoord). (Kijk) die Mariakerk is eh in de Tachtigjarige Oorlog verwoest, werd niet meer opgebouwd - waarschijnlijk omdat 'r 'n...'n-'n te katholieke aureool o-omheen rustte. [RK: Hmhm.] Ehm-eh pas aan 't eind van de achttiende eeuw, wanneer d'r sprake is van beginnende emancipatie van de katholieken hè, (denk ik) dat ze dat aangrijpen om ja voor hun eigen katholieke [RK: (__)] emancipatiezaak promotie te maken [RK: (Want je hebt daar -)] omdat-omdat (dus) te koppelen aan de welvaart van (Aardenburg). [RK: Ja.] Ehh, maar goed, eh dat - ja als je zegt tegen 'n Aardenburger van ja die m-die middeleeuwse Maria (dat) was helemaal geen Maria met inktpot, ja dan [RK: (__)] zijn er nog een aantal mensen die echt-eh vuurspuwen hoor. [RK: Ja.] (Dat) is-eh - Maar dat-eh-dat is wel een-een-eh ik denk wel één van de bekendste (__)verhalen uit de streek hier, dus -

[...]

AW: Eh, nou 't wordt geassocieerd met 't-met 't jaartal eh 1273. [RK: Oké.] Hè, maar dat-eh - Dat is-dat-dat is wel de opkomst van, ja, (als je ziet dat) Maria-devotie enorm in de lift zit hè, juist in die periode.

SINLEG 0341 - Maria rettet unschuldig Verurteilten.    SINLEG 0341 - Maria rettet unschuldig Verurteilten.   

Een man wordt beschuldigd van moord en gevangen genomen. Om zijn onschuld te bewijzen bidt hij tot Maria. Maria verschijnt en overhandigt hem een document dat zijn onschuld bewijst. Verteller denkt dat het inktpotverhaal pas later aan de Maria van Aardenburg is gekoppeld.

Letterlijk afschrift van opname, Willeboordse26juni08Oostburg.WAV (12:07).

26 juni 2008

RK: Ruben Koman; AW: Arco Willeboordse. Het betreft hier een verhaal dat is verteld tijdens een interview. Ook vrijwilliger Teun Cortooms is aanwezig. Zie onder 'Beeld' bij verhaal RKOMAZEE010 voor een afbeelding van de verteller.

Maria rettet unschuldig Verurteilten.

Onze Lieve Vrouw [kerk van] Aardenburg    Onze Lieve Vrouw [kerk van] Aardenburg   

Maria    Maria   

Jezus    Jezus   

Botticelli    Botticelli   

Tachtigjarige Oorlog    Tachtigjarige Oorlog   

Aardenburger    Aardenburger   

2013-03-01 14:46:21