Hoofdtekst
AW: Dat-wat-wat je-j-eh wat wel heel aardig is - ik weet niet of d'r nou voorbeelden zijn uit deze streek - dat is-ehh da's ook een heel verhaal van (dat-)dat zult u beter weten als ik, eh rond ongedoopte kinderen, hm. [RK: Ja.] En ehh een-een-'n (bezoeker) die dan 's nachts eh-eh ja (verzocht) wordt hè, om een-dat kind alsnog te dopen. Ik-ik-ik stuitte op dat verhaal of die v-dat verhalen(complex) bij 't onderzoek naar een-een zogenaamde kinder(pot). [RK: Oké.] 'k Weet niet of-of 't verschijnsel u bekend is.
RK: Ik-ik weet van een kinderput alleen-eh -
AW: Pót. Pót.
RK: Oh 'n pót!
AW: Pot, kinderpot.
RK: Oké, ik ken wel een put -
AW: Maar dat is wel historisch. [RK: Ja.] W-We hebben d'r ook één. We hebben d'r ook één in 't Belfort staan. [RK: Ja.] Oh nee nee, 't staat nu in 't archeologisch museum (__). Eh, dat is dus een pot - [RK: Ja.] meestal maar 'n kookpot, een (grape), [RK: Ja.] met twee oren. [RK: Ja.] En die eh - zo groot ongeveer, maar je hebt 'r ook (van zulks) - die gegraven is eh aan de rand van 't kerkhof. En, in Sint Anna ter Muiden, zijn er bij opgraving in 1962 drie van die potten gevonden, waarvan één met een kinderlijkje in. Ehm, waarschijnlijk gaat 't om ongedoopte kinderen. Eh, als je n-niet gedoopt was, als je dood geboren was, mo- kon je niet gedoopt worden, [RK: Nee, precies.] ehh, dus mocht je ook niet b-begraven worden in de gewijde grond van een kerk. En deze is oo- deze zijn ook gevonden aan de rand van 't kerkhof, net buiten - dus tussen de gewijde grond, [RK: Precies.] hè, tussen het sacrale [RK: Ja.] en 't profane, hè dus op de rand hè. [RK: Ja.] Eh, en ik denk dat dat gebeurd is door ouders, eh - ('t is laat middeleeuws) - hè, die toch nog iets toch van bescherming wilden bieden aan die kinderen door ze eh door ze aan de rand te begraven. D'r zijn natuurlijk allerlei methodes ook-eh geweest van alternatief dopen, hè. Eh, ze-ze-ze-ze gegraven-eh-eh onder de dakgoot van de kerk bijvoorbeeld, hè, zodat 't regenwater, heilige regenwater van de kerk toch doopte(n). Of 't-of 't inspuiten met-eh wijwater in de-in de baarmoeder, hè, (zo) heb je nog een aantal methodes. Hè, of van die-ehm - (ik geloof) in Frankrijk heb je dat hè - van die kapelletjes eh waar je-eh 'n dood kind op 't altaar kan leggen voor 't beeld van Maria en als 'r dan iets van 'n windvlaag of zo kwam en (min) 't bewoog een beetje hè, dan dacht men van Maria die maakt ze even levend [RK: Jaja.] en dan werden ze direct gedoopt, eh, en dan werden ze begraven. Dan mochten ze dus wel begraven worden op 't kerkhof. [RK: Oké.] Hè dus dat, heel dat complex, daar hoort waarschijnlijk ook die kinderpot (bij). [RK: Jaja.] En dat is 'n vrij zeldzame vondst. Eh, in (d_) Sint Anna ter Muiden zijn 'r drie gevonden. [RK: Hmhm.] Oostkerk(e), vlak over de grens, ook één.
RK: Dat is een pot met-met meerdere oren? Twee oren?
AW: Twee oren, (grape) ja. ****
[...]
Maar 'k denk dat dit verhaal niet zozeer te maken heeft met of 't [RK: Nee.] twee of drie oren heeft, [RK: Nee.] niet met 't aantal [RK: Nee, precies.] oren maar wel 't-'t-'t feit dat 't begraven is in 'n aardewerken pot, dat is natuurlijk heel [RK: Ja.] eigenaardig hè; [RK: Ja.] waarom niet in een lijkwade in de grond [RK: Ja.] of in 'n kistje of zo, hè, [RK; Ja.] waarom in 'n pot? [RK: Ja.] Eh, en dat is (intrigerend) omdat (we) heel zeldzaam is.[RK: Ja.] Hè, eh d'r zijn d'r d- ja, je ziet eigenlijk twee (vondst)complexen-eh, in 't zuiden, daar zijn 't inderdaad eh ongebruikte grapes (__), en je hebt 'r een aantal in Friesland en daar zijn 't kogelpotten, dus zonder voetjes ook hè, eh, zwart en gebruikt. [RK: Oké.] En ook niet geglazuurd. [RK: Hm.] (Vels) heb je d'r ook nog één. Maar 't kan ook best zijn in-in-in-eh Twente schijnt dat in de jaren zeventig (zach-) en tachtig dat 'r ook een aantal scherven gevonden zijn bij kerkhoven, maar ik denk dat 't verschijnsel gewoon eh niet bekend is, [RK: Hm.] en dat men 'r daar ook daarom geen-geen aandacht aan besteedt. [RK: Nee, 't zou kunnen.] Maar j-je kunt 't wel eh scharen onder het (complex) van ja wat te doen met ong-ongedoopte [RK: Ja.] kinderen, [RK: Ja.] hè, gebo-ongeboren kinderen. En, vandaar dat 't wel dus een relatie ook met kerkverhalen (__), [RK: Absoluut.] hè. [RK: Ja, da klopt.] Hè maar, ja dat kun je ook eh gewoon zien, hè, dat is-dat is gewoon-eh-eh ja, kun j-eh beetpakken i-i- [RK: Ja.] iets - in die-in die pot van Sint Anna ter Muiden zie je dus nog een schedeltje van-eh [RK: Oké.] van 't kind. [RK: Ja.] En wij denken d'rover in het kader van 't jaar van 't religieuze erfgoed om 'm eh 's te laten scannen eh in 't ziekenhuis, eh en te kijken ja - want 't is nooit verder gegraven, hè - eh-is-is elke botje d'r nog aan of-eh is 't alleen 't schedeltje, of-eh [RK: Jaja.] kun je iets ontdekken aan die-aan die botjes-eh -
RK: Maar die zitten nog met zand in 't-eh -
AW: 't Zit - Ja, ja, 't zi(m)-'t zit nog in 't zand. Ja. D'r zijn d'r wel gevonden eh die helemaal uitgegraven zijn, [RK: Jaja.] waarbij ook wel kinderbotjes-eh gevonden zijn, (die __) [RK: Hmhm.] Ik vind 't zelf wel heel intrigerend-eh -
RK: Ja dat kan tegenwoordig allemaal mooi met de scan natuurlijk.
AW: Ja, maar 't is wel (n-) gigantisch duur (__). [RK: Ja, dat wel ja.] En-ehh (__ is nou ook weer iets __) enorme-eh [RK: Hm. Ja, dat -] ja, wat-wat-wat-wat-wat-wat we niet hebben, hè. [RK: Nee. Snap ik.]
RK: Ik-ik weet van een kinderput alleen-eh -
AW: Pót. Pót.
RK: Oh 'n pót!
AW: Pot, kinderpot.
RK: Oké, ik ken wel een put -
AW: Maar dat is wel historisch. [RK: Ja.] W-We hebben d'r ook één. We hebben d'r ook één in 't Belfort staan. [RK: Ja.] Oh nee nee, 't staat nu in 't archeologisch museum (__). Eh, dat is dus een pot - [RK: Ja.] meestal maar 'n kookpot, een (grape), [RK: Ja.] met twee oren. [RK: Ja.] En die eh - zo groot ongeveer, maar je hebt 'r ook (van zulks) - die gegraven is eh aan de rand van 't kerkhof. En, in Sint Anna ter Muiden, zijn er bij opgraving in 1962 drie van die potten gevonden, waarvan één met een kinderlijkje in. Ehm, waarschijnlijk gaat 't om ongedoopte kinderen. Eh, als je n-niet gedoopt was, als je dood geboren was, mo- kon je niet gedoopt worden, [RK: Nee, precies.] ehh, dus mocht je ook niet b-begraven worden in de gewijde grond van een kerk. En deze is oo- deze zijn ook gevonden aan de rand van 't kerkhof, net buiten - dus tussen de gewijde grond, [RK: Precies.] hè, tussen het sacrale [RK: Ja.] en 't profane, hè dus op de rand hè. [RK: Ja.] Eh, en ik denk dat dat gebeurd is door ouders, eh - ('t is laat middeleeuws) - hè, die toch nog iets toch van bescherming wilden bieden aan die kinderen door ze eh door ze aan de rand te begraven. D'r zijn natuurlijk allerlei methodes ook-eh geweest van alternatief dopen, hè. Eh, ze-ze-ze-ze gegraven-eh-eh onder de dakgoot van de kerk bijvoorbeeld, hè, zodat 't regenwater, heilige regenwater van de kerk toch doopte(n). Of 't-of 't inspuiten met-eh wijwater in de-in de baarmoeder, hè, (zo) heb je nog een aantal methodes. Hè, of van die-ehm - (ik geloof) in Frankrijk heb je dat hè - van die kapelletjes eh waar je-eh 'n dood kind op 't altaar kan leggen voor 't beeld van Maria en als 'r dan iets van 'n windvlaag of zo kwam en (min) 't bewoog een beetje hè, dan dacht men van Maria die maakt ze even levend [RK: Jaja.] en dan werden ze direct gedoopt, eh, en dan werden ze begraven. Dan mochten ze dus wel begraven worden op 't kerkhof. [RK: Oké.] Hè dus dat, heel dat complex, daar hoort waarschijnlijk ook die kinderpot (bij). [RK: Jaja.] En dat is 'n vrij zeldzame vondst. Eh, in (d_) Sint Anna ter Muiden zijn 'r drie gevonden. [RK: Hmhm.] Oostkerk(e), vlak over de grens, ook één.
RK: Dat is een pot met-met meerdere oren? Twee oren?
AW: Twee oren, (grape) ja. ****
[...]
Maar 'k denk dat dit verhaal niet zozeer te maken heeft met of 't [RK: Nee.] twee of drie oren heeft, [RK: Nee.] niet met 't aantal [RK: Nee, precies.] oren maar wel 't-'t-'t feit dat 't begraven is in 'n aardewerken pot, dat is natuurlijk heel [RK: Ja.] eigenaardig hè; [RK: Ja.] waarom niet in een lijkwade in de grond [RK: Ja.] of in 'n kistje of zo, hè, [RK; Ja.] waarom in 'n pot? [RK: Ja.] Eh, en dat is (intrigerend) omdat (we) heel zeldzaam is.[RK: Ja.] Hè, eh d'r zijn d'r d- ja, je ziet eigenlijk twee (vondst)complexen-eh, in 't zuiden, daar zijn 't inderdaad eh ongebruikte grapes (__), en je hebt 'r een aantal in Friesland en daar zijn 't kogelpotten, dus zonder voetjes ook hè, eh, zwart en gebruikt. [RK: Oké.] En ook niet geglazuurd. [RK: Hm.] (Vels) heb je d'r ook nog één. Maar 't kan ook best zijn in-in-in-eh Twente schijnt dat in de jaren zeventig (zach-) en tachtig dat 'r ook een aantal scherven gevonden zijn bij kerkhoven, maar ik denk dat 't verschijnsel gewoon eh niet bekend is, [RK: Hm.] en dat men 'r daar ook daarom geen-geen aandacht aan besteedt. [RK: Nee, 't zou kunnen.] Maar j-je kunt 't wel eh scharen onder het (complex) van ja wat te doen met ong-ongedoopte [RK: Ja.] kinderen, [RK: Ja.] hè, gebo-ongeboren kinderen. En, vandaar dat 't wel dus een relatie ook met kerkverhalen (__), [RK: Absoluut.] hè. [RK: Ja, da klopt.] Hè maar, ja dat kun je ook eh gewoon zien, hè, dat is-dat is gewoon-eh-eh ja, kun j-eh beetpakken i-i- [RK: Ja.] iets - in die-in die pot van Sint Anna ter Muiden zie je dus nog een schedeltje van-eh [RK: Oké.] van 't kind. [RK: Ja.] En wij denken d'rover in het kader van 't jaar van 't religieuze erfgoed om 'm eh 's te laten scannen eh in 't ziekenhuis, eh en te kijken ja - want 't is nooit verder gegraven, hè - eh-is-is elke botje d'r nog aan of-eh is 't alleen 't schedeltje, of-eh [RK: Jaja.] kun je iets ontdekken aan die-aan die botjes-eh -
RK: Maar die zitten nog met zand in 't-eh -
AW: 't Zit - Ja, ja, 't zi(m)-'t zit nog in 't zand. Ja. D'r zijn d'r wel gevonden eh die helemaal uitgegraven zijn, [RK: Jaja.] waarbij ook wel kinderbotjes-eh gevonden zijn, (die __) [RK: Hmhm.] Ik vind 't zelf wel heel intrigerend-eh -
RK: Ja dat kan tegenwoordig allemaal mooi met de scan natuurlijk.
AW: Ja, maar 't is wel (n-) gigantisch duur (__). [RK: Ja, dat wel ja.] En-ehh (__ is nou ook weer iets __) enorme-eh [RK: Hm. Ja, dat -] ja, wat-wat-wat-wat-wat-wat we niet hebben, hè. [RK: Nee. Snap ik.]
Onderwerp
SINLEG 0466 - Heiliger weckt gestorbenes Kind auf, um es zu taufen. 
SINLEG 0466 - Heiliger weckt gestorbenes Kind auf, um es zu taufen. 
Beschrijving
Doodgeboren kinderen mochten niet op het kerkhof begraven worden, omdat ze niet gedoopt waren. Ze werden in kookpotten naast het kerkhof begraven. In Sint Anna ter Muiden zijn drie van die 'kinderpotten' gevonden, waarvan één met een lijkje erin. Verder worden enkele methoden genoemd om zo'n baby alsnog te dopen.
Bron
Letterlijk afschrift van opname, Willeboordse26juni08Oostburg.WAV (27:53).
Commentaar
26 juni 2008
RK: Ruben Koman; AW: Arco Willeboordse. Het betreft hier een verhaal dat is verteld tijdens een interview. Ook vrijwilliger Teun Cortooms is aanwezig. Zie onder 'Beeld' bij verhaal RKOMAZEE010 voor een afbeelding van de verteller.
Heiliger weckt gestorbenes Kind auf, um es zu taufen.
Naam Overig in Tekst
Sint Anna ter Muiden
Sint Anna ter Muiden
Maria
Maria
Naam Locatie in Tekst
Belfort
Belfort
Frankrijk
Frankrijk
Oostkerke
Oostkerke
Oostkerk
Oostkerk
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:21