SINBRABSAG332 - Koppelmaandag

No. 232. De maandag na Driekoningen is in Noord-Brabant onder veel namen bekend, als verlore-, kopper-, koppel-, koppeltjes-, verzworen- en gekkenmaandag.
De naam verlorenmaandag wordt verklaart door te wijzen op het evangelie van den voorafgaanden zondag, het vinden van het "verloren" kind Jezus.
Op dezen dag werd vroeger door ambachtslieden vrijaf genomen, omdat, zeiden ze, het toch alles verloren werk is, wat op dien maandag geschiedt.

Een vreemde vorst belegerde eens 's-Hertogenbosch. Hij wilde, woedend over de hardnekkige verdediging, al de mannen over de kling jagen; de vrouwen sond hij echter toe de stad te verlaten en het kostbaarste dat zij bezaten, mee te nemen.
De vrouwen beraadslaagden onder elkaar en weldra zag men hen uit de stadspoort trekken, ieder met haar man op de rug. Zoo geraakte men, koppel bij koppel, buiten de stad.
De vorst hield woord en liet de vrouwen met hun kostbaren schat ongehinderd wegtrekken.
De dankbare mannen besloten aan hun vrouwen, jaarlijks op die dag, alle macht af te staan. Vandaar het spreekwoord: "op koppelmaandag zijn de vrouwen de baas". 6)

AT 0875 - The Clever Peasant Girl    AT 0875 - The Clever Peasant Girl   

ATU 0875* - The Women of Weinsberg.    ATU 0875* - The Women of Weinsberg.   

Een vreemde vorst belegert op de maandag na Driekoningen 's-Hertogenbosch en wil alle mannelijke bewoners doden. De vrouwen spaart hij echter, en hij staat ze toe met hun kostbaartse bezit de stad te verlaten. Daarop nemen de vrouwen hun mannen op hun rug en verlaten de stad. De vorst houdt woord, en de koppels kunnen ongedeerd wegkomen. Daarom wordt deze maandag ook wel 'koppelmaandag' genoemd.

Noord-Brabantsch Sagenboek/ J. R. W. Sinninghe. - Zutphen: W.J. Thieme & Cie. - [1933], p. 283-284.

[1933]

Valt onder hoofdstuk en titel(s): IV. Historische Sagen; 4. Andere overleveringen.
Noten: 6) Wolf, N. S., No. 166.
Ter vergelijking: E. Bernheim, De Sage von den treuen Weibern zu Weinsberg. Forschungen zur deutsche Geschichte, XV, 2. Wolf, N. S., No. 90. de Cock's Teirlinck, No. 691.
Nummering foutief vermeld bij Sinninghe; '232' moet '332' zijn.

The Clever Peasant Girl. IV. The Dearest Possession.

Noord- Brabant    Noord- Brabant   

Verlorenmaandag    Verlorenmaandag   

Koppermaandag    Koppermaandag   

Koppelmaandag    Koppelmaandag   

Koppeltjesmaandag    Koppeltjesmaandag   

Verzworenmaandag    Verzworenmaandag   

Gekkenmaandag    Gekkenmaandag   

Jezus    Jezus   

Driekoningen    Driekoningen   

's-Hertogenbosch    's-Hertogenbosch   

Den Bosch    Den Bosch   

2013-03-01 14:46:20