BLECOURTNB0074 - 2.28. Een heks van Duitschland naar Bergeik

2.28. Eene heks van Duitschland naar Bergeik
Zekere Teut uit de Broekstraat te Bergeik, zeide eens tegen de vrouw van zijn kosthuis in Duitschland, dat hij buitengewoon nieuwsgierig was naar den toestand van zijn gezin en zijne zwangere huisvrouw. De Duitsche vrouw antwoordde den nieuwsgierigen man tot zijne verwondering, dat zij te Bergeik goed bekend was, er dikwijls de avondvreugde onder den molen bijgewoond had, dat zijne vrouw van twee zonen in het kraambed lag en dat alles wel was. Nadat die vrouw tot bewijs nog een mesken uit het huishouden van den Teut had vertoond, dat zij van Bergeik meegebracht had, durfde hij bij haar niet langer verblijven; want nu was hij overtuigd dat zij onder de tooveressen behoorde, die hunne bijeenkomsten aan den molen houden. De beangste man bracht dan aanstonds zijn pak koopwaren in eene andere herberg en ging 's anderendaags op reis naar Bergeik. Thuis gekomen, bevond hij alles zooals de heks gezeid had: deze was, in de gedaante van eene kat, in het huis van den Teut te Bergeik, ten tijde dat hij van haar het nieuws in Duitschland vernam, op de tafel gesprongen, had het bekende mesken op den grond gestooten en toen men dit meende op te rapen, zag men het niet meer, evenmin als de kat. Vele eenvoudigen verhalen zulks nog als eene ware gebeurtenis, sommige zelfs met den naam van den Teut en het jaar, hetwelk tot de vorige eeuw behoort.

SINSAG 0514 - Hexe als Kundschafterin    SINSAG 0514 - Hexe als Kundschafterin   

Kostvrouw vertelt man in Duitsland hoe zijn gezin er voor staat, en laat als bewijs een mes uit het huishouden zien. Bij thuiskomst merkt de man dat de vrouw de waarheid heeft verteld. Bij het vertellen van het nieuws was ze in de gedaante van een kat op tafel gesprongen, het mesje op de grond gegooid, en was verdwenen, net als het mesje.

Willem de Blécourt, Volksverhalen uit Noord Brabant, Utrecht [etc.]: Het Spectrum, 1980. p. 55

D1813 - Magic knowledge of events in distant place.    D1813 - Magic knowledge of events in distant place.   

G211.1.7 - Witch in form of cat.    G211.1.7 - Witch in form of cat.   

OV IV: 51, BB: 415-416. Vermelding: Sinninghe 1933: 112 (no. 167). Bewerking: Biemans 1973: 23. S.S514.1.
2. De archeologie van het vertellen. Verhalen uit de Kempen
Opgetekend, verzameld en bewerkt door Petrus Norbertus Panken. Panken werd geboren te Duizel op 6 september 1819. Hij was vanaf 1840 tot 1863 onderwijzer te Westerhoven en na zijn pensionering brievenbesteller te Bergeik, waar hij op 20 juli 1904 overleed. Hij was een pionier op het gebied van de Noordbrabantse archeologie, daartoe o.a. geïnspireerd door C.R. Hermans (zie Biemans 1977). Een uitgebreide biografie van hem werd geschreven door Hein Mandos (1971). Zijn verhalen werden gepubliceerd in het Tijdschrift voor Noordbrabantsche Geschiedenis, Taal- en Letterkunde (TNG) I (okt. 1883 -okt. 1884) II (okt. 1884-okt. 1885), III (okt. 1885-okt. 1886) en in Ons Volksleven (OV) IV (1892), V (1893). Van de publicaties uit Ons Volksleven verscheen in 1893 een overdruk. Zijn Bergeikse verhalen verschenen bovendien in de Beschrijving van Bergeik (BB), dat hij samen met A.F.O. van Sasse van Ysselt schreef (1900).
Zijn handschriften, waaronder een Autobiografie of Eigen Levensbeschrijving en een dagboek zijn te raadplegen in het streekmuseum Eicha te Bergeik.

Teut    Teut   

Duitse    Duitse   

Bergeik    Bergeik   

Duitsland    Duitsland   

Broekstraat    Broekstraat   

Bergeik    Bergeik   

L279p    L279p   

2013-03-01 14:46:20