Hoofdtekst
2.63. Spokerijen op eenen molen
Gedurig werd een mulder, wanneer hij des avonds of in den nacht zijnen molen bemaalde, door heksen in kattengedaante geplaagd, en wel zoo erg, dat hij noch zijn knecht nauwelijks in den molen durfden verblijven. De molenaar vertelde dit geval eens aan een armen rondreizenden molengast (een zoogenaamde hegmulder), die zich aanbood om 's nachts op dien molen te blijven en te malen. Deze onbevreesde man zette twee keersen, eene gewijde en eene ongewijde, in den molen, alsmede een ijzeren ketel met vuur, dewijl het winter was en zeer koud. Lang liep het niet aan, of er verscheen eene miauwende kat. De mulder sprak tot haar: 'Heske en poeske, waar komt ge van? ... Zet u bij 't vuur en warm u wat.' De kat deed zulks met de voorste poten in de hoogte. Zoo kwamen er katten, een voor een, totdat ze met twee en veertig waren. Toen begonnen al die katten met hunne pooten aan elkander, rond den vuurketel te dansen. Nu nam de molenaar eenen sabel, die aan den wand hing, en sloeg daarmee op de danseressen. Hij had eenen middenvinger van eene vrouwenhand, waaraan een gouden ring, afgekapt! Deze behoorde aan de vrouw van den mulder die den molen bezat, want op den ring stond hare naam. Zij lag des anderendaags ziek te bed met afgekapten vinger, en zoo wist men nu, dat zij de heks was, die in de gedaante van eene kat zoolang in den molen had gespookt.
Gedurig werd een mulder, wanneer hij des avonds of in den nacht zijnen molen bemaalde, door heksen in kattengedaante geplaagd, en wel zoo erg, dat hij noch zijn knecht nauwelijks in den molen durfden verblijven. De molenaar vertelde dit geval eens aan een armen rondreizenden molengast (een zoogenaamde hegmulder), die zich aanbood om 's nachts op dien molen te blijven en te malen. Deze onbevreesde man zette twee keersen, eene gewijde en eene ongewijde, in den molen, alsmede een ijzeren ketel met vuur, dewijl het winter was en zeer koud. Lang liep het niet aan, of er verscheen eene miauwende kat. De mulder sprak tot haar: 'Heske en poeske, waar komt ge van? ... Zet u bij 't vuur en warm u wat.' De kat deed zulks met de voorste poten in de hoogte. Zoo kwamen er katten, een voor een, totdat ze met twee en veertig waren. Toen begonnen al die katten met hunne pooten aan elkander, rond den vuurketel te dansen. Nu nam de molenaar eenen sabel, die aan den wand hing, en sloeg daarmee op de danseressen. Hij had eenen middenvinger van eene vrouwenhand, waaraan een gouden ring, afgekapt! Deze behoorde aan de vrouw van den mulder die den molen bezat, want op den ring stond hare naam. Zij lag des anderendaags ziek te bed met afgekapten vinger, en zoo wist men nu, dat zij de heks was, die in de gedaante van eene kat zoolang in den molen had gespookt.
Onderwerp
SINSAG 0622 - Die verzauberte Mühle (Brauerei) 
SINSAG 0622 - Die verzauberte Mühle (Brauerei) 
Beschrijving
Door heksen in kattengedaante geplaagde molenaar wordt geholpen door iemand die 's nachts met een ongewijde en een gewijde kaars, en een ketel bij het vuur in de molen blijft. Aan de kat die tevoorschijn komt vraagt de man waar ze vandaan komt en nodigt haar uit zich te warmen. Uiteindelijk zijn er 42 katten, die poot in poot rond het vuur dansen. De man slaat met een sabel in op de katten, en kapt een middelvinger met een gouden ring af. Het is de ring van de vrouw van de molenaar, want haar naam staat op de ring. De volgende dag ligt de vrouw van de molenaar met afgekapte vinger in bed.
Bron
Willem de Blécourt, Volksverhalen uit Noord Brabant, Utrecht [etc.]: Het Spectrum, 1980. p. 72-73
Motief
G275.12bcb
G275.12bcb
G252 - Witch in form of cat has hand cut off: recognized next morning by missing hand.
G252 - Witch in form of cat has hand cut off: recognized next morning by missing hand.
Commentaar
1892
Motief: G275.12bcb Person cuts paw of cat; witch has hand missing; vgl. G252 Witch in form of cat has hand cut off: recog- nized next morning by missing hand.
OV IV: 191-192. Bewerking: Kleyntjes & Knippenberg 1926: 66-70; Sinninghe 1933: 104-105 (no. 150), 1964: 110; Biemans 1973: 55; vgl. Jansen 1978: 22. S.S.622.1; LS D1841 Hexen versammeln sich in Mühle.
2. De archeologie van het vertellen. Verhalen uit de Kempen
Opgetekend, verzameld en bewerkt door Petrus Norbertus Panken. Panken werd geboren te Duizel op 6 september 1819. Hij was vanaf 1840 tot 1863 onderwijzer te Westerhoven en na zijn pensionering brievenbesteller te Bergeik, waar hij op 20 juli 1904 overleed. Hij was een pionier op het gebied van de Noordbrabantse archeologie, daartoe o.a. geïnspireerd door C.R. Hermans (zie Biemans 1977). Een uitgebreide biografie van hem werd geschreven door Hein Mandos (1971). Zijn verhalen werden gepubliceerd in het Tijdschrift voor Noordbrabantsche Geschiedenis, Taal- en Letterkunde (TNG) I (okt. 1883 -okt. 1884) II (okt. 1884-okt. 1885), III (okt. 1885-okt. 1886) en in Ons Volksleven (OV) IV (1892), V (1893). Van de publicaties uit Ons Volksleven verscheen in 1893 een overdruk. Zijn Bergeikse verhalen verschenen bovendien in de Beschrijving van Bergeik (BB), dat hij samen met A.F.O. van Sasse van Ysselt schreef (1900).
Zijn handschriften, waaronder een Autobiografie of Eigen Levensbeschrijving en een dagboek zijn te raadplegen in het streekmuseum Eicha te Bergeik.
OV IV: 191-192. Bewerking: Kleyntjes & Knippenberg 1926: 66-70; Sinninghe 1933: 104-105 (no. 150), 1964: 110; Biemans 1973: 55; vgl. Jansen 1978: 22. S.S.622.1; LS D1841 Hexen versammeln sich in Mühle.
2. De archeologie van het vertellen. Verhalen uit de Kempen
Opgetekend, verzameld en bewerkt door Petrus Norbertus Panken. Panken werd geboren te Duizel op 6 september 1819. Hij was vanaf 1840 tot 1863 onderwijzer te Westerhoven en na zijn pensionering brievenbesteller te Bergeik, waar hij op 20 juli 1904 overleed. Hij was een pionier op het gebied van de Noordbrabantse archeologie, daartoe o.a. geïnspireerd door C.R. Hermans (zie Biemans 1977). Een uitgebreide biografie van hem werd geschreven door Hein Mandos (1971). Zijn verhalen werden gepubliceerd in het Tijdschrift voor Noordbrabantsche Geschiedenis, Taal- en Letterkunde (TNG) I (okt. 1883 -okt. 1884) II (okt. 1884-okt. 1885), III (okt. 1885-okt. 1886) en in Ons Volksleven (OV) IV (1892), V (1893). Van de publicaties uit Ons Volksleven verscheen in 1893 een overdruk. Zijn Bergeikse verhalen verschenen bovendien in de Beschrijving van Bergeik (BB), dat hij samen met A.F.O. van Sasse van Ysselt schreef (1900).
Zijn handschriften, waaronder een Autobiografie of Eigen Levensbeschrijving en een dagboek zijn te raadplegen in het streekmuseum Eicha te Bergeik.
Die verzauberte Mühle (Brauerei). Neuer Knecht verwundet Hexe in Tiergestalt (wirft sie ins heisse Gebräu; haut ihr den Finger ab). Die Müllerin (Nachbarin) ist verwundet. & SINSAG Der Katzentanz. 0501 Hexen, in Katzengestalt, tanzen Pfote an Pfote & SINSAG 0608 Andere Begegnungen mit Hexentieren
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20