Registratie zal enige tijd duren. Deze functie is in ontwikkeling.

BLECOURTNB0140 - 3.4. Een wonderkiend

Een sprookje (boek), 1893

Leonardo_Diffusion_XL_a_scary_black_dog_on_a_chain_with_fire_l_2.jpg

Hoofdtekst

3.4. Een wonderkiend
Dor was eens 'n koningin en die koningin de zo zoo gerre een kiendje hebben gehad. En ielke mergen die god gaf, ging ze no 'ren hof om op 'n eeinzam plekske te zitten bidden urn e kiendje mar 't wo mar nie kommen. Toen ze nauw op 'n goeie mergen wir zaat te bidden kwam er op ins nen engel uit den heemel vur der ston en dieën engel zee zeit gerust oe gebeddè zal verheurd worden binnen kort zulde e kiendje kriegen, - en dè kiendje dè zal zijn ee wonderkiendje want al wèt oit zal wensen dè zal vervuld worren. Bleij as honderd duzend man liep de kuningin nö de kuning en vertelden 'm wè ze ondervonden had en de kunning (dè kunde denken) die was ook zoo bleij of dè tie eene gulde gevonden ha.
Toen dè 'n tijdje geduurd haa krig de kunningin e knechtje, - e jungske zoo skoon as ge 't van oe leve nie gezien het.
Eilke mergen ging de kunningin nauw mitter jungske in den tuin kuiere en 't wies as 'n kwoal en 't kreeg 'n kleur as 'n bellefleur en al de grouwte van 't hof van de kunning die haan er plezier in en die hielen er zoo veul af en die won 't wel opete zoo lekkeren jong waar 't.
Nauw moette weten de kunning die ha 'ne kok en dè waar 'ne slèchte mensch en die ha al dik bei zin eige gedaacht as ik dè jong is ha dan kost ik veul perfijt hebben van zijn wonderkunst; En toen de kunningin op ne goeien dag dè 't snikkend heit waar in. den tuin op een bank in slop waar gevallen, viet ie 't kindje stIllekes weg en besmeerden ie de slip van de kunningin mi bloed. Hij brocht 't jungske no een groot bosch in een hut en liet et dor groot brengen en hij ging no de kunning en vertelden em dè de kunningin nie goed op er jong gepast haa en dè-e wild bist 't haaj opgegete.
De kunning die was zoo kwod as ne riek, dè kunde denken, hij liet de kunningin in nen donkere kelder goje en liet dieje kelder dichtmetselen en dor moest ze dan mar van den honger sterve. Mar onze lieven heeir, die wist dè ze gin skuld haa die zurgde vur der en die stuurden er ielken dag twee witte duive uit den himmel (dè waren engelen) en die brochten er eten en drinken. Dè haa nouw zoo zeewe jorre geduurd toen de kok bai zin aige dacht, kom nauw worret teid dè 'k is plezier heb van 't wonderjungske. Hai zee zinnen dienst op bai de kunning, ging no de hut wor 't jong verburge waar en zee, 'me klein wenst oe nouw is e groot skoon kasteel me ne skoonen tuin der bei mi bloeme der in en froitboim en ne vijver en e zomerheuske en al wè mar skon is. En ki, - 't jungske ha 't er nauwe gezeet of 't kasteel waar der en den tuin mi de bloeme en de froitbuim en de vijver en 't zomerheuske en alles.
Toen de zoo 'n tijdje geduurd ha, zee de kok wenscht oe nauw is e speulkamerodje e maiske zo skoon as ge mar denken kunt. En 't woord was nog nie uit de jongen zene mond of er ston e dieurske vur 'm zoo skon, dè 't ne skilder nie skoonder kan uitskilderen.
Ieleken dag speulden die kijnder mi mekaar en ze begoste hoe langer hoe meer van mekaar te haauwe. En de kok die leefde op dè kasteel as ne grouten heeir smergens zin borreltje, na de middag ging ie op jaacht en sovens ston de fles weir op toffel. Mar hai waar toch nie gerust in zin hart. Hai ha mar skrik dè die jongen, die al meeir verstand gegost te kriegen, no ze vader en no zin moeder zo gen wensen en hai begreep de 't dan nie goeid mim zo afloupe. Dorum zee-ie op ne goeien dag tiggen de speulkamerod van de prins: as ie nauw strak sleupt dan göde stillekes na zin bed en ge stootem mi di mes in zin hart en as ge 't nie doet dan hedde oewe langsten tijd gehad dan moetezelf sterven. En as e bewijs dè ge het gedon we 'k oe gekommendeerd heb moete me zin hart brengen en zin tong. Mar dor han ze ginne zin in: ze hiel veul te veul van de prins en ze dacht bai der eige kommandeert oewen hont en blaft zelf. Ze liet e sikske slachten (want er waar krek e sikske op de stal gekomme) en ze brocht 't hart en de tong van' 't sikske no de kok en ze zee tigge de prins dè 't ie zich verberge most. Mar de kok die vertrauwden 't speul nie goed. Hai ging is zuuke en hai von de prins in zin bed onder de dekes verburgen: Mar de jonge prins die sprong op en die riep: ik wens de ge in ne zwarte poedel verandert en de ge niks meer zult ete as gloeiende hautskolen en de de vlammen oewe smoel zulke lekken en omdè 'k oe altijd zö kennen zulde een gouw ketting an den hals dragen. En 't woord was er nog nie uit of de kok veranderde in 'n zwarte poedel en 't meiske riep de knecht en liet m ne groote pot mi gloeiendehoutskole vurzette en wezelik de vlammen die lekten zinne smoel.
De jonge prins begon nauw ijselijk no zin moeder te verlangen en me kost dè verlangen mar nie uit zinne kop geprot kriege en hij zee op 'n goeien dag dan ook tigge ze kamerutje: ik go no me land terug en als ge wilt dan meugde meegon. Mar 't meiske zag erg tiggen die wijte reis op en om 't er nauw gemekkelijk te maken, wenschte de prins de ze in 'n bloem zo veranderen. De gebeurde. Hij staak de bloem in zin knupsgat viet zinne wandelstok en ging op reis mi de zwarte poedel achter um.
Na lang reizen en na alderhande wederwarigheden kwam ie te lange leste aan de kelder wor zijn moeder ingemetst waar. Dur 't ramke riep ie 'lieve beste moeder, geëerbiedigde kunningin, leefde nog?' Maar de moeder die dacht dè 't de deuve waren die ze ielken dag eten en drinken brogten en ze zee ik heb genoeg gegeten engelkelief. Dor prot ik nie over zee de prins, ik ben oeë zoon waarvan ze verteld hebbe de 'tie dur e wild beest opgegeten is mar de waar gelooge, ik leef nog en hier ben ik.
De prins ging toen no de kunning en vroeg of ie ginne jager noodig ha. Jo wel, zee de kunning, mar dur was zo weinig wild in zijn bosse. Dès niks, zee de prins, ik kan ze wel vinge. Dè wik dan toch wel is zien zee de kunning en ie riep al zijn oppassers bai mekaar en zoo gingen ze gelijk mi mekaar op de jaacht. Zo gouw ware ze nie in 't bos aangekomme of de prins wenschte allerhand wilt en op de slag kwammen er van alle kante haze en kemingtjes en herte en wilde verkes aangeloope en in een half uur han z'n hoog kaar vol mi wild.
De kunning lee nauw ee grout feest aan want in lang haa ie zooveul wilt nie in zene kelder gehad en de neije jager most an zin rechterhand zitten op 't eereplats. Toen ze gelijk zin best an 't ete waren wenschte de prins de ieene van de groute van 't hof is over zijn moeder zo spreken en hij ha 't nog nie gewenscht of den hofmaarschalk dee ston op en die zee, 'Majesteit we hebben
't hier nauw zoo goed der is van alles volop, mar hoe zou 't nauw mi de kunningin zijn zö ze nog leve of zö ze allaang van den honger gesturve zing. De kunning wier beus en hij zee sprik me hier nie van de kunningin zee ie ze hee me jungske door e wild dier loten opvreten.
Toe ston de neije jager op en ie zee, 'vader', zee ie, 'ik ben oeë zoon en me moeder leeft nog, zee ie, de wilde dieren hebbe me niet opgevreten, zee ie, maar de kok, zee ie, die nauwe skelm, zee ie, die hee me weggevat en die hee me moeder zinne slip mi bloed besmeerd, zee ie omdè ge denke zö de 't gebeurd was lek ie zee, zee ie. Hier is de smeerlap, zee ie, en mee slipten ie de poedel mi de ketting vur de kunning en ie kommandeerde 'n pot mi gloeiende kole en den hond die aat er van en de vlammen lekten zinne smoel. Toen vroeg de kunning of ie den deugniet mocht zien zoo as ie em vruuger gekent ha en de prins haa dè nog nie gewenscht of de kok stong er mi zin wit sleufke vur, mi 'en wit mutske op zene kop en mi e groot mes in zijn hand.
Zoo gouw haa 'm de kunning nie herkend of hij liet em dur zin sjanderme vatten en in de gevangentore opsluiten. Toen zee de prins, 'vader,' zee ie, wilde nauw ook het meiske zien, dè me sins den tijd dè 'k wier gestole altijd zoo goed opgepaasd hee en dè me 't leven hee gespaard doe de kok me wou loten doodsteke, zee-ie. Ger, zee de kunning en toen haalde de prins de bloem uit zin knupsgat en liet ze aan de kunning zien. De kunning zee dèt ie nog nooit zoo'n skoon bloem gezien had, maar toen de prins dè wenschte veranderde de bloem in 'n jong knap vrommes zoo skoon as ter in 't heeilland geen waar.
De kunning stuurde nauw zijn marschalken no de kunningin urn ze uit de kelder te verlossen en ze no 't kasteel terug te brengen. Maar de kunningin wo aan de feestmoltijd niet kommen aanzitten, ja ze wo niks mir eten of drinken. Onze lieven heer in den hemel, zee ze, hee me nie vergeten toen ik onskuldig in de kelder opgesloote zaat en die zal me nauw wel gauw kommen haale, zee ze. En zoo gebeurden et. No drie dagen stierf ze en toe ze mi groote pracht en rijkdom no 't kerkhof wier gebrocht, vlogen twee witte deuve bove den kist. Dè ware de engele die er altijd eten en drinken han gebrocht. De kunning liet de schelmechtige kok mi ee slichtmes in stukken kappen maar hij begost no dien tijd te trure, zijn hart waar gebroke en al heeil gouw moeste z'm ook no de kerhof dragen. Nauw wier de prins kunning, hij trauwde mi zin vriendin en die wier toe kunningin en laang - laang jorre hebbe ze 't land bestuurt en as ze nie dood zijn dan leve ze nog.

Onderwerp

AT 0652 - The Prince Whose Wishes Always Come True: the Carnation    AT 0652 - The Prince Whose Wishes Always Come True: the Carnation   

ATU 0652 - The Prince whose Wishes Always Come True.    ATU 0652 - The Prince whose Wishes Always Come True.   

SINAT 0652 - Der Königssohn, dessen Gedanken immer in Erfüllung gehen    SINAT 0652 - Der Königssohn, dessen Gedanken immer in Erfüllung gehen   

Beschrijving

Koningin krijgt na lang wachten en veel gebeden van engelen de verzekering dat ze een wonderkind zal krijgen, want alles wat het kind wenst zal vervuld worden. De kok ontvoert het kind, vertelt dat de koningin niet goed heeft opgelet en dat het kind is opgegeten door een wild beest. De koning zet haar in een kelder gevangen, waar ze van twee engelen in de vorm van witte duiven dagelijks eten krijgt. Na zeven jaar laat de kok het wonderkind een kasteel en een speelkameraadje wensen. De man is niet gerust op de afloop, hij draagt het meisje op de jongen te doden en als bewijs zijn hart en tong te laten zien. Het meisje laat een geit slachten voor een hart en een tong, de jongen moet zich verstoppen, maar de kok merkt het. De jongen verandert dan de kok in een zwarte poedel, gaat zijn moeder zoeken en verandert het meisje in een bloem. Hij vindt zijn moeder, zorgt dat er in de bossen van zijn vader wild is om op te jagen, onthult op een feest dat hij de zoon van de koning is en wat is voorgevallen. De koningin wordt bevrijd, maar sterft. De kok wordt gedood, en de koning sterft aan een gebroken hart. De prins en het meisje trouwen.

Bron

Willem de Blécourt, Volksverhalen uit Noord Brabant, Utrecht [etc.]: Het Spectrum, 1980. p. 96-99

Motief

D1761.0.1 - Wishes granted without limit.    D1761.0.1 - Wishes granted without limit.   

K2250 - Treacherous servants and workmen.    K2250 - Treacherous servants and workmen.   

K2155.1 - Blood smeared on innocent person brings accusation of murder.    K2155.1 - Blood smeared on innocent person brings accusation of murder.   

Q455 - Walling up as a punishment.    Q455 - Walling up as a punishment.   

D141 - Transformation: man to dog.    D141 - Transformation: man to dog.   

D212.1 - Transformation: man (woman) to carnation.    D212.1 - Transformation: man (woman) to carnation.   

K1816 - Disguise as menial.    K1816 - Disguise as menial.   

D2105 - Provisions magically furnished.    D2105 - Provisions magically furnished.   

D630 - Transformation and disenchantment at will.    D630 - Transformation and disenchantment at will.   

H151.7 - Hero‘s power to transform girl to carnation brings about recognition.    H151.7 - Hero‘s power to transform girl to carnation brings about recognition.   

S451 - Outcast wife at last united with husband and children.    S451 - Outcast wife at last united with husband and children.   

Commentaar

1893
Motieven: D1761.0.1 Wishes granted without limit; K2250 Treacherous servants and workmen; K2155.1 Blood smeared on innocent person brings accusation of murder; Q455 Walling up as punishment; D141 Transformation: man to dog; D212.1 Transformation: woman to carnation; K1816 Disguise as menial; D2105 Provisions magically furnished; D630 Transformation
and disenchantment at will; H151.7 Hero's power to transform girl to carnation brings about recognition; S451 Outcast wife at last united with family.
inv. no. R3a.4. Sinninghe 1942: 37-40. Bewerking: Van Oirschot 1966: 19, De Jong & Sleutelaar 1979: 127- 128. S.M652.1; AT 652 The Prince Whose Wishes Always Come True: The Carnation.
3. Sprookjes en natuurgeloof. Verhalen vanuit Helmond verzameld
Verhalen, sprookjes, anekdoten en mededelingen over volksgeloof, verzameld en/of opgetekend door August Hendrik Sassen. Uit zijn handschriftenverzameling, berustend in de bibliotheek van het Provinciaal Genootschap voor Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant te 's Hertogenbosch.
Sassen werd geboren te 's Hertogenbosch op 6 maart 1853. Hij was archivaris en notaris te Helmond, en overleed op 22 juni 1913 te 's Gravenhage (zie Juten & Juten 1913, A.F.O. van Sasse van Ysselt 1914). Hij was de stuwende kracht achter het volkskundig onderzoek in Noord-Brabant aan het einde van de vorige eeuw. Om dit te bevorderen stichtte hij onder meer twee tijdschriften: het Tijdschrift voor Noordbrabantsche Geschiedenis, Taal- en Letterkunde, en de Noordbrabantsche Almanak. Jaarboekje voor Noordbrabantsche geschiedenis, taal- en letterkunde.
Beide tijdschriften moesten evenwel na elkaar wegens financiële moeilijkheden stopgezet worden (zie ook de Inleiding). Door zijn werk, zijn vele activiteiten (hij was o.a. gemeenteraadslid van Helmond, regisseur van jeugdtoneelstukken, voorzitter van de vereniging tot drankbestrijding; en commandant van de plaatselijke schutterij), en zijn vroege dood is het hem niet gelukt de vele aan hem toegezonden en door hemzelf verzamelde gegevens over o.a. taalkunde, volksgebruiken, boerenalmanakken, kinderrijmen en spelen, en volksliederen zelf tot een of meerdere boeken te verwerken (zie voor verdere biografische gegevens Knippenberg 1952).
Een deel van zijn handschriftenverzameling bevindt zich te 's Hertogenbosch. Dit werd in 1943 en 1944 gerubriceerd en gecatalogiseerd. Het hier gepubliceerde deel daarvan werd eerder grotendeels, al dan niet in bewerkte vorm, bekend gemaakt door J.R.W. Sinninghe, zij het zonder opgave van inventarisnummer. Een aantal van de door Sinninghe aan Sassen toegeschreven verhalen is evenwel niet meer in 's Hertogenbosch te vinden, o.a. Sinninghe 1978: 16 (gloeiige te Duizel), 21 (dwaallichten), 36 (zelfmoordenaar in gedaante hond te Boxmeer), 45 (spookhaas te Mierlo), 81-83 (heksen in de gedaante van een kat), en 100 (weerwolf te Breda). Het wachten is op een volledige publicatie van het nog in 's Hertogenbosch aanwezige materiaal.
The Prince Whose Wishes Always Come True: The Carnation

Naam Overig in Tekst

Onze Lieve Heer    Onze Lieve Heer   

Plaats van Handelen

Helmond (Noord-Brabant)    Helmond (Noord-Brabant)   

Kloekenummer in tekst

Datum Invoer

2013-03-01 14:46:20