Hoofdtekst
3.36. Het betooverde huis
Als in het huis De Keizer, staande in de Binderstraat te Helmond (nu ...) 's avonds de-n-herd was gestrouwd, bevond men dien smorgen met hondepooten beloopen. Had men er worst of beuling gemaakt dan hing die des anderen dag smorgens in den boom, die voor het huis stond. In dien boom zat elken avond eene kat. Eens toen men tegen het beest zeide: Kat doe heks wä doe-de-ge doar? antwoordde ze: niemendalle. Op een avond ging er een kleermaker voorbij die, onvoorzichtig genoeg, met zijn persplank naar het beest sloeg. Op hetzelfde oogenblik was hij omringd door eene ontelbare menigte katten, die den verschrikten en vluchtenden snijder al sissend en blazend tot aan zijn huis vervolgden.
Als in het huis De Keizer, staande in de Binderstraat te Helmond (nu ...) 's avonds de-n-herd was gestrouwd, bevond men dien smorgen met hondepooten beloopen. Had men er worst of beuling gemaakt dan hing die des anderen dag smorgens in den boom, die voor het huis stond. In dien boom zat elken avond eene kat. Eens toen men tegen het beest zeide: Kat doe heks wä doe-de-ge doar? antwoordde ze: niemendalle. Op een avond ging er een kleermaker voorbij die, onvoorzichtig genoeg, met zijn persplank naar het beest sloeg. Op hetzelfde oogenblik was hij omringd door eene ontelbare menigte katten, die den verschrikten en vluchtenden snijder al sissend en blazend tot aan zijn huis vervolgden.
Onderwerp
SINSAG 0608 - Andere Begegnungen mit Hexentieren.
SINSAG 0608 - Andere Begegnungen mit Hexentieren.
Beschrijving
‘s Morgens staan in een betoverd huis hondepoten op de haard. De volgende morgen hangen de worsten die de vorige avond zijn gemaakt in de boom voor het huis. In die boom zit elke avond een kat die antwoord geeft. Een man die naar de kat slaat wordt meteen omringd door een ontelbaar aantal katten die hem tot zijn huis achtervolgen.
Bron
Willem de Blécourt, Volksverhalen uit Noord Brabant, Utrecht [etc.]: Het Spectrum, 1980. p. 116-117
Motief
G265.8.1.1* - Witch bewitches food in house.
G265.8.1.1* - Witch bewitches food in house.
B211.1.8 - Speaking cat.
B211.1.8 - Speaking cat.
Commentaar
1891
Motieven: G265.8.1* Witch bewitches food in house; B211.1.8 speaking cat.
inv. no. R25. In 1891 gehoord van oude menschen, die uit hun jonge jaren vertelden. Sinninghe 1938: 416, 1978: 66. S.S604.16.
3. Sprookjes en natuurgeloof. Verhalen vanuit Helmond verzameld
Verhalen, sprookjes, anekdoten en mededelingen over volksgeloof, verzameld en/of opgetekend door August Hendrik Sassen. Uit zijn handschriftenverzameling, berustend in de bibliotheek van het Provinciaal Genootschap voor Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant te 's Hertogenbosch.
Sassen werd geboren te 's Hertogenbosch op 6 maart 1853. Hij was archivaris en notaris te Helmond, en overleed op 22 juni 1913 te 's Gravenhage (zie Juten & Juten 1913, A.F.O. van Sasse van Ysselt 1914). Hij was de stuwende kracht achter het volkskundig onderzoek in Noord-Brabant aan het einde van de vorige eeuw. Om dit te bevorderen stichtte hij onder meer twee tijdschriften: het Tijdschrift voor Noordbrabantsche Geschiedenis, Taal- en Letterkunde, en de Noordbrabantsche Almanak. Jaarboekje voor Noordbrabantsche geschiedenis, taal- en letterkunde.
Beide tijdschriften moesten evenwel na elkaar wegens financiële moeilijkheden stopgezet worden (zie ook de Inleiding). Door zijn werk, zijn vele activiteiten (hij was o.a. gemeenteraadslid van Helmond, regisseur van jeugdtoneelstukken, voorzitter van de vereniging tot drankbestrijding; en commandant van de plaatselijke schutterij), en zijn vroege dood is het hem niet gelukt de vele aan hem toegezonden en door hemzelf verzamelde gegevens over o.a. taalkunde, volksgebruiken, boerenalmanakken, kinderrijmen en spelen, en volksliederen zelf tot een of meerdere boeken te verwerken (zie voor verdere biografische gegevens Knippenberg 1952).
Een deel van zijn handschriftenverzameling bevindt zich te 's Hertogenbosch. Dit werd in 1943 en 1944 gerubriceerd en gecatalogiseerd. Het hier gepubliceerde deel daarvan werd eerder grotendeels, al dan niet in bewerkte vorm, bekend gemaakt door J.R.W. Sinninghe, zij het zonder opgave van inventarisnummer. Een aantal van de door Sinninghe aan Sassen toegeschreven verhalen is evenwel niet meer in 's Hertogenbosch te vinden, o.a. Sinninghe 1978: 16 (gloeiige te Duizel), 21 (dwaallichten), 36 (zelfmoordenaar in gedaante hond te Boxmeer), 45 (spookhaas te Mierlo), 81-83 (heksen in de gedaante van een kat), en 100 (weerwolf te Breda). Het wachten is op een volledige publicatie van het nog in 's Hertogenbosch aanwezige materiaal.
inv. no. R25. In 1891 gehoord van oude menschen, die uit hun jonge jaren vertelden. Sinninghe 1938: 416, 1978: 66. S.S604.16.
3. Sprookjes en natuurgeloof. Verhalen vanuit Helmond verzameld
Verhalen, sprookjes, anekdoten en mededelingen over volksgeloof, verzameld en/of opgetekend door August Hendrik Sassen. Uit zijn handschriftenverzameling, berustend in de bibliotheek van het Provinciaal Genootschap voor Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant te 's Hertogenbosch.
Sassen werd geboren te 's Hertogenbosch op 6 maart 1853. Hij was archivaris en notaris te Helmond, en overleed op 22 juni 1913 te 's Gravenhage (zie Juten & Juten 1913, A.F.O. van Sasse van Ysselt 1914). Hij was de stuwende kracht achter het volkskundig onderzoek in Noord-Brabant aan het einde van de vorige eeuw. Om dit te bevorderen stichtte hij onder meer twee tijdschriften: het Tijdschrift voor Noordbrabantsche Geschiedenis, Taal- en Letterkunde, en de Noordbrabantsche Almanak. Jaarboekje voor Noordbrabantsche geschiedenis, taal- en letterkunde.
Beide tijdschriften moesten evenwel na elkaar wegens financiële moeilijkheden stopgezet worden (zie ook de Inleiding). Door zijn werk, zijn vele activiteiten (hij was o.a. gemeenteraadslid van Helmond, regisseur van jeugdtoneelstukken, voorzitter van de vereniging tot drankbestrijding; en commandant van de plaatselijke schutterij), en zijn vroege dood is het hem niet gelukt de vele aan hem toegezonden en door hemzelf verzamelde gegevens over o.a. taalkunde, volksgebruiken, boerenalmanakken, kinderrijmen en spelen, en volksliederen zelf tot een of meerdere boeken te verwerken (zie voor verdere biografische gegevens Knippenberg 1952).
Een deel van zijn handschriftenverzameling bevindt zich te 's Hertogenbosch. Dit werd in 1943 en 1944 gerubriceerd en gecatalogiseerd. Het hier gepubliceerde deel daarvan werd eerder grotendeels, al dan niet in bewerkte vorm, bekend gemaakt door J.R.W. Sinninghe, zij het zonder opgave van inventarisnummer. Een aantal van de door Sinninghe aan Sassen toegeschreven verhalen is evenwel niet meer in 's Hertogenbosch te vinden, o.a. Sinninghe 1978: 16 (gloeiige te Duizel), 21 (dwaallichten), 36 (zelfmoordenaar in gedaante hond te Boxmeer), 45 (spookhaas te Mierlo), 81-83 (heksen in de gedaante van een kat), en 100 (weerwolf te Breda). Het wachten is op een volledige publicatie van het nog in 's Hertogenbosch aanwezige materiaal.
Andere Begegnungen mit Hexentieren & SINSAG 0601 Die sprechende Katze beantwortet eine Frage (mit eine Gegenfrage) & SINSAG 0604 Die vermehrten Katzen. Wanderer, der etwas nach einer Katze wirft (nach der Katze schlägt), wird von vielen Katzen umschlossen
Naam Overig in Tekst
De Keizer
De Keizer
Naam Locatie in Tekst
Binderstraat
Binderstraat
Helmond
Helmond
Plaats van Handelen
Helmond (Noord-Brabant)
Helmond (Noord-Brabant)
Kloekenummer in tekst
L237p
L237p
Datum Invoer
2013-03-01 14:46:20