WOUDA001901 - De Reinwettersbak

Myn pake, greate Ale fan Boalsert, fortelde my: Yn myn jonkheit hat âlde Brecht fan ‘e Lytse Kampen it my sels ris in kear forteld. It wie in pûr bêst minske en tige bitrouber as hja op ‘e tekst kaem oer har buorwyfkes Jelke' IJmkje en Janne' Bet. Hja wiene doe noch jong en wennen nêst inoar. De hûzen stiene apart, mar de reinwettersbak brûkten hja massael. Dat wie by âlds wizânsje en hja hiene om in amerfol wetter nea spul. Wie de bak leech, dan gyngen hja nei de Greate Tsjerke of ien fan 'e dan skoallen om in pear gongen wetter.
IJmkje stie bikend as tige fûl en op penning sechtsjin. Mar dat naem net wei, dat hja in goekunde, dy ‘t yn de lytse loege siet, net mei lege hannen gean liet.
Dêr koe Brecht fan tsjûgje, hwant sels hie hja gauris by har oankloppe, as hja fanwegen de ivige krapte jild nedich hie foar dit of dat. It wiene fansels gjin greate stikken. Dy koe IJmkje har ek net jaen. Mar as hja har need klage, dan woe IJmkje har wol skewiele. Mar it moast oan de lêste peinje ta werom bitelle wurde, wie har bitinkst. Nou, dêr hie IJmk ek nea oer to klijen. It koe der wol ris lang ynhingje, ear 't safier wie, mar de sinten kamen altyd wer to plak.
Mar ienris soe it misbiteare. Op in hjerstdei stinde Brecht wakker, dat hja foar de winter gjin waerme hoazzen oan 'e fuotten hie. “Witst hwat” sei IJmk, “dou hellest mar jern by de swartferver; hjir hast tolf stûren.” Da's tige bêst, mar ik kin se dy fuortendaliks net werom bitelje, hear” sei Brecht. “dat hoeft sa gau ek net, dat dochst mar, sa it dy útkomt,” andere IJmk.
Fierder kaem dy kwesje nea mear op 'e tonge. Brecht hie dy winters waerme fuotten. Der blieken lykwols gâns minsken to wêzen, dy 't de winter to kâld wie. Sa hie Jelke’ IJmkje it ek swier to pakken. Dokter seach it sa slim net yn. As it moaije waer oankaem, soe de sykte wol saksearje. Mar de koarts krige de oerhân en op in nacht rekke hja noch hommels wei.
Mar in pear wike letter, doe alles wer syn gewoan forrin like to nimmen, barde der op in jountiid hwat, dat de Kampen yn ûnstjûr brocht. Brecht hie de stêd yn west to boadskipjen. Mar it wie wyls moai tsjuster wurden, doe 't hja njonkenlytsen wer op hûs ta soe. Hja roun it paed del, mei prakkesaesjes yn 'e holle. Mar by de wytkâlke reinwettersbak bleau hja inienen kjel en forstuivere stean. Hwat wie dat? Har skonken wegeren de tsjinst, hwant dêr .... dêr op 'e bak, seach hja in fremd wyt ljocht! Hwat soe it wêze ..... sech hja it goed? .... IJmkje, forjamme, yn deadshabyt! Ja, dit koe net misse, yn folle lingte stie de forskining foar har, de bonkige hân útstrutsen, as forwachte hja in jefte. In rouwe gjalp fleach Brecht út 'e kiel en mei dat hja lûd joech, fleach it spoek by de muorre op, dêr 't it samar yn wei waerd.
Hoe hja thúskomme is, hat hja nea fortelle kinnen.
Nei 't hja oer de earste skrik hinne wie, gie hja nei Janne’ Bet. Dy harke frjemd op. Doe krige Brecht in ynjowing: it wie har oan 't nou ta troch 't sin gien, om IJmk dy tolve stûren fan de hoazzen werom to jaen! Soe 't har dêr soms om to rêdden wêze?
“Dat grif”, sei Janne’ Bet, “hwant hja wie in goed wiif, mar sa fûl as in foarke en slij nei jild.” “Nou brekt my de klomp” sei Brecht. “Giest mei, dan sil ik har fuortdaliks bitelje, hwant ik wol har de ivige rêst net ûntnimme om tolve stûren. Hwat sleau, dat ik dêr net earder om tocht ha!” Tolve klinkende stûren waerden op it bakslid útteld. De oare moarns wie op it bakslid neat mear to finen en de lining dus lyk!

SINSAG 0450 - Andere Tote spuken.    SINSAG 0450 - Andere Tote spuken.   

Vrouw leent van buurvrouw geld dat ze vergeet terug te betalen. Na haar overlijden staat de buurvrouw op een avond met uitgestrekte hand op de regenton. Als het geleende bedrag 's avonds wordt neergelegd is het de volgende ochtend verdwenen, en is de lening afbetaald.

Collectie Wouda, verslag 19, verhaal 1 (Archief Meertens Instituut)

Ale    Ale   

Brecht    Brecht   

Lytse Kampen    Lytse Kampen   

Jelke’ IJmkje    Jelke’ IJmkje   

Janne’ Bet    Janne’ Bet   

IJmkje    IJmkje   

IJmk    IJmk   

Greate Tsjerke    Greate Tsjerke   

Grote Kerk    Grote Kerk   

Boalsert    Boalsert   

Bolsward    Bolsward   

Bolsward    Bolsward   

B110p    B110p   

2013-03-01 14:46:21