Hoofdtekst
In een der friesche dorpen waren voor vele jaren de heksen zeer talrijk, vertelde men, en men was bedacht op middelen, om die gevaarlijke wezens te kunnen onderkennen. Nu weet men, dat tooveressen een sterken afkeer hebben van kruisen. De dorpsjeugd kwam daardoor op het denkbeeld om dwars over den voetstap eener vrouw, als zij over straat liep, een tweeden voetstap te zetten met een klomp, zooals de dorpsjongens meest dragen. Zoo vormden zij dan een kruis en eene tsjoenster zoude terstond moeten blijven staan, terwijl onschuldigen ongestoord zouden doorloopen.
Dit middel schijnt zeer deugdelijk te zijn geweest, maar de heksen vonden een tegenmiddel uit. Zij bewerkten, dat iedere vrouw, die over straat ging, schrikte en onwillekeurig staan bleef, als een jongen onmiddellijk achter haar hard met den klomp op den grond stapte. Op die wijze zou men bijna alle vrouwen voor heksen gaan houden. De dorpsveldwachter bemoeide zich dan ook aldra met de zaak en liet de zonderlinge liefhebberij der jongens niet meer toe.
Dit middel schijnt zeer deugdelijk te zijn geweest, maar de heksen vonden een tegenmiddel uit. Zij bewerkten, dat iedere vrouw, die over straat ging, schrikte en onwillekeurig staan bleef, als een jongen onmiddellijk achter haar hard met den klomp op den grond stapte. Op die wijze zou men bijna alle vrouwen voor heksen gaan houden. De dorpsveldwachter bemoeide zich dan ook aldra met de zaak en liet de zonderlinge liefhebberij der jongens niet meer toe.
Onderwerp
SINSAG 0641 - Hexe erkannt. Sie sieht sich um, wenn ihr Fusstritt gekreuzt wird (rächt sich). 
SINSAG 0641 - Hexe erkannt. Sie sieht sich um, wenn ihr Fusstritt gekreuzt wird (rächt sich). 
Beschrijving
In een Fries dorp is het aantal heksen groot. Om de heksen te herkennen, hebben de dorpsjongens iets bedacht: zij kruisen met hun klomp het pad van voorbijkomende vrouwen. Zijn zij onschuldig, dan zal dit ze niet hinderen, zijn het heksen, dan zullen ze noodgedwongen blijven staan vanwege de kruisvorm. De heksen bedachten hier een middel op en zorgden ervoor dat alle vrouwen bleven staan wanneer dit gebeurde. De gewoonte van de jongens werd al snel verboden door de veldwachter.
Bron
Waling Dykstra: Uit Friesland's volksleven van vroeger en later: volksoverleveringen, volksgebruiken, volksvertellingen, volksbegrippen. Leeuwarden [1896], deel 2, 152-153.
Motief
[G273.5(a)]
[G273.5(a)]
G250 - Recognition of witches.
G250 - Recognition of witches.
Commentaar
Onderdeel van het hoofdstuk "Tooverheksen en duivelbanners".