DYKFRIES2083

Het geloof aan den duivel en zijne groote macht ten kwade speelt de hoofdrol bij alle volksbijgeloof. Dat menschen met hulp van den booze allerlei bovennatuurlijke dingen kunnen uitvoeren, dat men daarvoor een verbond met den duivel moet sluiten waarbij men zijne ziel aan hem verpandt, werd vroeger algemeen aangenomen, en dit geloof is nog niet uitgestorven. Toovenaars en heksen waren de voornaamste handlangers van Satan om de menschen allerlei kwaads te berokkenen, zonder dat men wist vanwaar dit kwam. Tooveren heet in Friesland tsjoenen en een heks of tooveres een tsjoenster. Het friesche woord tsjoed is «kwaad»; tsjoenen is dus «kwaaddoen» en een tsjoenster eene «kwaaddoenster». Van tsjoenders hoort men in Friesland hoogst zelden, maar zij zijn (of waren) er wel. Daarentegen is er altijd spraak van duivelbanners, nooit van duivelbansters. De duivelbanner is zoo goed een duivelskunstenaar als de anderen, maar hij werkt hen tegen. Hij geneest kranken die lijden tengevolge van betoovering, hij ontmaskert eene heks die iemand eene kwaal heeft berokkend, maakt haar ongelukkig en veroorzaakt zelfs soms haren dood. De heks is, volgens haar contract met den Baas, verplicht in zeven jaar minstens één mensch of dier dood te tooveren. Mislukt haar dit, dan moet zij sterven. De duivelbanner hindert haar in dit werk, door menige prooi uit hare macht te verlossen, iets wat hem niet moeilijk valt, als men maar vroegtijdig genoeg zijne hulp komt inroepen.

SINSAG 0881 - Der Teufelsvertrag. Mann schliesst einen Vertrag mit dem Teufel, welcher ihm bei seiner Arbeit Hilfe leistet.    SINSAG 0881 - Der Teufelsvertrag. Mann schliesst einen Vertrag mit dem Teufel, welcher ihm bei seiner Arbeit Hilfe leistet.   

De duivel speelt een grote rol in het volksgeloof. Wie een pact met de duivel sluit, kan bovennatuurlijke dingen uitvoeren. Tovenaars en heksen zijn handlangers van Satan. In Friesland wordt toveren 'tsjoenen' (kwaad doen) genoemd en een heks heet een 'tsjoenster' (kwaaddoenster). Duivelbanners bezitten ook speciale krachten, maar gebruiken deze tegen het kwaad. Met name werken ze heksen tegen in hun pogingen iemand of een dier te doden (volgens het duivelsverbond moet een heks elke zeven jaar iemand dood toveren, lukt dit niet, dan moet de heks zelf sterven).

Waling Dykstra: Uit Friesland's volksleven van vroeger en later: volksoverleveringen, volksgebruiken, volksvertellingen, volksbegrippen. Leeuwarden [1896], deel 2, 151

D1721.1 - Magic power from devil.    D1721.1 - Magic power from devil.   

G224.4 - Person sells soul to devil in exchange for witch powers.    G224.4 - Person sells soul to devil in exchange for witch powers.   

G262 - Murderous witch.    G262 - Murderous witch.   

Onderdeel van het hoofdstuk "Tooverheksen en duivelbanners".

Satan    Satan   

Baas [duivel]    Baas [duivel]