Hoofdtekst
In het boschrijkste gedeelte van Friesland leeft een vogel, die op vaste tijden des jaars rondom de boomen loopt, met den bek op de stammen tikt en meestal er een gat in boort. Wordt hij niet verjaagd, dan blijft hij bij den boom tot hij het gat weer dicht heeft gemaakt. Vliegt hij dan weg en komt hij terug met een worteltje in den bek, dan springt op eens het gat weer open. — Velen gaan in het geheim er op uit om zulk een «springworteltje» te bekomen, want dit heeft het vermogen om alle sloten te doen losspringen. Het beste middel ter verkrijging er van is: onder den boom een witten doek op den grond te leggen; daar zou de vogel het worteltje op kunnen laten vallen. Men wil dat sommige dieven in het bezit zijn van een springworteltje. Zij kunnen dan gemakkelijk in alle huizen komen niet alleen, maar ook, als 't te pas komt, de gevangenis ontvluchten.
Beschrijving
Er is een vogel die met zijn snavel een gat in een boom boort. Dit gat vult hij vervolgens weer op. Als hij later aangevlogen komt met een worteltje in zijn bek, springt het gat weer open. Wie zo'n 'springworteltje' in zijn bezit wil krijgen, moet een witte doek onder de boom leggen, het vogeltje zou het daar wel eens op kunnen laten vallen. Van dieven wordt gezegd dat ze zo'n springworteltje bezitten: hiermee kunnen ze huizen binnenkomen en de gevangenis ontvluchten.
Bron
Waling Dykstra: Uit Friesland's volksleven van vroeger en later: volksoverleveringen, volksgebruiken, volksvertellingen, volksbegrippen. Leeuwarden [1896], deel 2, 181
Motief
D2088 - Locks opened by magic.   
Commentaar
Onderdeel van het hoofdstuk "Duivelskunstenaars".
