DYKFRIES2130

Tot de geheime kunstenaars van lageren rang behooren ook zij, die den klaverboer, wel te verstaan de speelkaart die zoo heet, kunnen uitzenden om een flesch jenever. Het moet een donkere avond zijn; er zit ergens — niet in een herberg of kroeg — een gezelschap aan het kaartspel. Maar men heeft er niets bij te drinken, en dit vindt men onaangenaam. Hetzij nu dat men geen zakgeld heeft, of dat het naaste huis waar drank wordt verkocht te veraf is, men moet zich met niets tevreden stellen. Een der aanwezigen geeft echter te kennen, dat hij wel kans ziet een fleseh jenever te krijgen, als hij namelijk den klaverboer er om uitzendt. Maar dan moet een ander de flesch, als zij gebracht wordt, aannemen; dit mag hijzelf niet doen. In negen van de tien gevallen is er niemand die dit aandurft. Is er echter wel zoo iemand, dan opent de duivelskunstenaar even de buitendeur en werpt de speelkaart in de duisternis, met het bevel, dat zij een flesch jenever moet gaan halen. Spoedig daarop zegt hij: «Nu is 't de tijd.» Weer wordt de deur even geopend, de aannemer steekt den arm naar buiten, er wordt hem eene flesch in de hand gegeven en haalt hij die naar binnen, dan ziet men, dat de uitgezonden kaart op de kurk ligt. De uitzender schenkt een glas vol en ledigt het over zijn linker schouder buiten de deur en zegt: «Dat is voor den brenger. » De inhoud der flesch kan nu verder zonder gevaar worden gebruikt. — Deze grap is wel eens vertoond. Dan werd er werkelijk eene flesch jenever gebracht, namelijk door iemand, met wien het vooraf was afgesproken. Maar dan waren er ook altijd in het gezelschap, die van dien drank geen druppel durfden te gebruiken. De jenever die van den duivel kwam was hen te gevaarlijk, al was de echte Schiedammer hun dit niet.

SINSAG 0685 - Pikbube als Helfer.    SINSAG 0685 - Pikbube als Helfer.   

Er waren mensen die de speelkaart klaverboer om jenever konden sturen. Degene die de klaverboer stuurt, mag zelf de fles die aan de deur aangeboden wordt niet aannemen. Vaak durft niemand in het gezelschap dit aan, maar als dit wel het geval is, gebeurt het volgende: de duivelskunstenaar gooit de klaverboer naar buiten en zegt deze een fles jenever te gaan halen. Even later moet degene die de fles aan zal nemen zijn arm naar buiten steken: op de fles die hem aangeboden wordt, ligt de klaverboer. Het eerste glas wordt over de schouder gegooid en is voor de brenger. Niet iedereen durfde van op deze wijze verkregen jenever te drinken, omdat deze drank van de duivel zou komen.

Waling Dykstra: Uit Friesland's volksleven van vroeger en later: volksoverleveringen, volksgebruiken, volksvertellingen, volksbegrippen. Leeuwarden [1896], deel 2, 180-181

D1267 - Magic card.    D1267 - Magic card.   

Onderdeel van het hoofdstuk "Duivelskunstenaars".

Schiedammer jenever    Schiedammer jenever