IUNIUS002 - Beschrijving van Dordrecht

Beschrijving van Dordrecht. p. 10 – 18
Dese Stadt wijt ende breet heerschende/ heeft de wreede ende ellendighe Tempeest/ de Dijcken door gebroocken hebbende/ van het vaste Landt afgescheyden/ aengesien men seydt dat daer ontrent Hondert-duysent Zielen/ door een jammerlijcken vloedt vergaen zijn/ als daer verdroncken twee ende-twintigh Dorpen/ behalven de Landt-hoeven ende Casteelen: waer van dat oock noch tot desen dagh toe het Water daer rontom loopt/ even als om de Stadt Venetien, uytghenomen dat dese aen d’eene cant alleen door een kleyne wijte van het vaste Landt afgesondert wordt/ ontrent een scheute van een groff Geschut: aan de twee zijden is de wijte meerder dan thien duysent treeden/ al waermen niet over ende weder over varen mach/ dan als het Water vloeyt. Dese Water-vloedt is ghevallen in het Jaer onser Verlossinghe Duysent vier Hondert een-ende-twintigh/ welckers overdenckinghe/ hoe wel die sonder perijckel is/ nochtans bitter zijnde/ heeft my dit Chronologische Versken uytgedruckt.
DVrdreChto InCVbVit VIs atroX InCIta
VentIs
VrbsqVa dIssILVIt protInVs haVsta MarI.
Men seyt dat dese groote ellendigheyt van eenen Huys-man beschickt was/ den welcken sijnen Buyrman benijdende/ den welcken hy Vyandt was/ voorghenomen hadde sijns Buyrmans Hoeve onder aen den Zee-dijck ghelegen/ door den over-loop des Zees te niete te doen ofte ten minsten te verderven/ niet wetende dat terstont daer op soude volghen een door-breeckinghe des Dijcx/ veel min een verdrenckinge der Landen. Ende alsoo by sijnen alderquaetsten raedt heeft hy by gevoeght de alder quaetste daedt: Want men seydt dat hy eenen Kuyl ghegraven heeft/ door den welcken als door Groeven de Zee overloopende/ op de voorschreven Hoeve soude gheleydet ende inghelaten worden/ welckers gheweldt als nu door ghener Menschen hulpe mochte gestempt worden/ heeft te wege gebracht een grooten Nederlagh van Menschen/ Vee ende Landen.

SINSAG 1174 - Kleine Ursache, grosse Wirkung.    SINSAG 1174 - Kleine Ursache, grosse Wirkung.   

De St. Elisabethsvloed van 1421 zou zijn ontstaan door een burenruzie. Een man die jaloers was op zijn buurman, vatte het plan op de zee naar de hoeve van de buurman te leiden, waardoor die vernietigd zou worden. De zee brak echter door de sloten die hij gegraven had en overspoelde het hele gebied.

Junius, Hadrianus. Toneel der Ghemuurde en Onghemuurde Steden en Vlecken van Hollant en Westvriesland. Amsterdam, 1646. p.16-18

J1730 - Absurd ignorance.    J1730 - Absurd ignorance.   

F944 - City sinks in the sea.    F944 - City sinks in the sea.   

N330 - Accidental killing or death.    N330 - Accidental killing or death.   

W151 - Greed.    W151 - Greed.   

W181 - Jealousy.    W181 - Jealousy.   

W195 - Envy.    W195 - Envy.   

J2200 - Absurd lack of logic--general.    J2200 - Absurd lack of logic--general.   

In Sinninghe, Hollandsch Sagenboek, legenden en sagen uit Noord- en Zuid-Holland', 's Gravenhage, 1943. p. 269-270
'Een boer, die zijn buurman benijdde, wilde hem schaden door zijn hoeve, die onder aan den Zeedijk lag, door het water te laten overstroomen. Om dat te bereiken, groef hij slooten, die het water naar de hoeve zouden leiden, maar de zee, die met geweld door de smalle slooten drong, brak verder door en overstroomde wijd en zijd het land.
Zoo ontstond de St. Elisabethsvloed, waarvan een opschrift op de Spuipoort te Dordrecht vertelde:
't Lant en water, dat ghy hier siet,
Waren twee en seventigh prochien, na cronieks bediedt;
Verdroncken door het water crachtig,
In 't jaar 1421 waarachtig.'

Venetien    Venetien   

Dordrecht    Dordrecht   

Dordrecht    Dordrecht   

K094p    K094p