Hoofdtekst
Met roggemeel gebouwde huizen:
Er wordt beweerd, dat in de specie van oude huizen, en vooral kerken, roggemeel zou zijn verwerkt. Men zoekt hier niets geheimzinnigs in, doch meent, dat dit werd gedaan vóórdat er cement was. Specie van zand, kalk en roggemeel zou onverslijtbaar zijn. We hebben in 1927 onze oude boerderij, die als de oudste van de omgeving werd beschouwd, zelf afgebroken. De binnen, en hier en daar onder het dak zelfs de buitenmuren waren gemetseld van z.g. “Zonnebak” een steen van ongebakken leem. Onder in de potstal stieten we echter op fundamenten met een specie, die taai als leer, en niet van de baksteen te scheiden was. Er werd van beweerd, dat hier roggemeel was gebruikt.
Omzetting in Heldens dialect van de verhalen, ingezonden onder no. L 291-2, verteld door Johannes Engels en Maria Lemmen, Helden. Helden, 31-12-1968; 1-3-1969 [Collectie Engels, verslag 44]
Met roggemeel gebouwd:
Vrueger woord ter van ao kèrken en hoezer dök gezaochd, det ze mèt rögke-mèèl gemetseld woordten; in idder gevall, det ter rögke-mèèl onger de sjpies kwaam. Die sjpies zoo hieël teij en sjterk zien. We hebben hei zelf in 1927 neij getummerd, en ooz aoj boorderei aafgebroke. Die sjtong bekènd as te aodste oet deze jeegend. De bènnemoren, en auch ’t beuvenste van de boetemore van de sjlaag-raèngen aaf onger de kap, wore nag van zonne-bakke sjtein; mèt kalk en papzangk gemetseld. Det braak zich aaf wie “pèèper-kook”, mèr de fondemente van gebakke sjtein, die dor de zeik oet te sjtalle gans broen doortroocht wore, zooten an ein mèt ’n sjpies, tie zo teij waas wie “sokker-pèèk”. ’t Waas neet meugelik, öm d’r ’n laog oet loos te kriegen, of ze te sjpliete. We moste ze ongergraven, en in groeëte brok op te kèr sjouwe. Daobei kwaam dè kall van det rögke-mèèl nag èns nao veur.
Van e zjwaak gebouwd hoes, oe de Moore van gonge sjeuren en sjeif hangen of ömvalle, zaoch me: “Det ès vreuger op te haversjtoppel aangezat.” Dao waas zoeë gezaochd, neet aangewaèterd.
Er wordt beweerd, dat in de specie van oude huizen, en vooral kerken, roggemeel zou zijn verwerkt. Men zoekt hier niets geheimzinnigs in, doch meent, dat dit werd gedaan vóórdat er cement was. Specie van zand, kalk en roggemeel zou onverslijtbaar zijn. We hebben in 1927 onze oude boerderij, die als de oudste van de omgeving werd beschouwd, zelf afgebroken. De binnen, en hier en daar onder het dak zelfs de buitenmuren waren gemetseld van z.g. “Zonnebak” een steen van ongebakken leem. Onder in de potstal stieten we echter op fundamenten met een specie, die taai als leer, en niet van de baksteen te scheiden was. Er werd van beweerd, dat hier roggemeel was gebruikt.
Omzetting in Heldens dialect van de verhalen, ingezonden onder no. L 291-2, verteld door Johannes Engels en Maria Lemmen, Helden. Helden, 31-12-1968; 1-3-1969 [Collectie Engels, verslag 44]
Met roggemeel gebouwd:
Vrueger woord ter van ao kèrken en hoezer dök gezaochd, det ze mèt rögke-mèèl gemetseld woordten; in idder gevall, det ter rögke-mèèl onger de sjpies kwaam. Die sjpies zoo hieël teij en sjterk zien. We hebben hei zelf in 1927 neij getummerd, en ooz aoj boorderei aafgebroke. Die sjtong bekènd as te aodste oet deze jeegend. De bènnemoren, en auch ’t beuvenste van de boetemore van de sjlaag-raèngen aaf onger de kap, wore nag van zonne-bakke sjtein; mèt kalk en papzangk gemetseld. Det braak zich aaf wie “pèèper-kook”, mèr de fondemente van gebakke sjtein, die dor de zeik oet te sjtalle gans broen doortroocht wore, zooten an ein mèt ’n sjpies, tie zo teij waas wie “sokker-pèèk”. ’t Waas neet meugelik, öm d’r ’n laog oet loos te kriegen, of ze te sjpliete. We moste ze ongergraven, en in groeëte brok op te kèr sjouwe. Daobei kwaam dè kall van det rögke-mèèl nag èns nao veur.
Van e zjwaak gebouwd hoes, oe de Moore van gonge sjeuren en sjeif hangen of ömvalle, zaoch me: “Det ès vreuger op te haversjtoppel aangezat.” Dao waas zoeë gezaochd, neet aangewaèterd.
Onderwerp
SINSAG 0982 - Gebäude aus Roggenmehl gemauert. 
SINSAG 0982 - Gebäude aus Roggenmehl gemauert. 
Beschrijving
Gebruik van roggemeel als specie.
Bron
Collectie Engels, verslag 2, verhaal 18 (Archief Meertens Instituut)
Plaats van Handelen
Helden
Helden