DYKFRIES2165

Verneemt men 's avonds buitenshuis eenig gedruisch, door den wind veroorzaakt; hoort men dat er iets omver waait of eene deur open of toeslaat, dan zegt men: «Dat doet de molenaarsknecht». Dit dient vooral om tegenstribbelende kinderen naar bed te praten, maar het ligt voor de hand, dat hierbij ook alweer kan worden gedacht aan een geheimzinnig wezen, een boozen geest. Ook vertelt men dat er 's avonds kinderdieven rondsluipen en het dus raadzaam is een veilige schuilplaats te zoeken, dat is het bed. Ook zonder dat het bijzonder hard waait, kan er door den tocht in een huis wel eens eene deur opengaan. Dan zegt men ook schertsend: «Dat doet de molenaarsknecht», maar ernstige menschen weten wel, dat het iets kwaads voorspelt. Dat de wind wel meer als eene persoonlijkheid wordt beschouwd meende ik eens op te merken, toen ik mij bij windstilte in het postschip bevond tusschen Schiermonnikoog en den frieschen wal. Het ging uiterst langzaam vooruit en ieder verveelde zich. De schipper aan het roer bestudeerde de lucht en zeî eindelijk ietwat mismoedig: «Die ouwe wind wil ons maar niet te hulp komen». — Die oude wind, die den schipper zoovele uitstekende diensten bewijst, maar met zijne nukken hem ook zoo deerlijk kan plagen!

TM 3402 - De kinderschrik    TM 3402 - De kinderschrik   

Als men om het huis lawaai hoorde, bijvoorbeeld van iets dat omvalt of van een deur die dichtslaat, werd wel gezegd: "Dat doet de molenaarsknecht". Dit werd gedaan om kinderen die niet naar bed wilden angst aan te jagen. Toch kon er ook aan gedacht werden dat er een kwade geest rondwaarde. Aan kinderen werd ook wel verteld dat er een kinderdief rond het huis liep en dat ze daarom de veiligheid van hun bed moesten opzoeken. Wanneer er in huis een deur dichtsloeg, kon ook gezegd worden dat de molenaarsknecht dat deed, maar veelal werd het gezien als een slecht voorteken. De wind wordt wel eens als persoon voorgesteld, bijvoorbeeld door schippers die soms heel veel baat kunnen hebben bij de wind, maar diezelfde wind kan schippers ook danig dwarszitten.

Waling Dykstra: Uit Friesland's volksleven van vroeger en later: volksoverleveringen, volksgebruiken, volksvertellingen, volksbegrippen. Leeuwarden [1896], deel 2, 199-200

Z115 - Wind personified.    Z115 - Wind personified.   

D1812.5.1 - Bad omens.    D1812.5.1 - Bad omens.   

Onderdeel van het hoofdstuk "Werken des duivels".

Schiermonnikoog    Schiermonnikoog   

B004p    B004p